‘Het gaat om eigen mobiliteitskeuzes’

Ed Graumans, ‘Met Graumans’: ‘De focus is nog erg op vandaag en morgen’

donderdag 22 december 2016 Leonie Walta 162x gelezen

‘In de file staan moet een eigen keuze van de reiziger worden', vindt adviseur Ed Graumans. Daarom zijn er alternatieven nodig, vooral voor het regionale verkeer. Om die te genereren zouden overheden leefbaarheid, milieu, duurzaamheid, economische ontwikkeling en gezondheid als vertrekpunt moeten nemen voor hun mobiliteitsplannen. Deze aanpak is niet zomaar een verandering, maar een omwenteling.

Ed Graumans, mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Het samenstellen van mobiliteitsplannen draait allemaal om keuzes maken. Mobiliteitsadviseur Ed Graumans adviseert overheden bij het maken van deze keuzes en richt zich daarbij op de combinatie van inhoud en proces. ‘Hoe een inhoudelijke oplossing er uiteindelijk uitziet hangt sterk af van de ambities en het draagvlak. Het proces is erg belangrijk. Maar in procesbegeleiding zonder inhoud geloof ik niet.’

 

Graumans begon in 2011 zijn eigen onderneming, ‘Met Graumans’. Een netwerkadviesbureau noemt hij het, omdat hij, indien nodig, de kennis en kunde van collega’s inschakelt. Hij werkte daarvoor 14 jaar bij de Gemeente Utrecht als hoofd verkeersmanagement en hoofd verkeersbeleid, en 14 jaar als adviseur bij XTNT.

 

Alternatieven

Voor 2017 ziet Graumans een aantal ontwikkelingen die overheden in samenhang zouden moeten beschouwen bij het maken van mobiliteitsplannen. ‘Er is ineens weer veel meer aandacht voor congestie. In november stonden er veel files en dan komt de vraag naar wegverbreding weer volop in beeld, terwijl dat in de meeste gevallen niet een structurele oplossing biedt. Ook is er extra belangstelling voor fietsen in het stedelijke gebied. En er is een trend om mobiliteit veel meer vanuit de kwaliteiten van de stad te bekijken in plaats vanuit de individuele modaliteiten.’

 

Hoewel de aandacht voor de congestie zich meestal concentreert op het langeafstandsverkeer over autosnelwegen, ligt de oorzaak en dus ook de oplossing op regionaal niveau, stelt Graumans. Om daar een uitweg in te vinden hanteert hij de stelling: ‘Als je in de file staat, moet dat je eigen keuze zijn’. Met andere woorden, er moeten alternatieven zijn voor dezelfde reis, de fiets, het openbaar vervoer, de auto of combinaties daarvan.

 

Op=op

‘Voor afstanden tot 15 kilometer is de (e-)fiets zeer kansrijk. De kwaliteitssprong is in gang gezet maar nog lang niet voldoende. Tot 30 kilometer kan goed regionaal ov een effectieve oplossing zijn. Het is snel in de regio en komt met aangepaste snelheid tot in de economische centra van de steden. Zo’n 80 procent van de dagelijkse verplaatsingen is nu eenmaal regionaal, terwijl de focus voor het OV vaak ook op de lange afstand ligt. Tenslotte kun je voor autoverkeer op de snelweg doorstroomstroken aanbieden, aparte rijstroken waar je tegen betaling extra kwaliteit krijgt in de vorm van doorstroming en betrouwbaarheid, en waar je op basis van op=op wordt toegelaten. 

 

De automobilist kan dan zelf bepalen of hij tegen extra betaling extra kwaliteit wil of het risico wil lopen in de file terecht te komen. En zeg nu niet dat dat te ingewikkeld is, het instellen van die doorstroomroutes. We kunnen ook naar Mars, als we het willen dan kunnen we het voor elkaar krijgen.’ 

 

Alternatieve opzet van mobiliteitsplannen

Om de juiste vervoermiddelen op het juiste moment te stimuleren is het volgens Graumans essentieel dat stedelijke regio’s integrale investeringsprogramma’s hanteren waarin de te bereiken doelen op het gebied van congestie, leefbaarheid, gezondheid, duurzaamheid en economie het uitgangspunt zijn. 

 

Vanuit de historie stond in mobiliteitsplannen het verkeersmodel, gericht op doorstroming, centraal. Leefbaarheid, milieu en gezondheid kwamen pas daarna aan bod. Sinds 2008 begeleidt Graumans gemeenten, regio’s en provincies met een alternatieve opzet van mobiliteitsplannen, waarin hij die volgorde omdraait. ‘Eerst doelen stellen op het gebied van leefbaarheid, milieu, gezondheid, duurzaamheid en stedelijke en economische ontwikkeling. Vanwege obesitas, bijvoorbeeld, is bewegen een belangrijk maatschappelijk thema, dus je kunt eerst vaststellen hoe je het voor voetgangers en fietsers in de stad leuker en veiliger kunt maken. Je begint dus met andere thema’s dan vroeger.’

 

Omwenteling

Deze aanpak is niet zomaar een verandering, maar een omwenteling, vindt

Graumans. ‘Het moet ook nog tussen de oren van de besluitvormers komen. In plaats van files oplossen moeten ze gaan denken vanuit de kwaliteit van de stad. Ik was er bij betrokken toen in 1996 in Utrecht de eerste fietsstraat werd aangelegd. Dat was ook een andere manier van denken, en het heeft nog best lang geduurd voor dat dit idee op grotere schaal werd opgepakt. Een fietsbrug wordt vaak te duur gevonden, terwijl het rijk vermogens uitgeeft aan snelwegen. Kijk eerst eens wat het maatschappelijk allemaal oplevert, zeg ik dan.’

 

Toekomst

Verder in de toekomst dient zich het zelfrijdend vervoer aan, een ontwikkeling waar Graumans nu al vaak mee te maken krijgt. Hij merkt dat veel mensen denken dat dit alle mobiliteitsproblemen gaat oplossen. ‘Toen ik ergens over parkeerbeleid in gesprek was zei iemand dat het parkeerprobleem straks niet meer bestaat, want dan liet hij zich afzetten bij zijn werk door zijn zelfrijdende auto, die dan weer terug naar huis rijdt. Hij realiseerde zich niet dat er dan twee ritten zijn in plaats van een. Er ontstaan straks door automatisch rijden juist weer nieuwe vraagstukken.’

 

Als de goede keuzes gemaakt worden dan is zelfrijdend vervoer volgens Graumans zeker van toegevoegde waarde. ‘Vooral als aanvullend vervoer kan het maatschappelijke doelen dienen. Kijk bijvoorbeeld naar het project op de campus van Wageningen. Het kan zijn dat er in de toekomst een noodzaak ontstaat voor ‘slow lanes’, speciaal voor dit soort voertuigen in combinatie met fietsers. ’Autonome voertuigen mogen er wel rijden maar met aangepaste snelheid. Ik probeer beleidsmakers nu al bewust te maken van deze ontwikkelingen, zodat ze erop kunnen anticiperen voor de toekomst. De focus is nog erg op vandaag en morgen maar het zou goed zijn als we nu al serieus nadenken over wat dit voor ons mobiliteitsbeleid en infrastructuur gaat betekenen.’

 

Lees hier de PDF-versie van het artikel.

Inhoud Trends 2017

  • Mensen verbinden op wat hen wérkelijk beweegt Mensen verbinden op wat hen wérkelijk beweegt Een duurzaam mobiele toekomst heeft meer nodig dan techniek en geld alleen. Eric Vink, senioradviseur participatie bij Awareness, stelt dat de menselijke factor minstens zo... 22 december Geert Dijkstra
  • Stille wegdekken: maatschappelijk en economisch Stille wegdekken: maatschappelijk en economisch Stiller, schoner en leefbaarder zijn eeuwig durende trends omdat ze per definitie tot nieuwe waarde voor de maatschappij leiden, aldus Frank Kolderie, productmanager bij Struyk... 22 december Nettie Bakker
  • SWECO zet in op Smart Mobility SWECO zet in op Smart Mobility De wereld om ons heen wordt snel complexer. Verdiepen en verbinden is het devies om de grote opgaven voor de toekomst op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en... 22 december Geert Dijkstra
  • Rechtvaardigheid, leefbaarheid en innovaties Rechtvaardigheid, leefbaarheid en innovaties Is het besteden van belastinggeld aan een hogesnelheidslijn eerlijk? En wat betekenen innovaties voor ons toekomstig verplaatsingspatroon? Zomaar wat vragen waar de Delftse... 22 december Leonie Walta
  • Vialis wil Nederland vooruit brengen Vialis wil Nederland vooruit brengen Op de beurs Verkeer Mobiliteit & Parkeren presenteerde Vialis eind november haar nieuwe koers. Vialis ‘maakt infrastructuur intelligent’ en wil zo – ‘met slimme oplossingen... 22 december Geert Dijkstra
  • De hele sector straatmeubilair stapt van staal naar digitaal De hele sector straatmeubilair stapt van staal naar digitaal ‘We gaan als bedrijven meer samenwerken in ketens. De concurrentie blijft wel bestaan, maar de afzonderlijke bedrijven gaan zich meer op hun core competenties richten’, voorziet... 22 december Maurits van den Toorn
  • ICT, verstedelijking en emancipatie ICT, verstedelijking en emancipatie Marcus Popkema staat met beide benen stevig in het vakgebied. Goed gevoed met kennis uit verschillende ‘nevenfuncties’ en actueel onderzoekswerk, leidt hij jonge... 22 december Nettie Bakker
  • Toenemende aandacht voor verkeersveiligheid Toenemende aandacht voor verkeersveiligheid Geen nieuwe trend, maar een opleving van aandacht voor verkeersveiligheid, signaleert Roelof-Jan Pierik, directeur BonoTraffics. Een opleving die Pierik niet alleen met... 22 december Nettie Bakker
  • I-VRI’s brengen markt- en overheidsdoelen bij elkaar I-VRI’s brengen markt- en overheidsdoelen bij elkaar Het recent gelanceerde ‘Partnership Talking Traffic’ staat symbool voor de verdergaande samenwerking tussen overheid en markt. Ook is het een mijlpaal in de ontwikkeling van... 22 december Nettie Bakker
  • Sietske Poepjes, gedeputeerde van Fryslân Sietske Poepjes, gedeputeerde van Fryslân Sietske Poepjes, de Friese gedeputeerde voor infrastructuur en mobiliteit, heeft afgelopen jaar heel wat openingshandelingen verricht en er staan voor komend jaar nog meer op de... 22 december Karin Broer
  • Aantrekkelijk en bereikbaar gidsland voor slimme en schone mobiliteit! Aantrekkelijk en bereikbaar gidsland voor slimme en schone mobiliteit! In de toekomstvisie die directeur Pepijn van Wijmen en managing consultant Mark van Kerkhof namens APPM schetsen, vallen twee termen op: leiderschap en gezamenlijke onzekerheid.... 22 december Geert Dijkstra
  • ‘Het gaat om eigen mobiliteitskeuzes’ ‘Het gaat om eigen mobiliteitskeuzes’ ‘In de file staan moet een eigen keuze van de reiziger worden', vindt adviseur Ed Graumans. Daarom zijn er alternatieven nodig, vooral voor het regionale verkeer. Om die te... 22 december Leonie Walta
  • Data als stimulans voor zuiniger en veiliger rijgedrag Data als stimulans voor zuiniger en veiliger rijgedrag Datastromen exploderen. We weten steeds meer van elkaar. De kunst is om al die data op een goede manier te vertalen naar slim beleid en duurzame en (kosten)effectieve... 22 december Geert Dijkstra
  • Communicerende fietsers en fietsinfrastructuur Communicerende fietsers en fietsinfrastructuur Comfort, veiligheid en communicatie, dat zijn de trends in het fietsverkeer, zegt Job van Roekel, directeur Easypath. Daarnaast is er een trend naar een fijne ‘fietsbeleving’ én... 22 december Nettie Bakker
  • Scrum weet raad met onzekerheid Scrum weet raad met onzekerheid Slimme reisinformatieproducten kunnen een uitkomst zijn bij toenemende verkeersdrukte of verkeershinder door grootscheepse renovaties. Maar van tevoren is vaak nog niet helder... 22 december Leonie Walta
  • Actueel overzicht van alle werkzaamheden in de openbare ruimte Actueel overzicht van alle werkzaamheden in de openbare ruimte In de jaren negentig produceerde Andes op basis van een gevectoriseerde database stratenboeken voor in de auto. Anno 2016 is de geografische database van Andes een belangrijk... 22 december Geert Dijkstra
  • Duurzaamheid drukt ook haar stempel op mobiliteit Duurzaamheid drukt ook haar stempel op mobiliteit Chris van der Meide is marketingverantwoordelijke voor alle verkeersveiligheidsoplossingen die 3M biedt. Het is een innovatief bedrijf dat zich richt op wetenschappelijke... 22 december Eline Huls
  • Intelligente cameratechnologie leidt tot efficiënt handhavingsproces Intelligente cameratechnologie leidt tot efficiënt handhavingsproces De stijgende vraag naar effectieve handhavingsoplossingen gaat hand in hand met de opkomst van camera- en sensortechnologie. Paul Dinnissen, Business Unit Manager bij Sigmax Law... 22 december Geert Dijkstra
  • Verkeersproblemen detecteren en voorkomen voordat ze daadwerkelijk op straat ontstaan. Verkeersproblemen detecteren en voorkomen voordat ze daadwerkelijk op straat ontstaan. De PTV Group ontwikkelt en distribueert software voor de logistieke- en verkeerskundige markt. De laatste categorie producten richt zich vooral op verkeers- en vervoersplanning... 22 december Geert Dijkstra
  • Gezondheid als startpunt voor slimme steden Gezondheid als startpunt voor slimme steden ‘Onze verstedelijkingsopgave is, met veel onzekerheden, geraamd op een miljoen extra woningen tot 2040’, zegt Brenda Vervoorn, werkzaam bij het Programma Slimme en Gezonde Stad,... 22 december Nettie Bakker
  • ‘Adapt or die’ ‘Adapt or die’ De afgelopen jaren is zichtbaar geworden dat de ICT op grote snelheid in allerlei facetten van ons dagelijks leven binnendringt. Dat wordt vaak aangeduid als digitale disruptie.... 22 december Ron Bos
  • ‘We zijn op veel vlakken toe aan opschaling’ ‘We zijn op veel vlakken toe aan opschaling’ Opschaling lijkt het trendwoord als het gaat om Smart Mobility. Smart Mobility? Er bestaan inderdaad veel definities en veel beelden van Smart Mobility. Een interview met Thijs... 22 december Nettie Bakker
  • We moeten oppassen vanuit trends te redeneren! We moeten oppassen vanuit trends te redeneren! Pieter Arends en Jos Kalfsbeek zijn adviseurs mobiliteit bij de adviesgroep Mobiliteit en Infrastructuur van Twynstra Gudde. Met ongeveer vijftig collega’s werken zij dagelijks... 22 december Maurits van den Toorn
  • Grote onzekerheid over tussentijdse effecten Grote onzekerheid over tussentijdse effecten ‘Over ons toekomstbeeld dat getekend en gekleurd wordt door trends als verstedelijking, krimp, vergrijzing, ICT en de zelfrijdende auto, is iedereen het in grote lijnen wel... 22 december Nettie Bakker

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.