Adaptief mobiliteitsdraaiboek met keuzescenario’s voor organisatoren
Recreatiegebied De Schorre in de Belgische gemeente Boom trekt dagelijks vele bezoekers uit de directe omgeving. Daarnaast kent het gebied mobiliteitspieken veroorzaakt door meerdere grote, internationale en kleinere festivals en evenementen. Daar is de reguliere infrastructuur niet altijd op berekend. Een adaptief mobiliteitsdraaiboek met noodzakelijke, en facultatieve maatregelen afhankelijk van enkele parameters, geven organisatoren al bij de planning een stevig handvat voor een gastvrij evenement met minder hinder voor de omgeving. Een verslag.
Het Provinciaal Recreatiedomein De Schorre in de gemeente Boom bevindt zich in het hart van Vlaanderen, tussen Antwerpen, Brussel, Gent en Leuven. Het is een recreatiedomein waar je kunt wandelen, fietsen, spelen, vergaderen in het congrescentrum of buitensporten beoefenen. De Schorre lokt zo jaarlijks honderdduizenden bezoekers naar de gemeente Boom. Niet alleen voor de dagelijkse activiteiten, maar ook voor talrijke evenementen. Het dancefestival Tomorrowland is het grootste en het meest bekende evenement met De Schorre als thuisbasis. Maar ook kleinere evenementen zoals Music For Life, de veldrit Niels Albert CX, het kinderfestival Schorremorrie, het sportevenment Xtreme Xperience, de hindernissenloop Spartacus Run en de winteractiviteit Putteke Winter vinden er plaats.
De verplaatsingspatronen naar De Schorre zijn, omwille van de mix van permanente activiteiten en evenementen, zeer divers. Enerzijds wordt het domein dagelijks bezocht door bewoners uit de buurt en anderzijds trekken de evenementen bezoekers uit het hele land – en zo nu en dan zelfs uit de hele wereld - aan. De bezoekers van de permanente activiteiten komen op regelmatige basis en hebben een vast verplaatsingspatroon dat over het algemeen verspreid in de tijd verloopt, maar wel sterk weersafhankelijk is. Evenementen trekken heel wat eenmalige bezoekers aan die verder weg van De Schorre wonen.
Voor de dagelijkse verplaatsingen beschikt De Schorre over ruim voldoende infrastructuur en voorzieningen. Er zijn zo’n 900 parkeerplaatsen verspreid over drie parkeerplaatsen en twee bushaltes bieden een directe verbinding met Mechelen en Antwerpen. Het fietsknooppuntennetwerk loopt door het hele domein.
De evenementen zorgen voor sterke piekmomenten in de vervoersvraag. Het reguliere vervoersaanbod naar en vanuit De Schorre en de regio is dan niet voldoende om de vraag bij evenementen op te vangen. Zo wordt het station van Boom bijvoorbeeld niet bediend tijdens het weekend en op feestdagen. Ook de permanente parkeercapaciteit van De Schorre is ontoereikend om het grote aantal auto’s tijdens evenementen aan te kunnen. Daarom zijn op piekmomenten extra maatregelen nodig.
Hinder
Door het grote aanbod en de hoge frequentie aan evenementen, is de druk op de omgeving erg groot. Buurtbewoners ondervinden daarom vaak hinder door wildparkeren, sluipverkeer, een hoge verkeersdruk en moeilijke bereikbaarheid van de omliggende bestemmingen.
Het groeiende aantal bezoekers en de impact van de evenementen op De Schorre en de omgeving vroeg om een doordacht mobiliteitsplan. Dit plan werd gemaakt in nauwe samenwerking tussen de domeinbeheerder en de gemeente.
De aanpak voor De Schorre in Boom heeft meerdere doelstellingen. In eerste instantie moet het recreatiedomein onder alle omstandigheden goed bereikbaar worden en blijven. Tweede doel is dat bezoekers worden gestimuleerd om zich op een duurzame manier naar dit groene recreatiegebied te verplaatsen. Heel wat dagelijkse dagbezoekers wonen immers al op wandel- of fietsafstand van het domein. Een hoger aandeel duurzame modi in de modal split zal zorgen voor een betere spreiding van de verkeersvraag en een lagere druk op de omgeving.
De evenementen die in De Schorre georganiseerd worden, zijn zeer divers. De kleinere evenementen trekken een overwegend lokaal en regionaal publiek. Toppers als Tomorrowland zijn wereldwijd bekend en worden bezocht door bezoekers uit alle uithoeken van de wereld. Voor elk evenement is daarom een mobiliteitsaanpak op maat vereist. Laatste doelstelling is dat de druk op de bereikbaarheid van de omgeving en de hinder voor buurtbewoners, vooral tijdens evenementen, wordt verminderd.
Mix aan permanente en tijdelijke maatregelen
Deze doelstellingen vertaalden zich in een mix van permanente en tijdelijke maatregelen. Een aantal infrastructurele ingrepen zoals het wegwerken van missing links in de fietsbereikbaarheid of de heraanleg van een bezoekersparking zorgen ervoor dat de bestaande voorzieningen efficiënter kunnen worden benut.
Om het verkeer naar en vanaf De Schorre in goede banen te leiden, is zowel de interne als de externe bewegwijzering aangepast. Extern gebeurde dit door de gemeente Boom. De Schorre maakt als recreatieve bestemming immers deel uit van het gemeentelijke bewegwijzeringsplan. Aan de interne bewegwijzering werden ook de omliggende bestemmingen zoals de haltes van het openbaar vervoer of de parkings toegevoegd. Elke bezoeker krijgt tijdens zijn verblijf in De Schorre op die manier talloze keren de boodschap dat De Schorre ook met het openbaar vervoer heel makkelijk bereikbaar is.
Last but not least werd ook uitvoerig aandacht besteed aan mobiliteitsmanagement. Om de fietsvoorzieningen te promoten is bijvoorbeeld nadrukkelijk gecommuniceerd over het label ‘Fietsvriendelijk café’ dat door Toerisme Provincie Antwerpen is uitgereikt aan Brasserie De Schorre. Ook is er multimodale bereikbaarheidsinformatie opgesteld voor bezoekers van het recreatiedomein en voor leveranciers. Bezoekers van het congrescentrum en het centrale gebouw in De Schorre krijgen hier bijvoorbeeld realtime reisinformatie over het openbaar vervoer.
De tijdelijke maatregelen geven de beheerder de mogelijkheid om in te spelen op diverse situaties en piekomenten. De grote diversiteit aan evenementen en piekmomenten (van een zonnige dag tot grote evenementen of een samenloop van meerdere activiteiten) vraagt om een uitgebreide waaier aan tijdelijke maatregelen die een aanpak op maat van de omstandigheden kunnen garanderen. Om de continuïteit in de aanpak te verzekeren en de communicatie naar overheid, politie en buurtbewoners te vereenvoudigen, is een aantal standaardscenario’s uitgewerkt.
Het aantal tijdelijke maatregelen dat per situatie wordt geïmplementeerd, is afhankelijk gesteld van een aantal parameters. Zo worden de scenario’s allereerst gedefinieerd aan de hand van het aantal bezoekers dat gelijktijdig aanwezig is in De Schorre. Daarnaast speelt het mobiliteitsprofiel een cruciale rol in de afweging van het optimale scenario. Zo zal de parkeervraag bij evenementen met een uitgesproken lokaal bezoekersprofiel lager zijn dan bij evenementen met een publiek dat van verder komt. Ook het tijdstip van het evenement kan het verplaatsingsgedrag beïnvloeden. Bij evenementen die ’s avonds of ’s nachts eindigen, is het aanbod aan openbaar vervoer immers beperkt. Het gekozen standaardscenario kan daarom afwijken van de vooropgestelde bezoekersaantallen.
Adaptieve scenario’s
Een eenvoudige vragenlijst kan de organisator van een evenement of de beheerder van het domein helpen bij het bepalen van het mobiliteitsscenario en het selecteren van eventuele bijkomende maatregelen. Elk scenario bevat enerzijds noodzakelijke en anderzijds facultatieve maatregelen. De noodzakelijke maatregelen worden door de domeinbeheerder en de gemeente opgelegd aan de organisator van het evenement. De facultatieve maatregelen kunnen geïmplementeerd worden, afhankelijk van het verwachte mobiliteitsprofiel. Het uitbreiden van de parkeercapaciteit is bijvoorbeeld een noodzakelijke maatregel voor evenementen waarbij de parkeervraag de capaciteit van de parkings overschrijdt. Het uitbreiden van het aantal parkeerplaatsen voor touringcars is een facultatieve maatregel die slechts geïmplementeerd dient te worden wanneer er meer touringcars verwacht worden dan het aantal beschikbare parkeerplaatsen voor touringcars op de parkings van De Schorre.
Hoe hoger het totaal aantal verwachte bezoekers en hoe hoger het aandeel auto in de verwachte modal split, hoe meer tijdelijke maatregelen vereist zijn. Het maatregelenpakket is snel en eenvoudig te implementeren door de organisator van het evenement. Ook in het pakket van tijdelijke maatregelen zijn zowel bereikbaarheidsmaatregelen opgenomen als maatregelen die de hinder voor de omgeving moeten beperken. Zo kan de parkeercapaciteit worden uitgebreid met tijdelijke parkings en kan een pendelbus tussen het station en het domein worden ingezet. Bij de minder-hinder-maatregelen horen de aanpassing van het parkeerregime in de omliggende straten en de inzet van stewards op piekmomenten om sluipverkeer en wildparkeren tegen te gaan.
De verschillende scenario’s zijn uitgeschreven in een mobiliteitsdraaiboek waarin nauwkeurig alle maatregelen beschreven worden. Elke organisator van een evenement in De Schorre ontvangt bij aanvang van de planning een overzicht van de noodzakelijk en facultatief te implementeren mobiliteitsmaatregelen voor het evenement. Zo wordt de mobiliteitsaanpak al bij de start van de planning mee opgenomen in de organisatie van het evenement. Bovendien kan de organisator met dit mobiliteitsdraaiboek gebruik maken van alle opgedane kennis en know how tijdens eerdere evenementen in De Schorre.
Het implementeren van een standaardscenario op maat kan op die manier op eenvoudige wijze gebeuren door de organisator van het evenement. De communicatie met de domeinbeheerder, de overheid, de politie en de buurtbewoners is daarmee ook eenduidig. Alle betrokken partijen zijn immers vertrouwd met de mobiliteitsaanpak van De Schorre en de continuïteit in maatregelen zorgt voor een grotere herkenbaarheid en leesbaarheid.
Dit mobilteitsplan met permanente en tijdelijke maatregelen, en voor piekmomenten een aantal standaardscenario’s, afhankelijk van het aantal bezoekers en het verwachte mobiliteitsprofiel, zorgden voor een mobiliteitsaanpak op maat van De Schorre. Eenvoudige hulpmiddelen zoals een korte vragenlijst of een mobiliteitsdraaiboek voor organisatoren van evenementen vereenvoudigen de keuze voor het juiste scenario en de implementatie van de mobiliteitsmaatregelen.
Auteur: Ward Ronse, Bart Busschaert, Scelta Mobility / Alex Ternier, Provinciaal Recreatiedomein De Schorre
![](/sites/default/files/styles/max_350/public/images/Tina-1000.jpg?itok=0zh696aC)
Reactie plaatsen •