Benchmark gezonde steden

vrijdag 6 april 2018 Hans Voerknecht, CE Delft 0 reacties 120x gelezen

Een Brede Coalitie van Natuur & Milieu, Milieudefensie, Fietsersbond, Longfonds, Wandelnet, Rover en Mens en Straat, wil graag dat de nieuwe coalities die in gemeenten gevormd gaan worden, zich meer inzetten voor actieve, gezonde, duurzame mobiliteit. Dan is het handig als zij een benchmark hebben om te zien waar ze nu staan, en waarmee ze vooruitgang kunnen monitoren. CE Delft ontwikkelde voor de Brede Coalitie een benchmark voor 30 steden.
Amsterdam doet het goed op het gebied van fietsen, openbaar vervoer en het stimuleren van schone auto’s en stadslogistiek.

Amsterdam doet het goed op het gebied van fietsen, openbaar vervoer en het stimuleren van schone auto’s en stadslogistiek.

Meer actieve, gezonde, duurzame mobiliteit (fietsen, lopen, in combinatie met openbaar vervoer) levert een positief effect op voor een scala aan maatschappelijke waarden. Denk aan duurzaamheid, klimaatverandering, luchtkwaliteit, gezondheid, vermindering geluidsoverlast, veiligheid, betere kwaliteit van de openbare ruimte, betere bereikbaarheid of hogere belevingswaarde van de stad.

 

Om de Nederlandse steden bereikbaar, leefbaar, veilig en gezond te houden is een focus op actieve, gezonde, duurzame mobiliteit dan ook belangrijk. Er is bijvoorbeeld al veel bekend over de schade van CO2, NOx en fijnstof in steden, hoewel maar weinig mensen zich realiseren dat de uitstoot van NOx en fijnstof ons gemiddeld een jaar van ons leven kost. Ook over de schade van verkeerslawaai weten velen maar weinig. Het gaat dan om stress of slapeloze nachten, een hoge bloeddruk en hart- en vaataandoeningen. Dus waar de auto’s de hoek om gillen (Tol Hansse in Big City) is niet alleen maar verstoring, maar ook echt schade.

 

De initiatiefnemers en de steden

Hoe vertalen deze gevaren zich naar gemeenten? Welke gemeente levert meer gevaar voor de gezondheid op en welke gemeente scoort hoog als het gaat om schone mobiliteit? Om daar inzicht in te krijgen, gaf de ‘Brede Coalitie’ eind november 2017 aan CE Delft de opdracht om hiervoor een benchmark te ontwikkelen en uit te voeren voor 30 steden (zie kader).

 

Opzet benchmark

Doel van de benchmark is het creëren van vergelijkingsmateriaal voor duurzame, actieve en gezonde mobiliteit, die enerzijds de toestand van een gemeente op dit gebied weergeeft en anderzijds handvatten biedt aan gemeenten voor een beter beleid en meer voorzieningen. Het schema op pagina 15 geeft aan welke indicatoren zijn meegenomen en op welke wijze die met de andere indicatoren samenhangen.

 

Drie totaalscores zijn berekend: één over het totaal aan voorzieningen en beleid in een gemeente (bestaande uit de indicatoren voor wandelen, fietsen, openbaar vervoer en schoner en efficiënter autogebruik), één over de vervoerwijzekeuze (het aandeel niet-autoverplaatsingen in een gemeente) en één voor de effecten van het verkeer op de omgeving (uitgedrukt in de zogenaamde ‘milieuprijzen’ van deze verkeerseffecten).

 

Resultaten

In het algemeen valt op dat de grote steden goed scoren op het gehele spectrum van actieve, gezonde, duurzame mobiliteit. Meer dan middelgrote steden hebben zij de capaciteit om alle terreinen te bestrijken. Middelgrote steden scoren veelal goed op een enkel gebied.

 

Top-3

Amsterdam scoort het hoogst op twee van de drie indicatoren, zowel op voorzieningen en beleid als op vervoerwijzekeuze. Verder doet Amsterdam het erg goed op het gebied van fietsen, openbaar vervoer en het stimuleren van schone auto’s en stadslogistiek. Maar het is anderzijds de stad met verreweg de meeste mensen die aan veel verkeerslawaai worden blootgesteld.

 

Utrecht scoort hoog op het gebied van voorzieningen en beleid en op het aandeel niet-autoverplaatsingen is het met 68 procent nauwelijks lager dan de top-3 in deze categorie. Alleen op het gebied van de effecten van verkeer op de omgeving scoort Utrecht lager dan gemiddeld (met een 100 euro hogere milieuprijs per inwoner dan Almere). Met name op verkeersveiligheid doet Utrecht het relatief slecht.

 

Almere heeft het minste last van het verkeer. Er is met name weinig verkeerslawaai. Slechts 3 procent van de inwoners wordt blootgesteld aan meer dan 61 dB. Ook als het gaat om verkeersveiligheid scoort Almere goed. Op de andere indicatoren scoort Almere minder hoog. Zo is in Almere bijvoorbeeld het aandeel verplaatsingen per auto twee keer zo hoog (50 procent) als in Amsterdam.

 

Rapportage per gemeente

Per gemeente is een rapportage gemaakt met de resultaten en aanbevelingen voor aanvullingen op het beleid en voorzieningen. Met deze aanbevelingen kunnen gemeenten hun aanpak van actieve, gezonde, duurzame mobiliteit verder versterken.

 

 

Meer indicatoren nodig

Met name op het gebied van beleid zouden we meer indicatoren willen verzamelen. Bijvoorbeeld over het gemeentelijk parkeerbeleid, het ontmoedigen van korte ritten per auto of de aanpak van evenementenverkeer. Hiervoor is een uitgebreide inventarisatie bij gemeenten nodig en daarvoor ontbrak de tijd. Met name de indicator stadslogistiek ontbreekt nog. Dat is jammer, want hier is voor gemeenten veel te winnen. De verschillen in aandacht en energie per gemeente zijn groot. 

 

Benchmark herhalen

Het lijkt zinvol om deze benchmark elke twee jaar te herhalen als midterm en endterm review van de prestaties van een college. Nieuwe indicatoren kunnen we dan ook met terugwerkende kracht voor een nog completer beeld zorgen. Ook een uitbreiding met meer gemeenten behoort tot de mogelijkheden.

Meer informatie: het rapport van CE Delft

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

  • Hans Jeekel: 'Wetenschap en praktijk moeten elkaar vragen stellen' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Meer data, minder schade Van brandstof tot grondtransport en van pakketdistributie tot bouwmaterialen: jaarlijks wordt 82 procent van het binnenlands transport (in tonnen) vervoerd over de weg....
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en...
  • Zo houd je het fietspad veilig Door het toenemende fietsgebruik wordt het steeds drukker op fietspaden. Wanneer het te druk wordt, kan dit leiden tot onveilige situaties, een verminderde doorstroming en...
  • Twee opties voor veilige berm Om het aantal verkeersdoden op rijkswegen te verminderen wil Rijkswaterstaat de veiligheid van de bermen langs autosnelwegen verbeteren. De Richtlijnen voor het Ontwerp van...
  • Laaghangend fruit voor fietsveiligheid Fietspadmarkering is laaghangend en rijp fruit voor fietsveiligheid. Wegmarkering op fietspaden kan namelijk een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van het grote...
  • Hoe brengen we data en mobiliteit samen? Hoe zetten we geïndividualiseerde reisadviezen in ten gunste van het collectieve netwerk? Op het Nationaal verkeerskundecongres spreken topexperts over data en mobiliteit: Bas...
  • Henk Meurs: "We mogen meer doen met buitenlandse praktijkkennis' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Ov-verstoringen oplossen vanuit perspectief reiziger Verstoringen in het openbaar vervoer kunnen effect hebben op de reistijd en de reistijdbeleving van reizigers. Onderzoek van Anne Durand (TU Delft) presenteert een raamwerk om...
  • E-auto eerder concurrerend bij frequent gebruik Elektrische auto’s kunnen bijdragen aan de reductie van broeikasgassen en luchtvervuiling, maar zijn nog altijd duurder en hebben een kleinere range dan conventionele auto’s....
  • Naar een klimaatbestendig hoofdwegennet Het was niet te missen afgelopen zomer: zwart geblakerde bermen door de ene na de andere bermbrand. Terwijl op andere dagen de snelwegen overliepen door stevige onweersbuien....
  • Geen project zonder architect Het ontwerp van ingenieurs voldoet lang niet altijd en dat ligt meestal aan het ontbreken van een integraal en creatief ontwerpproces. Daar zijn architecten of creatieve...
  • Onderzoek 'Vrijwillig uit de auto' van Centraal Planbureau Gedragscampagnes als Low Car Diet kunnen een kansrijke methode zijn om werk gerelateerd autogebruik te verminderen. Om aan te tonen of zulke interventies ook op grote schaal...
  • Amsterdam brengt 'Walkability' van de stad in beeld Hoe bereken je de beloopbaarheid, ofwel de walkability, van een stad? Julia Ubeda van onderzoeksbureau SpacesTraces bestudeerde deze vraag en ontwikkelde voor de gemeente...
  • Combi fiets+ov kan sterker Nederlanders gebruiken op bijna de helft van hun treinreizen de fiets om van en naar het station te reizen, maar er is nog maar weinig inzicht in de factoren die de vraag naar...
  • Harry Timmermans: 'Uitwisseling wetenschap en praktijk motiveert champions' In een serie gesprekken verkent Verkeerskunde het wetenschappelijk kennisveld. Hoe houden wetenschappers hun kennis op peil en hoe brengen zij hun kennis naar de praktijk? Waar...
  • Hoe stil kan een straatsteen zijn? Binnen de bebouwde kom is een elementenverharding, ook wel klinkerverharding, een veel voorkomend wegdektype. Stenen geven een straat een karakteristieke uitstraling, maar staan...
  • Afteller is nog beter geworden Een afteller tot groen bevordert de doorstroming, zo bleek in 2009 na de eerste afteller-pilot in ’s-Hertogenbosch. Weggebruikers bleken enthousiast en de gemeente plaatste er...
  • Activiteitenpatronen in zelfrijdende auto Met de komst van de zelfrijdende auto kunnen gebruikers onderweg activiteiten uitvoeren waarvoor ze voorheen op locatie moesten zijn. Het effect van deze verandering in het...
  • Eerste MKBA van een niet-infraproject: Fietsimpuls Met een toegespitste gedragsaanpak worden werknemers/forenzen van bedrijven die zijn aangesloten bij Maastricht Bereikbaar sinds zes jaar gemotiveerd om vaker te fietsen naar...

Artikelen 1 tot 20 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.