‘Wij zijn voorbereid op de vragen van morgen’

Nieuwe onderzoeksmethodieken in de verkeerskunde

dinsdag 19 december 2017 Nettie Bakker 83x gelezen

Het is een kwestie van tijd, maar het verkeersmodel wordt een tool volgens open source en voor iedereen beschikbaar. Dit is het eindbeeld waar Tim Adema, hoofd kenniscluster mobiliteit bij ingenieursbureau Roelofs van overtuigd is en nu al de eerste ervaringen mee op doet.  Hoe? Met drones en een speciaal softwarepakket vertaalt Roelofs de werkelijkheid op wegvak- en kruispuntniveau, en zelfs in strengen,  naar een analyseomgeving, waar zowel de samenstelling van het verkeer, herkomsten en bestemmingen én multimodaal (onveilig) gedrag, nauwkeurig te bestuderen zijn.  zie filmpje
Tim Adema, hoofd kenniscluster mobiliteit bij Roelofs

Tim Adema, hoofd kenniscluster mobiliteit bij Roelofs

Roelofs, al 55 jaar een familiebedrijf (intussen met 230 medewerkers) uit Den Ham bij Ommen, is zowel een ingenieursbureau als een civiel aannemersbedrijf. ‘Dat maakt dat we vanaf de planvorming tot aan de uitvoering in de openbare ruimte aan tafel zitten en aan de slag zijn’, zegt Adema.  We geven zowel adviezen voor de openbare ruimte en bouwen letterlijk aan de infrastructuur. We werken hoofdzakelijk voor provincies en gemeenten, veelal op basis van  design en construct-contracten (DC).

In het algemeen ziet Adema, met name in de DC-contracten, toenemende aandacht voor duurzaamheid en circulariteit. ‘Wij hebben inmiddels een duurzaamheidskompas ontwikkeld op basis waarvan wij in 2030 energieneutraal willen zijn en werken. In 2030 willen we als bedrijf en in onze productie energieneutraal werken. Duurzaamheid is weliswaar allang een begrip, maar wordt nu echt een múst. Overigens zijn de nodige handvatten voor energieneutraal werken al in de jaren 90 van de vorige eeuw ontwikkeld, bijvoorbeeld door toenmalig Senter Novem  die de ‘verkeersprestatie op locatie’ uitbracht, waarbij je onder meer ook al uit kwam op het stimuleren van fietsen en lopen om CO-2 te reduceren. Opvallend dat het is weggezakt, maar nu in ieder geval weer actueel.’

‘En daarbij’, vervolgt Adema, ‘hebben we nu de beschikking over slimme technologie.’ Dat samen geeft volgens Adema voldoende houvast om niet langer door te gaan met het alleen bouwen van nieuwe wegen. ‘Dat is echt niet meer van deze tijd’, zegt Adema. ‘We kunnen en moeten nu meer dan ooit gebruik maken van slim verkeersmanagement en het stimuleren van alternatieve vervoerswijzen, zoals fietsen of het openbaar vervoer. En bouwen we wel, bijvoorbeeld van en naar steden, dan kijken we nadrukkelijk naar de duurzaamheid en circulariteit van deze wegen. De CO-2-uitstoot wordt steeds meer een maatstaf in de openbare ruimte én in aanbestedingen, naast doorstroming. En dan moet je deze prestaties ook kunnen aantonen.’

‘Kortom, wij zijn voorbereid op de vragen van morgen. Of duurzaamheid vaak nog duur is? Het verdient zich op termijn allemaal terug. Alternatieve grondstoffen, worden op termijn ook goedkoper. Andersom worden traditionele grondstoffen schaarser. Wij werken overigens gezamenlijk met anderen in een laboratoriumomgeving aan de ontwikkeling van nieuwe alternatieve grondstoffen zoals cellulose als vervanging van bitumen in asfaltconstructies. Wil je voorop lopen, moet je zelf ook een beetje pionieren en experimenteren’, lacht Adema.    

ID-tracking
Over pionieren gesproken. Naast alternatieve bouwstoffen, maakt Roelofs ook werk van slimme technologie en innovatie. Om ook daarvan de effecten aan te kunnen aantonen is het bedrijf op zoek gegaan naar nieuwe manieren en vond een combinatie van camera-dronegebruik en speciale software, die, zo benadrukt Adema, in het buitenland al vaker wordt toegepast!’ Een drone met camera vliegt op zo’n hoogte, dat de weggebruiker het niet in de gaten heeft en neemt dus de  authentieke verkeerssituatie op. De beelden daarvan worden door de software ingelezen en zijn als bestand uit te lezen in een online verkeersmodel. Adema: ‘Hierin krijgen alle bewegende delen een eigen ID-tracking, op basis waarvan we allerlei analyses kunnen doen van intensiteiten, oversteekbaarheid tot classificaties. Kijk je nog dieper, kun je ook knelpunten en veiligheidsrisico’s ontdekken.  Dit verkeersonderzoek doen we vaak voordat we beginnen met de (om) bouw van infrastructuur, onder meer als onderbouwing van onze plannen en als nulmeting, maar bieden deze toepassing intussen ook als aparte dienst aan. Het blijkt een toepassing waar veel behoefte aan is: big data aan de voorkant ten behoeve van verkeersonderzoek. Sinds het voorjaar 2017 is dit systeem operationeel en zijn zelf onder de indruk van de waardevolle mogelijkheden. Je kunt zogezegd actuele beelden maken op locatie en achteraf allerlei diepgaande analyses doen. Daarnaast biedt het nauwkeurige input voor bestaande verkeersmodellen en is het een ultiem middel voor voor- en nametingen.

Eindbeeld
Over verkeersonderzoek gesproken, er zijn nog zoveel mogelijkheden met dit systeem, denk aan parkeeronderzoek op bovengrondse terreinen, aan verkeersveiligheidsonderzoek, aan gedragsstudies en aan de mogelijkheden om door de drone gescande gebieden aan elkaar te knopen. Er zijn weliswaar beperkingen aan dronegebruik, daarom vliegen we onder meer op minimaal 50 meter hoogte vanwege privacy en gebruiken een hoogwerker waar een vliegverbod geldt. Het eind van deze ontwikkeling? Ik voorzie dat de resultaten ook gebruikt kunnen worden voor open source verkeersmodellen en prognoses voor microsimulaties.‘

Lees het integrale artikel in PDF-versie.

Inhoud Trends 2018

  • Mobiliteit staat aan de rand van een nieuw tijdperk Mobiliteit staat aan de rand van een nieuw tijdperk Het systeem ‘auto’ loopt tegen zijn grenzen aan. We zijn hoognodig toe aan iets anders en daar zijn de geesten eindelijk rijp voor. Dat ziet ‘mobiliteitsfilosoof’ Kris Peeters als de belangrijkste trendbreuk. In 2018 dus minder werken... 21 december Maarten Reith
  • Beter-Benutten-trends en trends tijdens Beter Benutten Beter-Benutten-trends en trends tijdens Beter Benutten Zes jaar was Jan Bert Dijkstra hét gezicht van het programma Beter Benutten. Dit programma loopt nu af. Hoe kijkt Dijkstra hierop terug? Welke trends nam hij waar gedurende het programma en welke trends zette hij met het programma? 20 december Nettie Bakker
  • De voetganger is een sluitpost De voetganger is een sluitpost In mei kwam er een abrupt einde aan zeven jaar Zwols wethouderschap voor Filip van As. De politieke realiteit was dat Van As zich te weinig gesteund voelde voor zijn duurzaamheidsagenda. Hij kijkt niet met wrok terug. Integendeel, als (vrijwillig)... 20 december Vincent Wever
  • Free Floating Overlast Free Floating Overlast ‘Als je als overheid het aantal auto’s wil beperken door het stimuleren van auto- of fietsdelen, kies dan voor een systeem dat daadwerkelijk het aantal auto’s of fietsen beperkt. Een concept kan nog zo innovatief zijn, bedenk welke ruimtelijke... 20 december De parkeermeneer
  • Voetganger krijgt nog meer aandacht in 2018 Voetganger krijgt nog meer aandacht in 2018 Meer aandacht en meer ruimte voor de voetganger, die trend wordt zeker voortgezet in 2018. De gemeente Amsterdam wacht een spannend jaar: wat gebeurt er met loopstromen als de Noord/Zuidlijn in juli opent? Verder organiseert de stad het tweede... 20 december Karin Broer
  • De opmars van Placemaking De opmars van Placemaking Vakjournalist Derk van der Laan signaleert de trend Placemaking. Hij is zelf een van de ondersteuners van de methode, die in korte tijd enorm is gegroeid. Het gaat om het herinrichten van publieke ruimte zodat bewoners en andere gebruikers hiervan... 20 december Derk van der Laan
  • Zuid-Holland stimuleert innovaties in mobiliteit Zuid-Holland stimuleert innovaties in mobiliteit Mensen blijven reizen, zelfs meer. Ook in de krimpgebieden. Daar stappen mensen nu sneller in de auto omdat voorzieningen verder weg zijn, of ze pakken de elektrische fiets. Dat is volgens Floor Vermeulen, gedeputeerde van de provincie... 20 december Maarten Reith
  • Individuele fietsbeleving en datafusie Individuele fietsbeleving en datafusie Toegepast wetenschappelijk onderzoek op hbo-instellingen speelt een steeds grotere rol in de maatschappij. De NHTV ontwikkelde op basis van combinaties van bestaande technologie twee instrumenten voor fietsonderzoek, die verrassend nieuwe... 19 december Leonie Walta
  • Datastromen komen steeds meer samen en fuseren dus Datastromen komen steeds meer samen en fuseren dus Niels van Oort (39) is een echte ov-man die onderzoek en praktijk graag combineert. In zijn professionele leven is dat ook terug te zien: hij werkt voor zowel Goudappel Coffeng als de TU Delft. Sinds oktober is hij in Delft druk als kwartiermaker... 19 december Vincent Wever
  • Duurzaam vervoer in gezonde, compacte en leefbare binnenstad Duurzaam vervoer in gezonde, compacte en leefbare binnenstad Gezonde verstedelijking vraagt veranderingen in mobiliteit en ruimte. Zo zou de overgang naar elektrisch vervoer moeten samengaan met een andere inrichting van de binnensteden, zegt Leendert van Bree. Een inrichting die uitnodigt tot lopen en... 19 december Leonie Walta

Inhoud Trends 2018

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.