Human Factors versus richtlijnen: Niet blindvaren

donderdag 16 februari 2017 Herbert Korbee 0 reacties 494x gelezen

In een eerdere blog heb ik betoogd dat richtlijnen niet ‘heilig’ zijn. Je moet er zelfs van afwijken als dat tot betere situaties leidt, maar dat gebeurt zelden.
Herbert Korbee, verkeerspsycholoog en jurist bij Korbee en Hovelynck

Herbert Korbee, verkeerspsycholoog en jurist bij Korbee en Hovelynck

In een gezamenlijke aanpak zijn Van Rens Mobiliteit en Korbee & Hovelynck een langlopend onderzoek gestart naar de verhouding tussen Human-Factorsprincipes en richtlijnen voor tijdelijke verkeersmaatregelen. Het onderzoek wordt in delen uitgevoerd door studenten Toegepaste Cognitieve Psychologie van verschillende universiteiten. De onderzoeksvraag luidt ‘Hoe zien tijdelijke verkeersmaatregelen er uit als je alleen vanuit de weggebruiker zou redeneren?’.

Zorgplicht
Een wegbeheerder heeft een zorgplicht die inhoudt dat de wegen onder zijn beheer geen schade mogen veroorzaken. Om hem daarbij te helpen zijn richtlijnen ontwikkeld voor onder meer wegaanleg, -inrichting en –onderhoud. Voor tijdelijke verkeersmaatregelen bij werken in uitvoering zijn CROW richtlijnen 96a (autosnelwegen) en 96b (overige wegen) van belang. De richtlijnen van CROW staan bij overheden bekend als ‘best practice’ in het werkveld. Alleen al daarom wordt er niet snel van afgeweken.

Rechtszaken
In rechtszaken blijkt steeds weer dat richtlijnen van het CROW ook door rechters belangrijk gevonden worden, maar geen juridische status hebben. Afwijken van richtlijnen mag. Maar als de situatie daarom vraagt, vereist de zorgplicht van de wegbeheerder zelfs dat hij moet afwijken van een richtlijn. Een wegbeheerder moet dus vooral blijven nadenken en niet blindvaren op richtlijnen en beleidsregels.

Probleemschets
Rob van Baal van Van Rens Mobiliteit en ik besloten in 2016 te inventariseren welke redenen er kunnen zijn waarom wegbeheerders niet (of althans nauwelijks) bereid zijn af te wijken van richtlijnen. Al na een paar gesprekken werd duidelijk dat niet alleen de status van CROW richtlijnen maar ook onbekendheid, tijdgebrek en het spook van aansprakelijkheid maken dat wegbeheerders nauwelijks open staan voor alternatieve maatregelen die aannemers kunnen aanbieden. Er wordt gewoon te weinig nagedacht of het niet beter kan.

Jammer natuurlijk, want zo worden mogelijkheden onbenut gelaten. In een tijd waar overheden om het hardst roepen om ‘slimme’ toepassingen en kreten als smart, lean, best value, agile en dergelijke suggereren dat juist overheden naar vernieuwing zoeken, blijken toch de hindernissen van alledag echte vooruitgang tegen te houden.

Het probleem voor aannemers is dus tweeledig:

  1. Hoe kun je van de bestaande richtlijnen afwijken, of ze creatief interpreteren, zodat tijdelijke verkeersmaatregelen ‘beter’ zijn dan met strikte toepassing van de richtlijnen?
  2. Hoe biedt je die afwijking zo aan de opdrachtgever aan dat hij ermee akkoord gaat.

De opdracht
De inventarisatie die we in 2016 startten heeft geleid tot een langer lopend onderzoek waarin studenten psychologie met kennis van Human Factors en/of gedragsbeïnvloeding in het kader van een onderzoeksstage of scriptieonderzoek uitgenodigd worden te onderzoeken hoe in een concrete situatie tijdelijke verkeersmaatregelen er uit kunnen zien als niet vanuit de richtlijnen, maar vanuit de weggebruiker wordt geredeneerd.

De eerste onderzoeksstage door een student van de Universiteit Utrecht is inmiddels afgerond en wordt binnenkort onder meer in het blad Verkeerskunde gepubliceerd. Met een tweede student zijn inmiddels afspraken gemaakt om in het kader van een thesis verder te gaan met de verkregen resultaten en ook dat onderzoek wordt gepubliceerd in Verkeerskunde.

Zo bouwen we aan een uitgebreid onderzoek dat moet resulteren in een verantwoorde onderbouwing voor het toepassen of afwijken van richtlijnen. Via Verkeerskunde houden we u op de hoogte van de vorderingen.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 41 tot 50 van 182

2 3 4 5 6 7

  • KiM neemt fiets serieus KiM neemt fiets serieus Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) van het ministerie Infrastructuur & Milieu begint de fiets eindelijk echt serieus te ontdekken. Na de waardevolle publicatie... 29 februari Wim Bot, lobbyist voor de Fietsersbond
  • Hoe vergevingsgezind is het fietspad? Omdenken! Hoe vergevingsgezind is het fietspad? Omdenken! Een ongeluk zit in een klein hoekje. Of in een lastig rafelig randje. Dat weet ik, omdat ik samen met het ministerie van Infrastructuur en Milieu, enkele provincies, gemeenten... 16 februari Peter Morsink
  • Melanie, waar blijft je regie? Melanie, waar blijft je regie? De Tweede Kamer debatteerde 8 december 2015 over het zorgwekkend stijgende aantal ernstige verkeersgewonden. De aanleiding was de brief van 18 november van de minister van... 16 februari Berry den Brinker
  • De rol van en juiste plek voor mobiliteit in de samenleving De rol van en juiste plek voor mobiliteit in de samenleving Mobiliteit lijkt vanzelfsprekend, maar wat gebeurt er als mensen niet of heel slecht contact kunnen maken, of als gedachten en goederen kunnen uitwisselen en ontmoetingen... 16 februari Mike Bérénos
  • Ben jij straks smart, shared of social? Ben jij straks smart, shared of social? Ooit was het overzichtelijk. De verkeerskundige was een duidelijke specialist in het domein van de ruimtelijke infrastructuur. Maar het bleek niet voldoende. We moesten ons in... 16 februari Ron Bos
  • WEpods: vergeten we niet dat we koploper zijn? WEpods: vergeten we niet dat we koploper zijn? Automatisch rijden op de openbare weg is een forse uitdaging, waar diverse landen en diverse bedrijven nu volop mee bezig zijn. In Nederland is onlangs de eerste rit met een... 1 februari Johan Janse, JJ Advies
  • Een helm helpt niet om ongevallen te voorkomen Een helm helpt niet om ongevallen te voorkomen 'Zo af en toe laait de discussie weer op over het verplichten van een helm voor fietsers. En dat is ook goed omdat we altijd op zoek moeten blijven naar het beperken van... 18 december Ferry Smith
  • Administratieve perikelen rond alcoholslot met vergaande gevolgen Administratieve perikelen rond alcoholslot met vergaande gevolgen Een deelnemer aan het alcoholslotprogramma, krijgt begin september een brief van het CBR waarin staat dat bij een steekproef van de RDW is geconstateerd dat de verzegeling is... 18 december Mieke Eversteijn, advocaat bij...
  • RvS: Laantje van Alverna is een ongesloten spoorwegovergang RvS: Laantje van Alverna is een ongesloten spoorwegovergang Op 9 december 2015 heeft de Raad van State uitspraak gedaan in zaak van het Laantje van Alverna. In de kern gaat het hier om de vraag of de spoorwegovergang ter hoogte van het... 10 december Roeland de Korte
  • CROW-richtlijnen zijn niet imperatief, maar sterk indicatief CROW-richtlijnen zijn niet imperatief, maar sterk indicatief Wat is het rechtskarakter van CROW-normen? Een veel gestelde vraag vanuit de praktijk. Het antwoord op deze vraag wordt door de rechtbank Limburg gegeven. 10 december Roeland de Korte

Artikelen 41 tot 50 van 182

2 3 4 5 6 7

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.