Tijd dat toegankelijkheid een plek in regelgeving krijgt

Een samenvatting van deze blog verscheen in VK5/2015

dinsdag 27 oktober 2015 Berry den Brinker 0 reacties 595x gelezen

In december 2014 reed een scooter even naast het fietspad in de Marnixstraat nabij het Leidseplein in Amsterdam. De bestuurder zag niet dat de naastliggende trambaan hoger lag en viel door de rand op de trambaan. Het zou bij een botbreuk of wat kneuzingen gebleven zijn ware het niet dat er net een streekbus aankwam die niet meer op tijd kon remmen.
Berry den Brinker, Stichting SILVUR/VU Amsterdam

Berry den Brinker, Stichting SILVUR/VU Amsterdam (Copyright: Murk foto)

In januari 2015 deed de Blackspot-commissie een Quick scan van deze ongevallocatie en adviseerde hoe die situatie verbeterd kon worden. Ondanks aanhoudende ongevallen waren deze verbetering een half jaar later nog steeds niet uitgevoerd.

De richel des doods
Na weer een ernstig ongeval, besloot een bewoner uit de Marnixstraat, beroeps fotograaf, opnamen te maken van de vele ongevallen. Michiel Eijsbouts, de fotograaf,  zette ‘s avonds zijn camera in de vensterbank en plaatste ‘s ochtends ernstige ongevallen die ‘s nacht hadden plaatsgevonden op YouTube (Met de zoekterm ‘marnixcam’ is de site gemakkelijk te vinden met de spectaculaire valpartijen op de richel des doods zoals de lokale media de ongevalplek noemden). Twee weken na de publicatie van de beelden latewerd het fietspad op het zelfde niveau gebracht als de trambaan.

Waar komt de weerstand vandaan?
In Senioren-proof wegontwerp voor fietsers van het project Blijf Veilig Mobiel werd al gewaarschuwd voor het gebruik van kantmarkeringen in combinatie met hoogteverschillen. Toch was een dodelijk ongeval nodig om de ontwerpfout te herstellen. De gebeurtenissen hebben veel gemeen met de plaatsing in 2013 van esthetisch vormgegeven fietspaaltjes op de Veemkade in Amsterdam (foto hieronder). Destijds hebben omwonenden vergeefs geklaagd over de slecht zichtbare bolderpaaltjes en er was een dodelijk ongeval nodig vooraleer de situatie werd verbeterd. Ook hier was er een weerstand tegen het voldoende zichtbaar  maken van obstakels op fietsroutes.


Er was een dodelijk ongeval nodig voordat de situatie op de Veemkade werd verbeterd

Omgevingswet
Mijn hoop is nu gevestigd op nieuwe regelgeving, sinds de Tweede Kamer de Omgevingswet heeft aangenomen. Voor ingewijden moet dit vreemd klinken: immers de Omgevingswet is in eerste instantie bedoeld om de bestaande ingewikkelde bouwregelgeving eenvoudiger en transparanter te maken. Het is een kaderwet en de nieuwe regels moeten nog worden uitgewerkt. Onder het motto ‘Eenvoudig Beter’ wordt nu hard gewerkt aan een dereguleringsproject waarin uiteindelijk 26 wetten worde samengevoegd tot één wet die in 2018 in werking moet treden.

Omgevingswet en VN-verdrag
De Omgevingswet is echter ook bedoeld om in de toekomst beter op nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen te anticiperen. Actueel is dat de overheid zich verplicht te zorgen voor een toegankelijke fysieke leefomgeving, nu de ratificatie van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap aanstaande is. De ministeries die werken aan de Omgevingswet zijn niet betrokken bij de ratificatie van het VN-verdrag en zo kon het gebeuren dat de toegankelijkheid van de fysieke leefomgeving niet wordt genoemd in de Omgevingswet zoals die dit voorjaar ter goedkeuring werd voorgelegd aan de Tweede Kamer.

Artikel 9 van het VN-verdrag verplicht de overheid, omwille van het zelfstandig kunnen functioneren van mensen met een beperking, zorg te dragen voor een toegankelijke fysieke leefomgeving. Vreemd genoeg zijn de ministeries die werken aan de Omgevingswet niet betrokken bij de ratificatie van het VN-verdrag. Zo kon het gebeuren dat de toegankelijkheid van de fysieke leefomgeving niet werd genoemd in de Omgevingswet zoals die dit voorjaar ter goedkeuring werd voorgelegd aan de Tweede Kamer.

Achterdeur
Dankzij goed lobbywerk van Ieder(In), de koepelorganisatie van mensen met beperkingen en chronische ziekten, is de ‘toegankelijkheid van de fysieke leefomgeving’ op het laatste nippertje via de ‘achterdeur’ van amendementen toch onderwerp van de rijksregelgeving geworden.

Hoe nu verder?
Inmiddels werkt het ministerie van Infrastructuur en Milieu aan de eerste algemene maatregelen van bestuur. De eerste testversie is in besloten kring beschikbaar voor commentaar en na verwerking komt deze op 1 april in conceptversie beschikbaar voor openbare discussie. Er kan dus nog weinig gezegd worden over concrete regelgeving. lees hier meer informatie over de reikwijdte en het tijdpad van de Omgevingswet

 

Wel weten we dat Europese regels en richtlijnen de basis vormen voor de samenvoeging van de bestaande wetten. Het is de bedoeling dat de bestaande wetten in een overzichtelijke en robuuste wet gegoten worden. De hoofdlijnen worden op wetsniveau vastgelegd. Nadere uitwerkingen van de wet worden, zo is gepland, vastgelegd in vier AMvB’s. Het is nog de vraag hoe de bescherming van de toegankelijkheid van de fysieke leefomgeving in AMvB’s geregeld zal worden. Immers, in Nederland is er weinig regelgeving op het gebied van de toegankelijkheid van de openbare ruimte en gebouwen. Een uitzondering is een beperkte set regelingen voor de toegankelijkheid van gebouwen voor mensen met een rolstoel.

 

Nationale omgevingsvisie

Eigenlijk zou er eerst een overkoepelende visie ontwikkeld moeten worden over de rol van toegankelijkheid in samenhang met de andere doelen van bouwactiviteiten ± duurzaamheid, veiligheid en gezondheid – alvorens aan specifieke regelgeving te werken. De praktijk is anders. Er wordt wel gewerkt aan één nationale omgevingsvisie die de huidige visies bij de bestaande bouwregelgeving -80 in getal – moet vervangen. Die nationale omgevingsvisie is pas in 2018 klaar. Er wordt dus langs elkaar heen gewerkt. De regelgeving in het kader van de omgevingswet. Wacht niet op de voltooiing van de nationale omgevingsvisie.

 

De Landmakers werken aan Manifest 2040

Enigszins toevallig is dit jaar een begin gemaakt met de ontwikkeling van ideeën voor een nationale omgevingsvisie in het kader van, wat de initiatiefnemers, ‘het Jaar van de Ruimte’ noemen. Dit initiatief was nodig om te discussiëren over een nieuwe nota van ruimtelijke ordening nu de vierde, de Vinex-nota uit 1988, aan vervanging toe is. Onder het motto ‘Wij maken Ruimte’ werken belanghebbende - de ‘Landmakers’ - aan het Manifest 2040 met de voor Nederland zeven onvermijdelijke opgaven. De meest recente versie van het Manifest 2040 stamt van 1 oktober. Daarna zijn nog twee Landmakersdagen gepland voor discussie. De ene Landmakersdag was in Amsterdam op 20 oktober waarvan hier het verslag. De andere is in Rotterdam op 12 november. Op 15 december wordt het Jaar van de Ruimte met het definitieve Manifest 2040 afgesloten.

 

Tijdpad

De zeven onvermijdelijke opgaven van de ‘landmakers’ gaan volgens de oktoberversie van Manifest 2040 over: 1) energiegebruik, (2) de versterking van het Nederlandse stedennetwerk, 3) zorg voor een gezonde leefomgeving, 4) water als kwaliteitsimpuls, 5) nieuwe technologieën, 6) hergebruik vrijgekomen ruimtes, 7) het in balans brengen van de agrarische productie met de leefomgeving. Toegankelijkheid wordt alleen genoemd in het kader van opgave 3 over de zorg voor een gezonde leefomgeving.

RIVM
Een belangrijke bijdrage aan deze opgave komt van het RIVM, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Hoopvol is dat gesteld wordt dat het daarbij ook gaat om: de toegankelijkheid van openbare ruimte en publieke voorzieningen, waardoor kwetsbare groepen mensen kunnen meedoen in de maatschappij, waarbij de bewoners zelf hun inbreng kunnen hebben. De toevoeging over de inbreng van de bewoners wekt bij mij de indruk dat toegankelijkheid alleen gezien wordt als een aspect van de directe leefomgeving van kwetsbare mensen en niet een eigenschap van de gehele gebouwde omgeving.  Alleen als overal de gebouwde omgeving toegankelijk is kunnen kwetsbare mensen volwaardig deelnemen aan het maatschappelijk leven en, bijvoorbeeld, zelfstandig reizen.


Onvermijdelijke opgave
Ik denk dat toegankelijkheid moet worden uitgewerkt in het Manifest 2040 als een aparte ‘onvermijdelijke opgave’ waarvoor Nederland staat zodra de regering dit najaar het al eerder genoemde VN verdrag ratificeert. Met deze 8e opgave wordt hopelijk duidelijk hoe de toegankelijkheid van de fysieke leefomgeving een plek gaat krijgen in beleid en regelgeving naast duurzaamheid, veiligheid en gezondheid. Dan moet ook duidelijk worden dat de toegankelijkheid van de fysieke leefomgeving meer is dan rolstoeltoegankelijkheid alleen. Het gaat bij toegankelijkheid bijvoorbeeld ook over visuele toegankelijkheid. Het wordt tijd dat er geen ernstige ongevallen meer nodig zijn om het onrustbarend stijgend aantal enkelvoudige fietsongevallen in te dammen.

Laatst binnengekomen bericht( 29-10-2015)
Het ministerie van Infrastructuur en Milieu is inmiddels gestart met het vergaren van ideeën voor de nationale omgevingsvisie (NOVI).  Ter voorbereiding daarvan werkt het ministerie van IenM met andere overheden, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties aan een Omgevingsagenda. Deze wordt in 2016 aangeboden aan de Tweede Kamer. Op de website over de informatiebijeenkomst van 29 oktober 2015 ‘Werkplaats Nationale Omgevingsvisie’ is te lezen hoe bijdragen aan de ontwikkeling van de agenda van NOVI gegeven kan worden.

 

 

 

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 255

1 2 3 4 5 6

  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman

Artikelen 1 tot 25 van 255

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.