'Help, de werkelijkheid verschilt van onze modellen'

TNO onderzoekt kennisvraag Rotterdam in opdracht van programma Slimme en Gezonde Stad

vrijdag 2 juni 2017 Nettie Bakker 0 reacties 277x gelezen

In de zomer van 2016 heeft het programma Slimme en Gezonde Stad (Ministerie van IenM) aan de zes SGS-pilotsteden gevraagd een kennisvraag in te dienen. TNO heeft deze kennisvragen opgepakt in samenwerking met de Universiteit Utrecht. In dit artikel het antwoord op de kennisvraag van de gemeente Rotterdam.

 

Schema voor 'omgaan met transities'

'Vroeger maakten we mobiliteitsplannen op basis van (aantoonbare) knelpunten in bereikbaarheid', zegt Will Clerx, verkeerskundige bij de gemeente Rotterdam. Tegenwoordig is bereikbaarheid geen doel, maar een middel dat bijdraagt aan gezondheid, ruimtelijke kwaliteit en versterking van de stedelijke economie. Voor de hand ligt het dan om transities in schone mobiliteit te stimuleren. Maar hoe krijg je transities en de effecten ervan goed in beeld?

Volgens de gangbare verkeersmodellen groeien de automobiliteit en het goederenvervoer. ‘In werkelijkheid zien we in de stad juist een groei van fietsen en lopen’, legt Clerx uit. ‘Hoe kan het dat we dit niet terugzien in onze modellen? Dit leek ons een goede kennisvraag, die we als pilotstad mochten stellen in het kader van het programma Slimme en Gezonde Stad.’

De kennisvraag luidde: ‘Welke transities (in relatie met mobiliteit) zijn mogelijk om de stad aantrekkelijk, gezond en bereikbaar te houden en met welke maatregelen zijn deze transities in de stad te realiseren?’ De vervolgvraag was: ‘Wat voor soort instrumentarium (modellen) geeft daarbij inzicht in de effecten van deze maatregelen op aantrekkelijkheid, gezondheid en bereikbaarheid?’  

TNO heeft deze vraag, in opdracht van het ministerie van IenM (programma Slimme en Gezonde Stad), voor Rotterdam onderzocht en beantwoord. Erik de Romph, onderzoeker bij TNO, licht het onderzoek toe: ‘Na een literatuuronderzoek en een workshop bij de gemeente Rotterdam zijn allerlei transitiebewegingen verzameld, evenals initiatieven rondom nieuwe mobiliteitsconcepten. Deze zijn vervolgens ‘ontleed’ op: wat een transitie drijft, op welke doelgroepen en modaliteiten het ingrijpt, wanneer de transitie kan worden opgeschaald of worden ingevoerd, welke gedragswijzigingen daarvoor nodig zijn, welke effecten transities hebben op de uitdagingen voor de stad en welke effecten maatregelen hebben en welk instrumentarium inzicht geeft in deze effecten. Ten slotte hebben we gekeken met welke middelen de gemeente een transitie wel of niet kan beïnvloeden en welke stappen er nodig zijn voor er besluiten over middelen kunnen worden genomen.’

Dit resulteerde in een schematische weergave, die aangeeft op welke manier een stad om kan gaan met transities (zie figuur). In feite is hiermee ook in theorie geschetst welke input een verkeersmodel nodig heeft, om modelberekeningen te maken van transities en de effecten ervan op mobiliteit.

Uit het onderzoek blijkt verder dat het klassiek geaggregeerde model in het geval van enkele transities niet voldoet. Het gaat dan onder meer om het berekenen van kenmerken van individuen zoals inkomen, maar ook attitude (milieu, status) speelt een steeds grotere rol in mobiliteitskeuzes. Ook neemt het aantal mobiliteitsmogelijkheden toe en vinden er steeds meer ketenverplaatsingen plaats. Deze zie je in de gangbare modellen niet terug als ketenverplaatsing, maar als unimodale verplaatsing. ‘Een reden waarom de modellen niet overeenkomen met onze werkelijkheid’, aldus Clerx.

Er is, zo blijkt, behoefte aan modellen die gedesaggregeerd zijn op individueel gedrag, ketenverplaatsingen kunnen modelleren, fietsten en parkeren goed kunnen modelleren en de impact ervan integraal kunnen beoordelen op bereikbaarheid, leefbaarheid, gezondheid, en economische vitaliteit.

Hoe verder?
‘De ontwikkeling van een nieuwe generatie rekeninstrumenten is noodzakelijk, maar kost tijd’, zegt Clerx. ‘Ook is er een goede samenwerking van steden, Rijk en kennisinstellingen voor nodig. Dit vraagt om een roadmap voor een aanpak voor langere termijn. Op korte termijn zoeken we partijen die hierin willen participeren.’

Tip
Een laatste tip van Clerx: ‘Om de beleidsvraag: ‘Wat betekent opschaling van experimenten?’ te kunnen beantwoorden, zijn goede rekeninstrumenten noodzakelijk. Zolang die er nog niet zijn, zorg dan voor goede evaluaties. Deze kennis kan ook weer de basis vormen voor nieuwe instrumenten.

Klik hier voor de onderzoeksresultaten.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

  • Combi fiets+ov kan sterker Nederlanders gebruiken op bijna de helft van hun treinreizen de fiets om van en naar het station te reizen, maar er is nog maar weinig inzicht in de factoren die de vraag naar...
  • Harry Timmermans: 'Uitwisseling wetenschap en praktijk motiveert champions' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Hoe stil kan een straatsteen zijn? Binnen de bebouwde kom is een elementenverharding, ook wel klinkerverharding, een veel voorkomend wegdektype. Stenen geven een straat een karakteristieke uitstraling, maar staan...
  • Afteller is nog beter geworden Een afteller tot groen bevordert de doorstroming, zo bleek in 2009 na de eerste afteller-pilot in ’s-Hertogenbosch. Weggebruikers bleken enthousiast en de gemeente plaatste er...
  • Activiteitenpatronen in zelfrijdende auto Met de komst van de zelfrijdende auto kunnen gebruikers onderweg activiteiten uitvoeren waarvoor ze voorheen op locatie moesten zijn. Het effect van deze verandering in het...
  • Eerste MKBA van een niet-infraproject: Fietsimpuls Met een toegespitste gedragsaanpak worden werknemers/forenzen van bedrijven die zijn aangesloten bij Maastricht Bereikbaar sinds zes jaar gemotiveerd om vaker te fietsen naar...
  • Van B naar Anders, investeren in mobiliteit voor de toekomst Op 23 mei presenteerde de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (RLI) het advies: ‘Van B naar Anders’. Aan dit advies liggen twee essays ten...
  • Team Voetganger wint strijd om de ideale modaliteit Het enthousiasme was groot tijdens de tweede editie van Battle of the Modes. In de Bossche Verkadefabriek namen vier modaliteitenteams (openbaar vervoer, auto,...
  • 'Begin met hubs in de buurt' Hij richtte op zijn twintigste een stichting op die een toekomst biedt aan kinderen die in Argentinië onder de armoedegrens leven en organiseerde...
  • Eric van Berkum: ‘Meer ruimte voor nuance en reviews van vakliteratuur’ In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun?kennis naar de praktijk? Waar...
  • 'Iedere verkeersdeelnemer komt weer veilig thuis' Op 26 april werd de nieuwe Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-20130, DV3, gepresenteerd tijdens het Nationaal Verkeersveiligheidscongres NVVC. Wat is de belofte, de ambitie...
  • De case Merwedekanaalzone Utrecht zal rond 2025 meer dan 400.000 inwoners tellen, 17 procent meer dan nu. De gemeente kiest er voor om deze groei binnen de bestaande stadsgrenzen op te vangen, onder...
  • 'Stop verkeersslachtoffers door mobielgebruik' De ouders en advocate van Yannick Frijns namen op 26 april de Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2018 in ontvangst tijdens het Nationaal...
  • Controle over opvolgtijden buslijnen Vervoerders sturen bij variaties in de busdiensten vooral op punctualiteit. Dit is mede ingegeven door punctualiteitseisen in de concessies. Maar bij hoogfrequente lijnen is,...
  • Landbouwverkeer: meer boetes of meer veiligheid? Landbouwvoertuigen zijn groot en zwaar en rijden langzamer ten opzichte van andere motorvoertuigen, maar juist sneller ten opzichte van fietsers, joggers en wandelaars. Dat...
  • Virtual Reality-technologie dient ook als ijsbreker Een studie naar de beste ontwerpkeuzes voor fietsroutes in het kader van Slimme en Gezonde Stad in pilotstad Schiedam bood de mogelijkheid om Vitual Reality-technologie (VR) als...
  • Benchmark gezonde steden Een Brede Coalitie van Natuur & Milieu, Milieudefensie, Fietsersbond, Longfonds, Wandelnet, Rover en Mens en Straat, wil graag dat de nieuwe coalities die in gemeenten...
  • Wat levert MaaS op? Door alle (voorspelde) technologische ontwikkelingen wordt Mobility as a Service, MaaS een grote toekomst toegedicht. De flexibiliteit die MaaS biedt in het vervullen van...
  • Bert van Wee: Waarom geen factcheckrubriek? In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun?kennis naar de praktijk? Waar...
  • Barrières voor de marktintroductie van ITS-diensten Hoewel er de afgelopen jaren vele ITS-diensten zijn ontwikkeld en pilots zijn uitgevoerd, blijft een grootschalige marktintroductie van deze diensten vaak achterwege. Binnen het...

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.