Afteller is nog beter geworden

Onderzoek naar de effecten van de afteller in ‘s-Hertogenbosch

donderdag 13 september 2018 Guus van der Burgt, Verkeerslicht.nl /Eric Greweldinger, gemeente ‘s-Hertogenbosch 0 reacties 450x gelezen

Een afteller tot groen bevordert de doorstroming, zo bleek in 2009 na de eerste afteller-pilot in ’s-Hertogenbosch. Weggebruikers bleken enthousiast en de gemeente plaatste er meer. Recent is een tweede evaluatie verricht om het effect bij gewenning te meten. Bovendien is geëxperimenteerd met een kortere afteltijd. De afteller blijkt nog beter te werken naarmate meer gebruikers eraan gewend raken.
Nieuwe ledlantaarns kunnen in de lens van het gele licht de afteller tonen.

Nieuwe ledlantaarns kunnen in de lens van het gele licht de afteller tonen.

 

Klik hier voor het integrale artikel.
Hieronder leest u de bladversie die verscheen in Verkeerskunde 4/2018

 

De gemeente ‘s-Hertogenbosch past sinds 2008 de 3-2-1 Afteller (hierna: afteller) toe in haar verkeerslichten. Doel van de toepassing is om meer comfort te bieden aan de weggebruiker en de verkeersregeling nog beter te benutten. Inmiddels staan er in Den Bosch 27 installaties met een afteller.

 

De weggebruiker ziet de afteller dus op meerdere locaties en raakt hier meer aan gewend. Ook enkele andere steden zijn begonnen met het testen van de afteller (Rotterdam, Leiden, Nijmegen, Uden). De werking van de afteller op de eerste Bossche pilotlocatie werd in 2009 voor het eerst geëvalueerd.

 

Dit jaar is op twee van de huidige 27 locaties opnieuw onderzocht wat de effecten van aftellers bij verkeerslichten zijn, in de verwachting dat weggebruikers nog meer zijn gaan anticiperen op het groen worden van de verkeerslichten dan acht jaar geleden. Dit onderzoek, dat ook statistisch is getoetst, is dus met name uitgevoerd om te bepalen of en hoe het gebruik van de afteller is veranderd nu de weggebruikers de afteller al langer en op meerdere locaties in stad zien.

 

Anticiperen
En inderdaad. De resultaten van het tweede onderzoek tonen aan dat de doorstromingsvoordelen van de afteller zijn toegenomen van 0,5 à 0,6 seconden per groenrealisatie in 2009, naar meer dan 1 seconde in 2018. Ook blijkt dat ongeveer 10 tot 15 procent van de weggebruikers zodanig anticipeert op de aanstaande start van het groene verkeerslicht, dat zij de stopstreep al oprijden/passeren voordat het verkeerslicht daadwerkelijk groen is. Dit aspect is overigens in 2009 niet onderzocht.

 

Te vroegstarters
Uit waarnemingen en veiligheidsgegevens blijkt dat dit wegrijgedrag, hoewel ongewenst, niet onveilig is. Er zijn geen meldingen van ongevallen of klachten. De snel anticiperende weggebruikers rijden bewust weg, stapvoets en attent op het overige verkeer.

 

2 seconden voorinformatie
De Europese standaard voor de aanduiding dat het verkeerslicht groen wordt, gaat uit van maximaal twee seconden voorinformatie (rood en geel voor groen). De afteller ging in eerste instantie uit van drie seconden voorinformatie. Om de effecten van het terugbrengen van de afteltijd van drie naar twee seconden ook in Nederland te onderzoeken, is bij één installatie gedurende een aantal weken de afteltijd verlaagd van drie seconden (3-2-1) naar twee (2-1).

 

Resultaten 2 seconden aftellen

Het resultaat is dat de doorstromingsvoordelen iets afnemen (0.8 seconden sneller wegrijdend verkeer in plaats van 1 seconde), maar toch nog groter blijven dan de voordelen die al in 2009 zijn gemeten. Het te vroeg starten van weggebruikers neemt daarentegen bij 2 seconden aftellen af van 10-15 procent naar 4-7 procent. Een groot verschil. Extreem vroeg vertrekken komt bij 2 seconden aftellen niet meer voor.

 

Afstellen van de afteller
Om het ongewenste wegrijgedrag te verminderen én om aan te sluiten bij de Europese norm, wordt de afteltijd in ’s-Hertogenbosch nu verkort naar twee seconden met behoud van het tonen van 3-2-1 aan de weggebruikers.

De afteller blijft zo een effectief middel om de doorstroming te bevorderen en wordt zeer gewaardeerd door de weggebruikers.

 

In 2009 gaf 98 procent van de gebruikers al aan dat ze het systeem prettig vonden en 97 procent wilde de afteller ook op andere kruispunten. Deze positieve waardering is in de loop der jaren gebleven. Bij de wegbeheerder zijn geen klachten bekend over de werking van de afteller. Deze wordt binnenkort op proef continu getoetst met een hardware bewaking: de centrale krijgt een signaal als de afteller niet goed werkt of blijft hangen.

 

Aanbeveling
Vanwege de aansluiting bij de Europese standaarden wordt geadviseerd de afteller op te nemen in de Nederlandse normen (Regeling Verkeerslichten). Het blijkt een effectieve, veilige maatregel die de doorstroming bevordert en blijvend goed wordt gewaardeerd door de weggebuikers. Kortom, de afteller wordt beter benut in de praktijk en richt de focus van de weggebruiker op het verkeerslicht in plaats van op navigatiemiddelen.

 

Werking afteller

Weggebruikers reageren vaak laat op het groene licht bij verkeersregelinstallaties. Deze reactie kan worden verbeterd door het aanbrengen van extra informatie in de verkeerslichten. De afteller is zo’n voorziening die extra informatie geeft aan de automobilist en de motorrijder.

 

In Duitsland, en andere landen, worden de weggebruikers geïnformeerd met het gelijktijdig branden van het rode én het gele licht gedurende minimaal 1 en maximaal 2 seconden. Deze aanpak is in Nederland onuitvoerbaar omdat binnen de uitgebreide beveiliging van verkeersregelinstallaties het tegelijk branden van het gele en rode licht onmogelijk is gemaakt. Daarnaast is in het RVV wettelijk vastgelegd dat het rode en gele lichten niet tegelijk mogen branden.

 

Met de nieuwe mogelijkheden die de ledlantaarns bieden, kan in de lens van het gele licht (wanneer het niet brandt) een aflopend cijfer worden getoond, de afteller. Deze manier van geïntegreerd informatie presenteren voor gemotoriseerd verkeer is nog relatief nieuw in Nederland. De integratie van informatie in het verkeerslicht is cognitief ergonomisch en duidelijker dan informatie naast de lantaarn of in de auto.

In tegenstelling tot het Duitse systeem wordt de afteller alleen getoond onder de volgende condities:

 

1. Het groene licht mag niet worden uitgesteld of overgeslagen;
2. Op alle stroken voor het verkeerslicht staat verkeer dat minimaal 2 seconden op een detectielus staat. Er wordt dus altijd uit stilstand weggereden. Een 'vliegende start' is ongewenst in verband met de veiligheid.

 

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

vakartikelen

Artikelen 41 tot 56 van 56

1 2 3

  • Let op led langs de weg Door toenemende, ‘oogverblindende’ led-reclames langs de weg en op straat, rijst de vraag of verkeersveiligheid bij de aanbesteding en het verlenen van concessies aan...
  • Het nut van leren als straf In zijn boek 'Educatieve maatregelen voor verkeersovertreders' pleit de Belgische verkeerspsycholoog Ludo Kluppels voor leermaatregelen om het effect van een straf voor...
  • Verhandelbare kilometerrechten Met het groeiende autogebruik neemt de interesse voor prijsbeleid weer toe. Verhandelbare kilometerrechten zijn inherent effectief en potentieel acceptabel voor autogebruikers....
  • E-bus kan door de tunnel (Personen)vervoer over de weg in Nederland ‘moet’ verduurzamen. Elektrische personenauto’s én bussen dragen daaraan bij en dat is natuurlijk goed nieuws. Keerzijde is dat er ook...
  • Het Lint: Goed voorbeeld doet volgen Het Lint is een ruim 8 km lang beweeglint in het Máximapark in Utrecht dat intensief wordt gebruikt om te wandelen, fietsen, skaten, hardlopen. Een groot succes dus, maar wat...
  • Twentse werknemers geven inzicht in effect positieve prikkels Met een toenemende filedruk blijft het terugdringen van  autogebruik één van de belangrijkste doelstellingen onder beleidsmakers. Eén van de mogelijkheden om dit te doen is...
  • Speed-pedelec, de Gelderse afweging Zoals in de vakwereld inmiddels breed bekend is, staat de provincie Gelderland op 16 provinciale wegen binnen de kom speed-pedelecs toe op het fietspad. Dit als...
  • Mechanismes achter routekeuzes fietser Een lezing die een eeuwigheid lijkt te duren, terwijl de tijd die vliegt als je opgaat in een hobby. De perceptie van tijd kan per persoon en situatie sterk verschillen. Nieuw...
  • Sneller ter plekke met zwaailicht en sirene In vier regio’s heeft Rijkswaterstaat een proef gedaan waarbij 24 weginspecteurs, na een speciale rijopleiding, blauw zwaailicht en sirene mochten voeren in prio-1-situaties. Na...
  • Tilburg: Fietsmobiliteit ontmoet sociale veerkracht De fiets als middel om de sociale veerkracht van mensen te verbeteren en sociale initiatieven die zorgen voor gerepareerde fietsen. De fiets bleek een opvallende verbinder...
  • Stormprotocol voor Markerwaarddijk Op de Markerwaarddijk (Lelystad-Enkhuizen) gold tot voor kort één stormmaatregel: de dijk ging dicht voor alle verkeer vanaf windkracht 10. Sinds de inwerkingtreding van een...
  • Strategisch plan op verwijzingen in de regio Het toepassen van een Regionaal Doelenplan, zoals in Haaglanden tot stand is gekomen, kan een meerwaarde hebben in andere regio’s in Nederland. Een regionaal doelenplan...
  • Snorfietser naar de rijbaan onder voorwaarden Begin oktober kwam de langverwachte dieptestudie van de SWOV uit over snorfietsongevallen op het fietspad. Dit genuanceerde rapport leidde tot heel verschillende berichten....
  • Hebben transferia toekomst na de Teslarevolutie? Transferia vormen een belangrijke bouwsteen in het Bossche mobiliteitssysteem. Maar wat is de rol van transferia wanneer auto’s zelfrijdend worden of onderdeel gaan vormen van...
  • Opkomst (e-)cargofietsen in de stadslogistiek: zegen én zorg Stadslogistiek staat voor belangrijke uitdagingen: ten behoeve van een gezond leefklimaat is het gewenst om stadslogistiek (nagenoeg) emissievrij te maken. Tegelijkertijd groeit...
  • Weinig prikkels voor pakketbezorgers om vrachten te bundelen In de zomer van 2016 heeft het programma Slimme en Gezonde Stad (Ministerie van IenM) aan de zes SGS-pilotsteden gevraagd een kennisvraag in te dienen. TNO heeft deze...

Artikelen 41 tot 56 van 56

1 2 3

Overzicht alle vakartikelen

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.