Twentse werknemers geven inzicht in effect positieve prikkels

De potentie van positief stimuleren van fietsgebruik

donderdag 21 december 2017 Tom Thomas, Tiago Fioreze, Utwente / Tanja Vonk, TNO 0 reacties 202x gelezen

Met een toenemende filedruk blijft het terugdringen van  autogebruik één van de belangrijkste doelstellingen onder beleidsmakers. Eén van de mogelijkheden om dit te doen is door het stimuleren van gedragsverandering met behulp van positieve prikkels. Er zijn aanwijzingen dat het effectiever is om mensen te stimuleren hun gedrag te veranderen, dan ze te bestraffen bij ongewenst gedrag.
Foto Shutterstock

Foto Shutterstock

Binnen het Europese onderzoeksproject EMPOWER (Klik hier voor meer informatie over het onderzoeksproject) wordt dit in de praktijk onderzocht, met als belangrijkste doel het autogebruik in de stedelijke omgeving substantieel terug te dringen.

 

Eén van de meest effectieve manieren om autogebruik in de stad terug te dringen, is door het bevorderen van fietsen. Binnen Enschede, één van de deelnemers in het EMPOWER project, wordt daarom vol ingezet op het bevorderen van fietsen. De Universiteit Twente heeft in dit kader en als onderdeel van het EMPOWER project een grootschalig onderzoek gedaan onder werknemers in Twente met als doel vast te stellen met welke positieve prikkels fietsen bevorderd kan worden.

 

Voor dit onderzoek is een online enquête gebruikt. Uiteindelijk hebben zes werkgevers waaronder de Universiteit Twente actief meegedaan met als resultaat dat de enquête uiteindelijk is ingevuld door 1800 werknemers. Naast vragen over het reisgedrag, kregen deelnemers ook de mogelijkheid om met een fictieve smartphone app te spelen. Er waren verschillende apps, waarvan elke respondent er één te zien kreeg en kon uitproberen. In de apps werden deelnemers fictief beloond als ze meer gingen fietsen dan ze nu doen. Daarbij konden ze kiezen hoeveel extra ze wilden gaan fietsen, wat werd gepresenteerd als een uitdaging. Hoe moeilijker de uitdaging des te hoger was de beloning.

 

Klik hier voor een uitbereid artikel over dit onderzoek

 

Uit de analyse van het reisgedrag blijkt het aandeel fiets in de modal split behoorlijk te variëren tussen werkgevers wat gedeeltelijk toe te schrijven is aan de mate van mobiliteitsmanagement. Het is daarom niet alleen belangrijk werknemers te stimuleren reisgedrag te veranderen, maar ook om werkgevers te stimuleren gedragsverandering te faciliteren.  

 

Uiteraard hangt het aandeel fietsen af van de woonwerkafstand.  Boven de 20 km is de fiets geen echte optie en heeft het weinig zin fietsen te stimuleren. Maar er zijn heel wat respondenten die tot 20 km soms naar werk fietsen. Dit aandeel zogenaamde keuzereizigers is substantieel en dat is een belangrijk resultaat. Er zijn namelijk duidelijke verschillen tussen deze groep en de respondenten die nooit de fiets pakken. Voor de laatste groep zijn traditionele verkeerskundige grootheden zoals reistijd en reisafstand de belangrijkste factoren voor hun vervoerswijze keuze.

 

Voor de (keuze)fietser is gezondheid echter de belangrijkste overweging om de fiets te pakken (maar liefst 82% gaf  dit aan), terwijl slecht weer juist de reden is om de fiets te laten staan (53%). Het is een interessante vraag of gedragsverandering onder mensen die nooit fietsen bewerkstelligd kan worden met gezondheid als thema. Hoewel het verre van triviaal is deze vraag te beantwoorden, geven onze resultaten in ieder geval aan dat gezondheid een zeer belangrijke factor is, niet alleen beleidsmatig maar ook in de overweging van reizigers zelf. Iets dat tot nu toe onderbelicht is gebleven.

 

De vraag of gezondheid als thema gebruikt kan worden, wordt des te relevanter daar werknemers die nooit fietsen negatief zijn over fietsstimulering door belonen. De meeste nooit fietsers geven aan geen beloning te wensen, terwijl de keuzefietser veel positiever is over beloningen. Hoewel geld het vaakst wordt genoemd als voorkeursbeloning, zijn de deelnemers die de app met geschenken hebben geprobeerd, het positiefst over hun app. Dit kan waarschijnlijk worden toegeschreven aan het feit dat respondenten fictief konden winkelen in een webshop wat de funfactor verhoogd.

 

Als mensen positief zijn over de app, zijn ze dan echter ook bereid meer te gaan fietsen? Het blijkt dat men wel uitdagingen kiest, maar dat het vooral makkelijke uitdagingen zijn. Dit suggereert dat uitdagingen in het begin niet te moeilijk moeten zijn om gedragsverandering te initiëren en dat een substantiële  gedragsverandering het beste in kleine stappen tot stand gebracht kan worden. Tenslotte is het belangrijk op te merken dat hoewel de situatie zo realistisch mogelijk is nagebootst we in dit onderzoek naar intenties hebben gevraagd die niet noodzakelijkerwijs hetzelfde zijn als het daadwerkelijke gedrag. De volgende stap in het project is daarom om de bevindingen met een echte app in Enschede te testen.

 

 Klik hier voor een infographic

 

 

 

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

  • Amsterdam brengt 'Walkability' van de stad in beeld Hoe bereken je de beloopbaarheid, ofwel de walkability, van een stad? Julia Ubeda van onderzoeksbureau SpacesTraces bestudeerde deze vraag en ontwikkelde voor de gemeente...
  • Combi fiets+ov kan sterker Nederlanders gebruiken op bijna de helft van hun treinreizen de fiets om van en naar het station te reizen, maar er is nog maar weinig inzicht in de factoren die de vraag naar...
  • Harry Timmermans: 'Uitwisseling wetenschap en praktijk motiveert champions' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Hoe stil kan een straatsteen zijn? Binnen de bebouwde kom is een elementenverharding, ook wel klinkerverharding, een veel voorkomend wegdektype. Stenen geven een straat een karakteristieke uitstraling, maar staan...
  • Afteller is nog beter geworden Een afteller tot groen bevordert de doorstroming, zo bleek in 2009 na de eerste afteller-pilot in ’s-Hertogenbosch. Weggebruikers bleken enthousiast en de gemeente plaatste er...
  • Activiteitenpatronen in zelfrijdende auto Met de komst van de zelfrijdende auto kunnen gebruikers onderweg activiteiten uitvoeren waarvoor ze voorheen op locatie moesten zijn. Het effect van deze verandering in het...
  • Eerste MKBA van een niet-infraproject: Fietsimpuls Met een toegespitste gedragsaanpak worden werknemers/forenzen van bedrijven die zijn aangesloten bij Maastricht Bereikbaar sinds zes jaar gemotiveerd om vaker te fietsen naar...
  • Van B naar Anders, investeren in mobiliteit voor de toekomst Op 23 mei presenteerde de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (RLI) het advies: ‘Van B naar Anders’. Aan dit advies liggen twee essays ten...
  • Team Voetganger wint strijd om de ideale modaliteit Het enthousiasme was groot tijdens de tweede editie van Battle of the Modes. In de Bossche Verkadefabriek namen vier modaliteitenteams (openbaar vervoer, auto,...
  • 'Begin met hubs in de buurt' Hij richtte op zijn twintigste een stichting op die een toekomst biedt aan kinderen die in Argentinië onder de armoedegrens leven en organiseerde...
  • Eric van Berkum: ‘Meer ruimte voor nuance en reviews van vakliteratuur’ In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun?kennis naar de praktijk? Waar...
  • 'Iedere verkeersdeelnemer komt weer veilig thuis' Op 26 april werd de nieuwe Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-20130, DV3, gepresenteerd tijdens het Nationaal Verkeersveiligheidscongres NVVC. Wat is de belofte, de ambitie...
  • De case Merwedekanaalzone Utrecht zal rond 2025 meer dan 400.000 inwoners tellen, 17 procent meer dan nu. De gemeente kiest er voor om deze groei binnen de bestaande stadsgrenzen op te vangen, onder...
  • 'Stop verkeersslachtoffers door mobielgebruik' De ouders en advocate van Yannick Frijns namen op 26 april de Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2018 in ontvangst tijdens het Nationaal...
  • Controle over opvolgtijden buslijnen Vervoerders sturen bij variaties in de busdiensten vooral op punctualiteit. Dit is mede ingegeven door punctualiteitseisen in de concessies. Maar bij hoogfrequente lijnen is,...
  • Landbouwverkeer: meer boetes of meer veiligheid? Landbouwvoertuigen zijn groot en zwaar en rijden langzamer ten opzichte van andere motorvoertuigen, maar juist sneller ten opzichte van fietsers, joggers en wandelaars. Dat...
  • Virtual Reality-technologie dient ook als ijsbreker Een studie naar de beste ontwerpkeuzes voor fietsroutes in het kader van Slimme en Gezonde Stad in pilotstad Schiedam bood de mogelijkheid om Vitual Reality-technologie (VR) als...
  • Benchmark gezonde steden Een Brede Coalitie van Natuur & Milieu, Milieudefensie, Fietsersbond, Longfonds, Wandelnet, Rover en Mens en Straat, wil graag dat de nieuwe coalities die in gemeenten...
  • Wat levert MaaS op? Door alle (voorspelde) technologische ontwikkelingen wordt Mobility as a Service, MaaS een grote toekomst toegedicht. De flexibiliteit die MaaS biedt in het vervullen van...
  • Bert van Wee: Waarom geen factcheckrubriek? In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun?kennis naar de praktijk? Waar...

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.