Duurzaam vervoer in gezonde, compacte en leefbare binnenstad

Slimme en Gezonde Stad

dinsdag 19 december 2017 Leonie Walta 113x gelezen

Gezonde verstedelijking vraagt veranderingen in mobiliteit en ruimte. Zo zou de overgang naar elektrisch vervoer moeten samengaan met een andere inrichting van de binnensteden, zegt Leendert van Bree. Een inrichting die uitnodigt tot lopen en fietsen en waarin de auto het straatbeeld niet meer domineert.

Leendert van Bree, adviseur Gezonde Steden, Business Development Urban Futures and Health

Leendert van Bree, adviseur Gezonde Steden, Business Development Urban Futures and Health

'We zitten in een transitie naar gezondere steden, met minder luchtverontreiniging, minder geluidsoverlast, minder CO2-uitstoot en een betere leefbaarheid', zegt Leendert van Bree, die sinds zijn pensionering zelfstandig adviseur Gezonde Steden is. Daarvoor werkte hij bij RIVM, Planbureau voor de Leefomgeving en Universiteit Utrecht. 'Je ziet bijvoorbeeld nu al een beweging naar meer compacte, autovrije binnensteden met veel groen en water. Daarin kunnen bijvoorbeeld appartementengebouwen komen die nog maar vijf parkeerplaatsen hebben, en dan alleen voor elektrische deelauto’s.'

Van Bree signaleert drie factoren die in deze transitie een rol spelen: schonere voertuigen, klimaatadaptatie en een ruimtelijke inrichting gericht op gezondheid, welzijn en leefbaarheid. Bij schone voertuigen gaat het zowel om luchtkwaliteit als geluidsoverlast. 'Om steden echt gezonder te maken moeten we strengere milieunormen instellen dan de geldende Europese. Die zijn in feite een compromis en leiden tot onvoldoende gezondheidsbescherming. Beter is het om de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie aan te houden. Als je daarbinnen blijft zijn er niet of nauwelijks negatieve gezondheidseffecten.'

 

Groen en water

Het terugbrengen van groen en water in de binnenstad helpt om steden klimaatneutraal te maken. Ook de elektrische auto moet daar een belangrijke bijdrage aan gaan leveren. CO2-emissies kunnen terug door voertuigen die op duurzaam opgewekte energie rijden. Maar schoner en klimaatneutraal autorijden maakt de stad nog niet gezonder en leefbaarder. Daar is meer voor nodig, zegt van Bree.

'De infrastructuur in de steden is lange tijd ontworpen voor toenemende verkeersvolumes, vooral gericht op de auto. De verkeersdrukte die daardoor ontstaat zorgt over overlast. Je moet toe naar een stad die ruim baan geeft aan fietsers, wandelaars en elektrisch openbaar vervoer, waarin de auto moet wijken. Steden moeten veranderen van plaatsen waarin je alles met de auto kunt bereiken in plaatsen waar mensen graag buiten zijn. Geef de ruimte terug aan de mensen.'

 

Gezonde werknemers

Volgens Van Bree heeft dat een positief effect op de stedelijke economie. 'Bedrijven verwachten tegenwoordig dat de stad schoner, duurzamer, gezonder en leefbaarder wordt. Als je als stad niet die kant opgaat, ben je minder aantrekkelijk als vestigingsplaats en verlies je aan concurrentiekracht. Gezonde werknemers zijn belangrijk voor bedrijven, en daar kun je als stad aan bijdragen met betere mogelijkheden voor gezond woon-werkverkeer, zoals een snelfietsroute, en een groene omgeving die uitnodigt om in de middagpauze te gaan wandelen.'

'Veel steden willen ook af van de dominantie van de auto in het straatbeeld. Bedrijven en MKB zijn vaak sceptisch, die denken dat bereikbaarheid per auto cruciaal is voor hun onderneming, terwijl daar eigenlijk geen bewijs voor bestaat, integendeel zelfs. En voor zowel wonen als werken geldt dat mensen een straat zonder auto’s als aangenamer ervaren. Een micro-omgeving rond gebouwen die de moeite waard is om naar buiten te gaan, draagt bij aan gezonde stadsbewoners in een gezonde stad.'

 

Beleidskans

Als dat al niet voldoende aanleiding is voor het realiseren van een gezonde stad dan biedt de nieuwe Omgevingswet volgens Van Bree een unieke beleidskans. 'Die wet is niet alleen een vereenvoudiging van de versnipperde milieuwetgeving maar stimuleert gemeenten en provincies om omgevingsvisies op te stellen waarin gezondheid, welzijn en duurzaamheid als ambities worden opgenomen. Dan is gezondheid echt een sturende factor in de transitie.'

 

Kunst

Als adviseur Gezonde Steden zit Van Bree al vroeg aan tafel met wethouders en ambtenaren die een omgevingsvisie willen uitwerken. Hij probeert betrokkenen ervan te doordingen dat ze de kant op moeten van de gezonde, duurzame en leefbare stad. Onder andere in Slimme-en-Gezonde-Stad-pilotsteden Groningen, Eindhoven en Utrecht denkt hij mee over de contouren van de omgevingsvisie. “Uit zo’n visie volgt uiteindelijk een omgevingsplan waarmee de gemeente aan de slag kan. Elke opgave vraagt om maatwerk. Gemeenten zijn druk in de weer hoe die visie op te stellen en vervolgens uit te werken in een uitvoeringsprogramma. Soms komen ze met eigen creatieve oplossingen. Zo houdt Eindhoven, de stad van Philips, bepaalde wijken met lichtstructuren leefbaar. Niet alleen door een verhoogd veiligheidsgevoel, maar ook door een mooiere omgeving. En het is meteen kunst!”

 

Lees het integrale artikel in PDF-versie.

Inhoud Trends 2018

  • Mobiliteit staat aan de rand van een nieuw tijdperk Mobiliteit staat aan de rand van een nieuw tijdperk Het systeem ‘auto’ loopt tegen zijn grenzen aan. We zijn hoognodig toe aan iets anders en daar zijn de geesten eindelijk rijp voor. Dat ziet ‘mobiliteitsfilosoof’ Kris Peeters als de belangrijkste trendbreuk. In 2018 dus minder werken... 21 december Maarten Reith
  • Beter-Benutten-trends en trends tijdens Beter Benutten Beter-Benutten-trends en trends tijdens Beter Benutten Zes jaar was Jan Bert Dijkstra hét gezicht van het programma Beter Benutten. Dit programma loopt nu af. Hoe kijkt Dijkstra hierop terug? Welke trends nam hij waar gedurende het programma en welke trends zette hij met het programma? 20 december Nettie Bakker
  • De voetganger is een sluitpost De voetganger is een sluitpost In mei kwam er een abrupt einde aan zeven jaar Zwols wethouderschap voor Filip van As. De politieke realiteit was dat Van As zich te weinig gesteund voelde voor zijn duurzaamheidsagenda. Hij kijkt niet met wrok terug. Integendeel, als (vrijwillig)... 20 december Vincent Wever
  • Free Floating Overlast Free Floating Overlast ‘Als je als overheid het aantal auto’s wil beperken door het stimuleren van auto- of fietsdelen, kies dan voor een systeem dat daadwerkelijk het aantal auto’s of fietsen beperkt. Een concept kan nog zo innovatief zijn, bedenk welke ruimtelijke... 20 december De parkeermeneer
  • Voetganger krijgt nog meer aandacht in 2018 Voetganger krijgt nog meer aandacht in 2018 Meer aandacht en meer ruimte voor de voetganger, die trend wordt zeker voortgezet in 2018. De gemeente Amsterdam wacht een spannend jaar: wat gebeurt er met loopstromen als de Noord/Zuidlijn in juli opent? Verder organiseert de stad het tweede... 20 december Karin Broer
  • De opmars van Placemaking De opmars van Placemaking Vakjournalist Derk van der Laan signaleert de trend Placemaking. Hij is zelf een van de ondersteuners van de methode, die in korte tijd enorm is gegroeid. Het gaat om het herinrichten van publieke ruimte zodat bewoners en andere gebruikers hiervan... 20 december Derk van der Laan
  • Zuid-Holland stimuleert innovaties in mobiliteit Zuid-Holland stimuleert innovaties in mobiliteit Mensen blijven reizen, zelfs meer. Ook in de krimpgebieden. Daar stappen mensen nu sneller in de auto omdat voorzieningen verder weg zijn, of ze pakken de elektrische fiets. Dat is volgens Floor Vermeulen, gedeputeerde van de provincie... 20 december Maarten Reith
  • Individuele fietsbeleving en datafusie Individuele fietsbeleving en datafusie Toegepast wetenschappelijk onderzoek op hbo-instellingen speelt een steeds grotere rol in de maatschappij. De NHTV ontwikkelde op basis van combinaties van bestaande technologie twee instrumenten voor fietsonderzoek, die verrassend nieuwe... 19 december Leonie Walta
  • Datastromen komen steeds meer samen en fuseren dus Datastromen komen steeds meer samen en fuseren dus Niels van Oort (39) is een echte ov-man die onderzoek en praktijk graag combineert. In zijn professionele leven is dat ook terug te zien: hij werkt voor zowel Goudappel Coffeng als de TU Delft. Sinds oktober is hij in Delft druk als kwartiermaker... 19 december Vincent Wever
  • Duurzaam vervoer in gezonde, compacte en leefbare binnenstad Duurzaam vervoer in gezonde, compacte en leefbare binnenstad Gezonde verstedelijking vraagt veranderingen in mobiliteit en ruimte. Zo zou de overgang naar elektrisch vervoer moeten samengaan met een andere inrichting van de binnensteden, zegt Leendert van Bree. Een inrichting die uitnodigt tot lopen en... 19 december Leonie Walta

Inhoud Trends 2018

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.