‘Zolang ik fiets…’

Pilot: Wat kunnen ouderen zelf doen om veiliger te fietsen?

vrijdag 18 december 2015 Anita van Essen, Reint Jan Renes, HU / Renske Bouwknegt, Ideate / Kate de Jager, Ministerie van Infrastructuur en Milieu / Aat de Jonge, gemeente Dronten / Lucas Bolsius, gemeente Amersfoort 1 reactie 398x gelezen

‘Fietsles? Ja, dat lijkt me wel wat voor mijn kleinkinderen! Ik fiets al mijn hele leven, ik weet precies wat wel en niet kan. Als ik zover ben dat ik fietsles nodig heb, nou dan stap ik af hoor.’ Een typerende reactie van een 70 jarige deelnemer aan het project ‘Zolang ik fiets’, die een direct een inkijk geeft in dit project over ouderen en veilig fietsen.

In Nederland wordt fietsen ons met de paplepel ingegoten en is onder ouderen ook stijgend populair. Sinds 1993 is het aantal fietskilometers door 50-plussers met maar liefst 60 procent gestegen. Keerzijde is dat het aantal ouderen met ernstig letsel sinds 2000 al met 50 procent is toegenomen (*).


Met het onderzoeksproject ‘Zolang ik fiets’ is op verzoek van de minister van Infrastructuur en Milieu de uitdaging aangegaan om ouderen veilig gedrag te ontlokken. Doel van het project was het ontwikkelen van een aantal praktische interventies, gericht op het bevorderen van de fietsveiligheid van ouderen.

Interdisciplinair team
Om dit gedragsvraagstuk te onderzoeken én te ontwikkelen is een interdisciplinair team samengesteld van gedragsexperts en service designers. Voor dit project werkten onderzoekers vanuit het lectoraat Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein, Publab, van Hogeschool Utrecht samen met het service design bureau Ideate en U CREATE, Centre Of Expertise Creatieve Industrie.

 

Persona’s

Ten eerste zijn inzichten verzameld met betrekking tot de mogelijkheden die er zijn de oudere fietser daadwerkelijk te bereiken en te motiveren. Deze inzichten zijn vertaald naar vier persona’s; vier groepen van ouderen waarvoor gerichte interventie kan plaatsvinden.

 

Deze persona’s zijn: Annie, Bert, Carla en Diny. Annie stopt te vroeg met fietsen en is zeer beïnvloedbaar, terwijl Bert moeilijk beïnvloedbaar is, veel fietst en waarschijnlijk veel te lang in onveilige situaties door zal blijven fietsen. Carla weet dat ze ouder is, maar moet helaas blijven fietsen om mobiel en onafhankelijk te blijven, terwijl Diny heel redelijke afwegingen maakt en juist een positieve factor van beïnvloeding in haar omgeving kan zijn.

 

De Toolkit

Tijdens het project is ervoor gekozen een toolkit, een praktische interventie, te ontwerpen voor Carla en Bert, en daarnaast gebruik te maken van de positieve invloed van Diny op andere ouderen. Annie weer op de fiets te krijgen valt buiten de scope van dit project. Een inkijkje in de werking van de toolkit. 

 

De ‘Aftrapmiddag’

De aftrapmiddag betreft een workshop waarin ouderen met elkaar in gesprek gaan over het thema ‘ouder worden en fietsen’.

Doel is dat ouderen informatie met elkaar delen over algemene fietsrisico’s en persoonlijke handelingsperspectieven voor zichzelf formuleren om veiliger te (blijven) fietsen. Het resultaat moet zijn dat ouderen na deze middag een goed beeld hebben gekregen van de verschillende fietsrisico’s en wat zij zelf kunnen doen om veiliger te fietsen.

 

De ‘Zolang ik fietstocht’
Tijdens de ‘Zolang ik fietstocht’ gaan ouderen met een fietscoach, wijkagent en iemand van de gemeente op pad. Bij risicovolle locaties bespreken zij de verkeerssituatie en oefenen met veilige fietsvaardigheden. Doel is om de persoonlijke handelingsperspectieven van de ouderen in de praktijk te oefenen. Ook is er nazorg om het gedrag te bestendigen. Het resultaat moet zijn dat ouderen na deze middag nieuw gedrag geoefend hebben om veiliger te fietsen en dat hun kennis van verkeersregels is opgefrist.

 

De ‘Mobiele Opstapmiddag’

De ‘Mobiele Opstapmiddag is een mobiele workshop op locatie, waar ouderen (op de fiets) toevallig langskomen en met elkaar, en met de organisatie in gesprek gaan over het thema ‘ouder worden en fietsen’. Doel van deze workshop is dat ouderen informatie met elkaar delen over algemene fietsrisico’s en persoonlijke handelingsperspectieven voor zichzelf formuleren om veiliger te (blijven) fietsen. Het resultaat moet zijn dat ouderen na deze korte workshop een goed beeld hebben van de verschillende fietsrisico’s en wat zij zelf kunnen doen om veiliger te fietsen. Hiermee kunnen zij hun weg vervolgen.

 

Tips

De beschrijving van de interventies geeft handvatten om in de eigen gemeente aan de slag te gaan met het thema ‘Veilig fietsen voor ouderen’. Enkele aanvullende tips daarvoor zijn: zoek in uw gemeente naar ouderen die als aanjager kunnen en willen fungeren. Praat met deze mensen over dit project. Zorg ervoor dat er ruimte komt op de activiteitenagenda van verenigingen voor het onderwerp ‘Veilig fietsen voor ouderen’.

 

Fase 2

Eind 2015 is fase 2 gestart waarin wordt onderzocht wat ervoor nodig is om de pilot op te schalen en duurzaam effect te sorteren.

 

Klik hier om de pdf 'Zolang ik fiets' te downloaden.


Reacties

Reacties

Margreeth Sjamaar-Ganzevles 27/12/2016 11:47

Ik wil graag meedoen met de cursus als die in Amersfoort komt

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 9 tot 28 van 56

1 2 3

  • Hans Jeekel: 'Wetenschap en praktijk moeten elkaar vragen stellen' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Meer data, minder schade Van brandstof tot grondtransport en van pakketdistributie tot bouwmaterialen: jaarlijks wordt 82 procent van het binnenlands transport (in tonnen) vervoerd over de weg....
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en...
  • Zo houd je het fietspad veilig Door het toenemende fietsgebruik wordt het steeds drukker op fietspaden. Wanneer het te druk wordt, kan dit leiden tot onveilige situaties, een verminderde doorstroming en...
  • Twee opties voor veilige berm Om het aantal verkeersdoden op rijkswegen te verminderen wil Rijkswaterstaat de veiligheid van de bermen langs autosnelwegen verbeteren. De Richtlijnen voor het Ontwerp van...
  • Laaghangend fruit voor fietsveiligheid Fietspadmarkering is laaghangend en rijp fruit voor fietsveiligheid. Wegmarkering op fietspaden kan namelijk een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van het grote...
  • Hoe brengen we data en mobiliteit samen? Hoe zetten we geïndividualiseerde reisadviezen in ten gunste van het collectieve netwerk? Op het Nationaal verkeerskundecongres spreken topexperts over data en mobiliteit: Bas...
  • Henk Meurs: "We mogen meer doen met buitenlandse praktijkkennis' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Ov-verstoringen oplossen vanuit perspectief reiziger Verstoringen in het openbaar vervoer kunnen effect hebben op de reistijd en de reistijdbeleving van reizigers. Onderzoek van Anne Durand (TU Delft) presenteert een raamwerk om...
  • E-auto eerder concurrerend bij frequent gebruik Elektrische auto’s kunnen bijdragen aan de reductie van broeikasgassen en luchtvervuiling, maar zijn nog altijd duurder en hebben een kleinere range dan conventionele auto’s....
  • Naar een klimaatbestendig hoofdwegennet Het was niet te missen afgelopen zomer: zwart geblakerde bermen door de ene na de andere bermbrand. Terwijl op andere dagen de snelwegen overliepen door stevige onweersbuien....
  • Geen project zonder architect Het ontwerp van ingenieurs voldoet lang niet altijd en dat ligt meestal aan het ontbreken van een integraal en creatief ontwerpproces. Daar zijn architecten of creatieve...
  • Onderzoek 'Vrijwillig uit de auto' van Centraal Planbureau Gedragscampagnes als Low Car Diet kunnen een kansrijke methode zijn om werk gerelateerd autogebruik te verminderen. Om aan te tonen of zulke interventies ook op grote schaal...
  • Amsterdam brengt 'Walkability' van de stad in beeld Hoe bereken je de beloopbaarheid, ofwel de walkability, van een stad? Julia Ubeda van onderzoeksbureau SpacesTraces bestudeerde deze vraag en ontwikkelde voor de gemeente...
  • Combi fiets+ov kan sterker Nederlanders gebruiken op bijna de helft van hun treinreizen de fiets om van en naar het station te reizen, maar er is nog maar weinig inzicht in de factoren die de vraag naar...
  • Harry Timmermans: 'Uitwisseling wetenschap en praktijk motiveert champions' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Hoe stil kan een straatsteen zijn? Binnen de bebouwde kom is een elementenverharding, ook wel klinkerverharding, een veel voorkomend wegdektype. Stenen geven een straat een karakteristieke uitstraling, maar staan...
  • Afteller is nog beter geworden Een afteller tot groen bevordert de doorstroming, zo bleek in 2009 na de eerste afteller-pilot in ’s-Hertogenbosch. Weggebruikers bleken enthousiast en de gemeente plaatste er...
  • Activiteitenpatronen in zelfrijdende auto Met de komst van de zelfrijdende auto kunnen gebruikers onderweg activiteiten uitvoeren waarvoor ze voorheen op locatie moesten zijn. Het effect van deze verandering in het...
  • Eerste MKBA van een niet-infraproject: Fietsimpuls Met een toegespitste gedragsaanpak worden werknemers/forenzen van bedrijven die zijn aangesloten bij Maastricht Bereikbaar sinds zes jaar gemotiveerd om vaker te fietsen naar...

Artikelen 9 tot 28 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.