Mensen verbinden op wat hen wérkelijk beweegt

Eric Vink: 'Draagvlak regel je niet, daar moet je van het begin af aan zorgvuldig aan bouwen'

donderdag 22 december 2016 Geert Dijkstra 240x gelezen

Een duurzaam mobiele toekomst heeft meer nodig dan techniek en geld alleen. Eric Vink, senioradviseur participatie bij Awareness, stelt dat de menselijke factor minstens zo bepalend is. ‘Het oplossen van mobiliteitsvraagstukken kan niet zonder de mensen te betrekken om wie het gaat. Dat geldt net zo hard voor visionaire toekomstplannen als voor de praktische problemen van nu.’
Eric Vink, senioradviseur participatie bij Awareness

Eric Vink, senioradviseur participatie bij Awareness

Vink heeft een achtergrond in de communicatie en vindt zijn passie in het thema participatie. ‘Wat mij vooral fascineert is de interactie. Het proces om, ondanks vaak uiteenlopende belangen, toch tot een door iedereen geaccepteerde oplossing te komen. Vaak staat in visies, beleid of concrete projecten de technologie voorop en mag ‘communicatie’ voor het draagvlak zorgen. Zo werkt dat niet’, weet Vink uit ervaring. Hij heeft kwalitatief goede plannen zien sneuvelen op een gebrek aan acceptatie. ‘Ook wij denken in termen van verbinden. Maar dan niet van locatie A naar locatie B, maar op de A en B van ‘acceptatie en begrip’. Daarvoor moet je op zoek naar wat mensen werkelijk  beweegt. Waarom kiezen ze voor welke vormen van vervoer. En hoe werken we aan het besef wat duurzame keuzes zijn?’

Serieus nemen
‘Draagvlak regel je niet, daar moet je van het begin af aan zorgvuldig aan bouwen.’ Vanuit dat uitgangspunt benadert Awareness al 25 jaar participatie bij verkeerskundige opgaven en visies op mobiliteit. ‘Draagvlak ontstaat pas als mensen, die geraakt worden door de voorstellen, ervaren dat ze serieus genomen worden in hun wensen en zorgen. Dat vraagt goed luisteren en afstemmen van belangen. Dat varieert bij ons van het vroegtijdig met alle partijen met een open vizier onderzoeken van de mogelijkheden tot het onafhankelijk voorzitten van klankbordgroepen.  Als het lukt belanghebbenden te bewegen even hun standpunten voor zich te houden en zich oprecht in andermans belang te verdiepen, blijkt er vaak veel meer mogelijk dan vooraf gedacht.’ Dat geldt voor belanghebbende burgers, maar ook voor professionele partijen.

Vink noemt enkele concrete projecten ter onderbouwing. ‘De ANWB zag dat met het succes van de (elektrische) fiets snelheidsverschillen in binnensteden een steeds groter probleem worden.  Wij hebben een aantal partijen uit de sector geholpen een nieuwe ontwerpaanpak te ontwikkelen voor de stedelijke openbare ruimte, die de oplossing niet alleen verkeerskundig maar integraal insteekt. Ontwerpen op leef- en verblijfskwaliteit in samenhang met de verkeerskundige functie. Je doet het ergens voor: veilig, schoon, prettig leefbaar, economisch stimulerend. Dat zijn de factoren die bepalend moeten zijn voor beleid voor de duurzame mobiliteit van de toekomst.’

Een ander voorbeeld is een OV-marketingstrategie die niet alleen vraag met aanbod verbindt, maar ook rekening houdt met waardenpatronen die mensen aanhangen. ‘Studenten stellen heel andere eisen aan openbaar vervoer dan kunstminnende 50+-ers. Ook hier ben je effectiever als je insteekt op wat mensen werkelijk beweegt.’

Trends
De trends die Vink desgevraagd signaleert, sluiten hier naadloos op aan. Allereerst constateert hij een toename in de complexiteit van opgaven. Beschikbaarheid van verkeer en vervoer is een vanzelfsprekendheid en de kwaliteitswens stijgt. De ruimte is schaars in Nederland terwijl de ruimteclaims zich opstapelen.  Uiteenlopende belangen op het gebied van mobiliteit, klimaat en economie vechten om voorrang.

Ten tweede wijst hij op de beweging richting een netwerksamenleving, die een enorme invloed gaat hebben op hoe wij ons organiseren en gedragen. Vink: ‘Mensen willen meepraten en kennis is voor iedereen via internet beschikbaar. Waar bestuurders en ontwerpers vroeger het nog redden met autoriteit of deskundigheid, vinden we de oplossingen steeds meer door samen te denken en te doen. In steeds wisselende coalities zoeken we naar gelijkgerichte belangen, om deze te verbinden tot betere plannen met meer draagvlak.’

Als derde trend ziet hij dat we van de neurowetenschappen het inzicht leren dat de mens veel minder rationaal denkt en doet dan we lang dachten. ‘Mensen reageren emotioneler en onvoorspelbaarder’ heet het, maar wat we ontdekken is dat mensen naast beweeg-redenen ook worden gedreven door ‘beweeg-gevoelens’.

De wereld lijkt minder maakbaar en de mens minder stuurbaar. Vink: ‘Toch zal je met elkaar grenzen moeten bepalen en keuzes maken. In een gelijkwaardig proces, waarbij voor iedereen geldt dat er geen rechten zijn zonder gelijktijdig ook de plichten te accepteren. Meepraten betekent ook eigenaarschap voor de oplossing pakken.’ Voor de overheid ziet hij vooral de uitdaging dat te organiseren en te faciliteren en aan te sturen op maatschappelijke meerwaarde.

‘Dan moeten we niet te bang zijn voor mogelijke tegenstellingen. Mensen staan ergens voor en willen graag meepraten. Perk je dat uit angst in, dan oogst je weerstand. In een open dialoog bereik je elkaar beter. Iemand zij ooit: ‘Het gaat mij niet om mijn gelijk, maar om de redelijke argumenten van mijn ongelijk’. Dat heb ik goed onthouden. Interesse in elkaars belevingswereld, daar draait het om.’

Proces en inventiviteit
Awareness neemt in projecten vaak een onafhankelijke positie in. Vink ligt toe: ‘Dat moet wel, als je wilt dat alle belanghebbenden zich gelijkwaardig kunnen voelen. Zo kunnen we een verkeerskundig bureau uit de wind houden als sommige partijen de kwaliteit van hun onderzoek ondergraven, alleen omdat uitkomsten hen minder bevallen. Maar we kunnen ook burgers helpen om hun belangen richting overheden goed te verwoorden. Het belangrijkste is het ontwerpen van een goed proces én de inventiviteit om bij te sturen waar nodig. Met voldoende  ruimte voor emoties, omdat soms eerst de frustratie van soms wel dertig jaar ervaren verkeersellende eruit moet. En met de juiste zakelijkheid, want participatie mag niet verzanden in een Poolse landdag. In een open dialoog mag iedereen inbrengen wat hem of haar beweegt, maar ook anderen aanspreken op het bereiken van een goede en gezamenlijk gedragen oplossing.’

Omgevingswet
Tot slot stippen we de Omgevingswet nog even aan. Want als er één wet is die goed inspeelt op de huidige trends, is het deze wel. Door integrale benadering en vroegtijdige participatie centraal te stellen is deze wet veel meer dan de samenvoeging van de huidige lappendeken aan RO-wet- en regelgeving. Vink: ‘De omgevingswet gaat een enorme impact hebben op organisaties als gemeenten. Er wordt wel gezegd dat de Omgevingswet 20% inhoud is en 80% cultuuromslag. Het denken moet om. Dat vraagt om pro-activiteit, om geloof en lef, om experimenten en een nieuwe rol van bestuurders en beleidsmakers. Daarbij mag de overheid niet afwachten tot de samenleving uitgeparticipeerd is. Ze heeft zelf ook een belang in te brengen, namelijk het algemeen belang.’

Lees hier de PDF-versie van het artikel.

Inhoud Trends 2017

  • Mensen verbinden op wat hen wérkelijk beweegt Mensen verbinden op wat hen wérkelijk beweegt Een duurzaam mobiele toekomst heeft meer nodig dan techniek en geld alleen. Eric Vink, senioradviseur participatie bij Awareness, stelt dat de menselijke factor minstens zo... 22 december Geert Dijkstra
  • Stille wegdekken: maatschappelijk en economisch Stille wegdekken: maatschappelijk en economisch Stiller, schoner en leefbaarder zijn eeuwig durende trends omdat ze per definitie tot nieuwe waarde voor de maatschappij leiden, aldus Frank Kolderie, productmanager bij Struyk... 22 december Nettie Bakker
  • SWECO zet in op Smart Mobility SWECO zet in op Smart Mobility De wereld om ons heen wordt snel complexer. Verdiepen en verbinden is het devies om de grote opgaven voor de toekomst op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en... 22 december Geert Dijkstra
  • Rechtvaardigheid, leefbaarheid en innovaties Rechtvaardigheid, leefbaarheid en innovaties Is het besteden van belastinggeld aan een hogesnelheidslijn eerlijk? En wat betekenen innovaties voor ons toekomstig verplaatsingspatroon? Zomaar wat vragen waar de Delftse... 22 december Leonie Walta
  • Vialis wil Nederland vooruit brengen Vialis wil Nederland vooruit brengen Op de beurs Verkeer Mobiliteit & Parkeren presenteerde Vialis eind november haar nieuwe koers. Vialis ‘maakt infrastructuur intelligent’ en wil zo – ‘met slimme oplossingen... 22 december Geert Dijkstra
  • De hele sector straatmeubilair stapt van staal naar digitaal De hele sector straatmeubilair stapt van staal naar digitaal ‘We gaan als bedrijven meer samenwerken in ketens. De concurrentie blijft wel bestaan, maar de afzonderlijke bedrijven gaan zich meer op hun core competenties richten’, voorziet... 22 december Maurits van den Toorn
  • ICT, verstedelijking en emancipatie ICT, verstedelijking en emancipatie Marcus Popkema staat met beide benen stevig in het vakgebied. Goed gevoed met kennis uit verschillende ‘nevenfuncties’ en actueel onderzoekswerk, leidt hij jonge... 22 december Nettie Bakker
  • Toenemende aandacht voor verkeersveiligheid Toenemende aandacht voor verkeersveiligheid Geen nieuwe trend, maar een opleving van aandacht voor verkeersveiligheid, signaleert Roelof-Jan Pierik, directeur BonoTraffics. Een opleving die Pierik niet alleen met... 22 december Nettie Bakker
  • I-VRI’s brengen markt- en overheidsdoelen bij elkaar I-VRI’s brengen markt- en overheidsdoelen bij elkaar Het recent gelanceerde ‘Partnership Talking Traffic’ staat symbool voor de verdergaande samenwerking tussen overheid en markt. Ook is het een mijlpaal in de ontwikkeling van... 22 december Nettie Bakker
  • Sietske Poepjes, gedeputeerde van Fryslân Sietske Poepjes, gedeputeerde van Fryslân Sietske Poepjes, de Friese gedeputeerde voor infrastructuur en mobiliteit, heeft afgelopen jaar heel wat openingshandelingen verricht en er staan voor komend jaar nog meer op de... 22 december Karin Broer
  • Aantrekkelijk en bereikbaar gidsland voor slimme en schone mobiliteit! Aantrekkelijk en bereikbaar gidsland voor slimme en schone mobiliteit! In de toekomstvisie die directeur Pepijn van Wijmen en managing consultant Mark van Kerkhof namens APPM schetsen, vallen twee termen op: leiderschap en gezamenlijke onzekerheid.... 22 december Geert Dijkstra
  • ‘Het gaat om eigen mobiliteitskeuzes’ ‘Het gaat om eigen mobiliteitskeuzes’ ‘In de file staan moet een eigen keuze van de reiziger worden', vindt adviseur Ed Graumans. Daarom zijn er alternatieven nodig, vooral voor het regionale verkeer. Om die te... 22 december Leonie Walta
  • Data als stimulans voor zuiniger en veiliger rijgedrag Data als stimulans voor zuiniger en veiliger rijgedrag Datastromen exploderen. We weten steeds meer van elkaar. De kunst is om al die data op een goede manier te vertalen naar slim beleid en duurzame en (kosten)effectieve... 22 december Geert Dijkstra
  • Communicerende fietsers en fietsinfrastructuur Communicerende fietsers en fietsinfrastructuur Comfort, veiligheid en communicatie, dat zijn de trends in het fietsverkeer, zegt Job van Roekel, directeur Easypath. Daarnaast is er een trend naar een fijne ‘fietsbeleving’ én... 22 december Nettie Bakker
  • Scrum weet raad met onzekerheid Scrum weet raad met onzekerheid Slimme reisinformatieproducten kunnen een uitkomst zijn bij toenemende verkeersdrukte of verkeershinder door grootscheepse renovaties. Maar van tevoren is vaak nog niet helder... 22 december Leonie Walta
  • Actueel overzicht van alle werkzaamheden in de openbare ruimte Actueel overzicht van alle werkzaamheden in de openbare ruimte In de jaren negentig produceerde Andes op basis van een gevectoriseerde database stratenboeken voor in de auto. Anno 2016 is de geografische database van Andes een belangrijk... 22 december Geert Dijkstra
  • Duurzaamheid drukt ook haar stempel op mobiliteit Duurzaamheid drukt ook haar stempel op mobiliteit Chris van der Meide is marketingverantwoordelijke voor alle verkeersveiligheidsoplossingen die 3M biedt. Het is een innovatief bedrijf dat zich richt op wetenschappelijke... 22 december Eline Huls
  • Intelligente cameratechnologie leidt tot efficiënt handhavingsproces Intelligente cameratechnologie leidt tot efficiënt handhavingsproces De stijgende vraag naar effectieve handhavingsoplossingen gaat hand in hand met de opkomst van camera- en sensortechnologie. Paul Dinnissen, Business Unit Manager bij Sigmax Law... 22 december Geert Dijkstra
  • Verkeersproblemen detecteren en voorkomen voordat ze daadwerkelijk op straat ontstaan. Verkeersproblemen detecteren en voorkomen voordat ze daadwerkelijk op straat ontstaan. De PTV Group ontwikkelt en distribueert software voor de logistieke- en verkeerskundige markt. De laatste categorie producten richt zich vooral op verkeers- en vervoersplanning... 22 december Geert Dijkstra
  • Gezondheid als startpunt voor slimme steden Gezondheid als startpunt voor slimme steden ‘Onze verstedelijkingsopgave is, met veel onzekerheden, geraamd op een miljoen extra woningen tot 2040’, zegt Brenda Vervoorn, werkzaam bij het Programma Slimme en Gezonde Stad,... 22 december Nettie Bakker
  • ‘Adapt or die’ ‘Adapt or die’ De afgelopen jaren is zichtbaar geworden dat de ICT op grote snelheid in allerlei facetten van ons dagelijks leven binnendringt. Dat wordt vaak aangeduid als digitale disruptie.... 22 december Ron Bos
  • ‘We zijn op veel vlakken toe aan opschaling’ ‘We zijn op veel vlakken toe aan opschaling’ Opschaling lijkt het trendwoord als het gaat om Smart Mobility. Smart Mobility? Er bestaan inderdaad veel definities en veel beelden van Smart Mobility. Een interview met Thijs... 22 december Nettie Bakker
  • We moeten oppassen vanuit trends te redeneren! We moeten oppassen vanuit trends te redeneren! Pieter Arends en Jos Kalfsbeek zijn adviseurs mobiliteit bij de adviesgroep Mobiliteit en Infrastructuur van Twynstra Gudde. Met ongeveer vijftig collega’s werken zij dagelijks... 22 december Maurits van den Toorn
  • Grote onzekerheid over tussentijdse effecten Grote onzekerheid over tussentijdse effecten ‘Over ons toekomstbeeld dat getekend en gekleurd wordt door trends als verstedelijking, krimp, vergrijzing, ICT en de zelfrijdende auto, is iedereen het in grote lijnen wel... 22 december Nettie Bakker

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.