Aantrekkelijk en bereikbaar gidsland voor slimme en schone mobiliteit!

donderdag 22 december 2016 Geert Dijkstra 110x gelezen

In de toekomstvisie die directeur Pepijn van Wijmen en managing consultant Mark van Kerkhof namens APPM schetsen, vallen twee termen op: leiderschap en gezamenlijke onzekerheid. Naast alle technologische- en vakinhoudelijke transities zijn dit in hun ogen de belangrijkste aandachtspunten op weg naar een effectief en duurzaam lange termijn mobiliteitsbeleid. 

Directeur Pepijn van Wijmen en managing consultant Mark van Kerkhof.

Directeur Pepijn van Wijmen en managing consultant Mark van Kerkhof.

Van Wijmen heeft een achtergrond in civiele techniek én bestuurskunde en is als directeur verantwoordelijk voor het aansturen en uitbouwen van APPM, het ontwikkelen van nieuwe producten en het doen van opdrachten, vooral op het snijvlak van bereikbaarheid, ruimtelijke ontwikkeling en bestuur. Van Kerkhof richt zich als managing consultant met namen op strategische en tactische vraagstukken op het gebied van energie en klimaat. Dit varieert van het secretarisschap van de nationale werkgroep laadinfrastructuur en het begeleiden van de marktdialoog zero emissie bussen tot het aanjagen van nieuwe warmteprojecten.

 

Trends

Gevraagd naar de belangrijkste maatschappelijk trends, noemen ze vier thema’s die wat hen betreft grote invloed gaan krijgen op de samenleving in het algemeen en mobiliteit in het bijzonder. 

 

Meer in de stad dan tussen steden

De drukkere delen van Nederland worden steeds drukker. Dat geldt met name voor de Randstad, maar ook voor de drukbevolkte delen van Brabant en Gelderland. Hier ligt een grote opgave om de groei te accommoderen en ondertussen de steden bereikbaar, leefbaar en aantrekkelijk te houden. Tegelijkertijd zien we in de dunner bevolkte delen van Nederland een tegenovergestelde ontwikkeling. Daar is juist sprake van krimp. Dat geldt voor de kop van Noord-Holland, voor Noord- en Oost-Nederland (met uitzondering van de regio Arnhem-Nijmegen) en voor grote delen van Zuid-Nederland (met uitzondering van het hart van Brabant). In deze gebieden speelt de opgave om gebieden vitaal te houden en slim bereikbaar te maken.

 

Klimaatambities waarmaken

In het kader van de klimaatverandering zijn er stevige ambities geformuleerd en toezeggingen gedaan die we in daden moeten omzetten. Dit vraagt een forse inspanning. Dat geldt ook voor de manier waarop we onze bereikbaarheid organiseren. Terugdringen van emissies, klimaatneutraal vervoer, slim gebruik maken van bestaande systemen en een circulair systeem zijn hierbij kernopgaven. 

 

Technologie vertalen naar vervoerconcepten De wereld verandert in hoog tempo en veranderingen volgen elkaar snel op. Dit heeft onder meer grote consequenties voor de manier waarop we reizen. Technologische trends zoals zelfrijdende voertuigen, digitale informatiesystemen en de beschikbaarheid van allerhande data vormen de basis voor nieuwe vervoersconcepten waarbij deur-tot-deur reizen en delen centraal staan. De grenzen tussen de verschillende vormen van vervoer vervagen. 

 

Dynamische wereld vraagt om flexibiliteit

Daarbij weten we niet hoe snel veranderingen zich voor doen, wat de effecten zijn en in welke mate deze ‘disruptief’ zijn. In deze dynamische wereld hebben mobiliteitssystemen een lange levensduur en zijn ze erg maatgevend voor de inrichting van de ruimte. Infrastructuur gaat zo’n 40 jaar mee. Keuzes die we vandaag maken, hebben dus grote consequenties voor de toekomst. Dit vraagt om een integrale strategie die voldoende richting geeft voor het maken van gedegen, verantwoorde afwegingen en tegelijkertijd vraagt dit om voldoende ruimte om flexibel en snel in te kunnen spelen op veranderingen.  

 

Impact van deze trends op mobiliteit

Al deze ontwikkelingen zorgen voor een aantal fundamentele veranderingen in het mobiliteitslandschap. Allereerst zal er sprake zijn van twee snelheden. Binnen de steden moeten we ruimtelijk- economische ontwikkelingen faciliteren en daarbuiten gaat het om het vitaal houden van het landelijk gebied. Dit onderscheid zullen we scherper moeten laten terugkomen bij de keuzes die we maken. 

 

Dat betekent de deur-tot-deur reis digitaal en technologisch maximaal faciliteren. In de stedelijke gebieden betekent dit regionaal OV integreren tot één dragende backbone en in aanvulling daarop maximaal inzetten op de fiets. In de minder stedelijke gebieden betekent dit juist maximaal inzetten op de (zelfrijdende) auto.  De belangrijkste economische centra van Nederland verbinden we snel met elkaar. Bij dit alles maken we veel slimmer gebruik van infrastructuur die we hebben.  Voor OV betekent dit inzetten op versnelling op enkele kerncorridors tussen de zwaarste centra. Voor de auto betekent dit dat we betalen voor gebruik. In drukke gebieden en op piekmomenten betaal je veel, in minder drukke gebieden en op dalmomenten juist minder.

 

Om de scherpe keuzes financieel te faciliteren zullen we moeten ‘ontschotten’. Dus geen scheiding tussen middelen voor auto – OV – fiets, geen scheiding tussen doelgroepenvervoer – OV. En actief stimuleren van slim verstedelijken door veel directere (financiële) koppelingen tussen ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur.

 

Blokkades

Een ambitieus en plausibel verhaal. Waarom zou de toekomst zich niet volgens deze visie ontwikkelen? Welke blokkades zijn er? Van Wijmen en Van Kerkhof zien er wel een paar.

 

Geld

Geldstromen zijn nog te gescheiden. Concreet: hoe dichter je als ontwikkelaar je plannen bij een OV-knooppunt realiseert, hoe minder je betaalt én hoe meer je mag bouwen. Of: nationaal geld moet niet sec gekoppeld worden aan een wegverbreding maar met regionale middelen in een gebiedsprogramma.

 

Samen

De overheid is niet langer de vanzelfsprekende probleem-eigenaar. Het nieuwe kernwoord is samen. Slim samenwerken in coalities. Publiek en privaat. Vervoerders en overheden. Dwars door overheidslagen heen: nationaal, regionaal en lokaal. 

 

Organiserend vermogen

De wereld van smart en green mobility wordt integraler en complexer. Deze transitie kent drie mantra’s: zo min mogelijk, zo slim mogelijk en zo schoon mogelijk op. Partijen die elkaar voorheen niet kenden, moeten nu samenwerken. Denk aan autofabrikanten met energieleveranciers. Denk aan warmtenetten of oplaadstructuren die integraal en regionaal opgepakt worden in plaats van per (kleine) gemeente. Hoe groter het organiserend vermogen, hoe sneller de transities zullen gaan. 

 

Leiderschap

Juist als de toekomst minder goed voorspelbaar wordt, is leiderschap vereist. Meer dan ooit is de stip op de horizon van belang. Deze ongekende transitie vraagt van alle partners en in het bijzonder van de overheid de volgende kernwaarden: consistent, duidelijk en gezamenlijk. Dan kunnen we samen stappen zetten, samen risico’s nemen, een leertrein bouwen en gezamenlijk onzekerheid accepteren. Onze ambitie: Nederland, aantrekkelijk en bereikbaar gidsland op het gebied slimme en schone mobiliteit!

 

Lees hier de PDF-versie van het artikel.

Inhoud Trends 2017

  • Mensen verbinden op wat hen wérkelijk beweegt Mensen verbinden op wat hen wérkelijk beweegt Een duurzaam mobiele toekomst heeft meer nodig dan techniek en geld alleen. Eric Vink, senioradviseur participatie bij Awareness, stelt dat de menselijke factor minstens zo... 22 december Geert Dijkstra
  • Stille wegdekken: maatschappelijk en economisch Stille wegdekken: maatschappelijk en economisch Stiller, schoner en leefbaarder zijn eeuwig durende trends omdat ze per definitie tot nieuwe waarde voor de maatschappij leiden, aldus Frank Kolderie, productmanager bij Struyk... 22 december Nettie Bakker
  • SWECO zet in op Smart Mobility SWECO zet in op Smart Mobility De wereld om ons heen wordt snel complexer. Verdiepen en verbinden is het devies om de grote opgaven voor de toekomst op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en... 22 december Geert Dijkstra
  • Rechtvaardigheid, leefbaarheid en innovaties Rechtvaardigheid, leefbaarheid en innovaties Is het besteden van belastinggeld aan een hogesnelheidslijn eerlijk? En wat betekenen innovaties voor ons toekomstig verplaatsingspatroon? Zomaar wat vragen waar de Delftse... 22 december Leonie Walta
  • Vialis wil Nederland vooruit brengen Vialis wil Nederland vooruit brengen Op de beurs Verkeer Mobiliteit & Parkeren presenteerde Vialis eind november haar nieuwe koers. Vialis ‘maakt infrastructuur intelligent’ en wil zo – ‘met slimme oplossingen... 22 december Geert Dijkstra
  • De hele sector straatmeubilair stapt van staal naar digitaal De hele sector straatmeubilair stapt van staal naar digitaal ‘We gaan als bedrijven meer samenwerken in ketens. De concurrentie blijft wel bestaan, maar de afzonderlijke bedrijven gaan zich meer op hun core competenties richten’, voorziet... 22 december Maurits van den Toorn
  • ICT, verstedelijking en emancipatie ICT, verstedelijking en emancipatie Marcus Popkema staat met beide benen stevig in het vakgebied. Goed gevoed met kennis uit verschillende ‘nevenfuncties’ en actueel onderzoekswerk, leidt hij jonge... 22 december Nettie Bakker
  • Toenemende aandacht voor verkeersveiligheid Toenemende aandacht voor verkeersveiligheid Geen nieuwe trend, maar een opleving van aandacht voor verkeersveiligheid, signaleert Roelof-Jan Pierik, directeur BonoTraffics. Een opleving die Pierik niet alleen met... 22 december Nettie Bakker
  • I-VRI’s brengen markt- en overheidsdoelen bij elkaar I-VRI’s brengen markt- en overheidsdoelen bij elkaar Het recent gelanceerde ‘Partnership Talking Traffic’ staat symbool voor de verdergaande samenwerking tussen overheid en markt. Ook is het een mijlpaal in de ontwikkeling van... 22 december Nettie Bakker
  • Sietske Poepjes, gedeputeerde van Fryslân Sietske Poepjes, gedeputeerde van Fryslân Sietske Poepjes, de Friese gedeputeerde voor infrastructuur en mobiliteit, heeft afgelopen jaar heel wat openingshandelingen verricht en er staan voor komend jaar nog meer op de... 22 december Karin Broer
  • Aantrekkelijk en bereikbaar gidsland voor slimme en schone mobiliteit! Aantrekkelijk en bereikbaar gidsland voor slimme en schone mobiliteit! In de toekomstvisie die directeur Pepijn van Wijmen en managing consultant Mark van Kerkhof namens APPM schetsen, vallen twee termen op: leiderschap en gezamenlijke onzekerheid.... 22 december Geert Dijkstra
  • ‘Het gaat om eigen mobiliteitskeuzes’ ‘Het gaat om eigen mobiliteitskeuzes’ ‘In de file staan moet een eigen keuze van de reiziger worden', vindt adviseur Ed Graumans. Daarom zijn er alternatieven nodig, vooral voor het regionale verkeer. Om die te... 22 december Leonie Walta
  • Data als stimulans voor zuiniger en veiliger rijgedrag Data als stimulans voor zuiniger en veiliger rijgedrag Datastromen exploderen. We weten steeds meer van elkaar. De kunst is om al die data op een goede manier te vertalen naar slim beleid en duurzame en (kosten)effectieve... 22 december Geert Dijkstra
  • Communicerende fietsers en fietsinfrastructuur Communicerende fietsers en fietsinfrastructuur Comfort, veiligheid en communicatie, dat zijn de trends in het fietsverkeer, zegt Job van Roekel, directeur Easypath. Daarnaast is er een trend naar een fijne ‘fietsbeleving’ én... 22 december Nettie Bakker
  • Scrum weet raad met onzekerheid Scrum weet raad met onzekerheid Slimme reisinformatieproducten kunnen een uitkomst zijn bij toenemende verkeersdrukte of verkeershinder door grootscheepse renovaties. Maar van tevoren is vaak nog niet helder... 22 december Leonie Walta
  • Actueel overzicht van alle werkzaamheden in de openbare ruimte Actueel overzicht van alle werkzaamheden in de openbare ruimte In de jaren negentig produceerde Andes op basis van een gevectoriseerde database stratenboeken voor in de auto. Anno 2016 is de geografische database van Andes een belangrijk... 22 december Geert Dijkstra
  • Duurzaamheid drukt ook haar stempel op mobiliteit Duurzaamheid drukt ook haar stempel op mobiliteit Chris van der Meide is marketingverantwoordelijke voor alle verkeersveiligheidsoplossingen die 3M biedt. Het is een innovatief bedrijf dat zich richt op wetenschappelijke... 22 december Eline Huls
  • Intelligente cameratechnologie leidt tot efficiënt handhavingsproces Intelligente cameratechnologie leidt tot efficiënt handhavingsproces De stijgende vraag naar effectieve handhavingsoplossingen gaat hand in hand met de opkomst van camera- en sensortechnologie. Paul Dinnissen, Business Unit Manager bij Sigmax Law... 22 december Geert Dijkstra
  • Verkeersproblemen detecteren en voorkomen voordat ze daadwerkelijk op straat ontstaan. Verkeersproblemen detecteren en voorkomen voordat ze daadwerkelijk op straat ontstaan. De PTV Group ontwikkelt en distribueert software voor de logistieke- en verkeerskundige markt. De laatste categorie producten richt zich vooral op verkeers- en vervoersplanning... 22 december Geert Dijkstra
  • Gezondheid als startpunt voor slimme steden Gezondheid als startpunt voor slimme steden ‘Onze verstedelijkingsopgave is, met veel onzekerheden, geraamd op een miljoen extra woningen tot 2040’, zegt Brenda Vervoorn, werkzaam bij het Programma Slimme en Gezonde Stad,... 22 december Nettie Bakker
  • ‘Adapt or die’ ‘Adapt or die’ De afgelopen jaren is zichtbaar geworden dat de ICT op grote snelheid in allerlei facetten van ons dagelijks leven binnendringt. Dat wordt vaak aangeduid als digitale disruptie.... 22 december Ron Bos
  • ‘We zijn op veel vlakken toe aan opschaling’ ‘We zijn op veel vlakken toe aan opschaling’ Opschaling lijkt het trendwoord als het gaat om Smart Mobility. Smart Mobility? Er bestaan inderdaad veel definities en veel beelden van Smart Mobility. Een interview met Thijs... 22 december Nettie Bakker
  • We moeten oppassen vanuit trends te redeneren! We moeten oppassen vanuit trends te redeneren! Pieter Arends en Jos Kalfsbeek zijn adviseurs mobiliteit bij de adviesgroep Mobiliteit en Infrastructuur van Twynstra Gudde. Met ongeveer vijftig collega’s werken zij dagelijks... 22 december Maurits van den Toorn
  • Grote onzekerheid over tussentijdse effecten Grote onzekerheid over tussentijdse effecten ‘Over ons toekomstbeeld dat getekend en gekleurd wordt door trends als verstedelijking, krimp, vergrijzing, ICT en de zelfrijdende auto, is iedereen het in grote lijnen wel... 22 december Nettie Bakker

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.