Human Factors versus richtlijnen: Niet blindvaren

donderdag 16 februari 2017 Herbert Korbee 0 reacties 542x gelezen

In een eerdere blog heb ik betoogd dat richtlijnen niet ‘heilig’ zijn. Je moet er zelfs van afwijken als dat tot betere situaties leidt, maar dat gebeurt zelden.
Herbert Korbee, verkeerspsycholoog en jurist bij Korbee en Hovelynck

Herbert Korbee, verkeerspsycholoog en jurist bij Korbee en Hovelynck

In een gezamenlijke aanpak zijn Van Rens Mobiliteit en Korbee & Hovelynck een langlopend onderzoek gestart naar de verhouding tussen Human-Factorsprincipes en richtlijnen voor tijdelijke verkeersmaatregelen. Het onderzoek wordt in delen uitgevoerd door studenten Toegepaste Cognitieve Psychologie van verschillende universiteiten. De onderzoeksvraag luidt ‘Hoe zien tijdelijke verkeersmaatregelen er uit als je alleen vanuit de weggebruiker zou redeneren?’.

Zorgplicht
Een wegbeheerder heeft een zorgplicht die inhoudt dat de wegen onder zijn beheer geen schade mogen veroorzaken. Om hem daarbij te helpen zijn richtlijnen ontwikkeld voor onder meer wegaanleg, -inrichting en –onderhoud. Voor tijdelijke verkeersmaatregelen bij werken in uitvoering zijn CROW richtlijnen 96a (autosnelwegen) en 96b (overige wegen) van belang. De richtlijnen van CROW staan bij overheden bekend als ‘best practice’ in het werkveld. Alleen al daarom wordt er niet snel van afgeweken.

Rechtszaken
In rechtszaken blijkt steeds weer dat richtlijnen van het CROW ook door rechters belangrijk gevonden worden, maar geen juridische status hebben. Afwijken van richtlijnen mag. Maar als de situatie daarom vraagt, vereist de zorgplicht van de wegbeheerder zelfs dat hij moet afwijken van een richtlijn. Een wegbeheerder moet dus vooral blijven nadenken en niet blindvaren op richtlijnen en beleidsregels.

Probleemschets
Rob van Baal van Van Rens Mobiliteit en ik besloten in 2016 te inventariseren welke redenen er kunnen zijn waarom wegbeheerders niet (of althans nauwelijks) bereid zijn af te wijken van richtlijnen. Al na een paar gesprekken werd duidelijk dat niet alleen de status van CROW richtlijnen maar ook onbekendheid, tijdgebrek en het spook van aansprakelijkheid maken dat wegbeheerders nauwelijks open staan voor alternatieve maatregelen die aannemers kunnen aanbieden. Er wordt gewoon te weinig nagedacht of het niet beter kan.

Jammer natuurlijk, want zo worden mogelijkheden onbenut gelaten. In een tijd waar overheden om het hardst roepen om ‘slimme’ toepassingen en kreten als smart, lean, best value, agile en dergelijke suggereren dat juist overheden naar vernieuwing zoeken, blijken toch de hindernissen van alledag echte vooruitgang tegen te houden.

Het probleem voor aannemers is dus tweeledig:

  1. Hoe kun je van de bestaande richtlijnen afwijken, of ze creatief interpreteren, zodat tijdelijke verkeersmaatregelen ‘beter’ zijn dan met strikte toepassing van de richtlijnen?
  2. Hoe biedt je die afwijking zo aan de opdrachtgever aan dat hij ermee akkoord gaat.

De opdracht
De inventarisatie die we in 2016 startten heeft geleid tot een langer lopend onderzoek waarin studenten psychologie met kennis van Human Factors en/of gedragsbeïnvloeding in het kader van een onderzoeksstage of scriptieonderzoek uitgenodigd worden te onderzoeken hoe in een concrete situatie tijdelijke verkeersmaatregelen er uit kunnen zien als niet vanuit de richtlijnen, maar vanuit de weggebruiker wordt geredeneerd.

De eerste onderzoeksstage door een student van de Universiteit Utrecht is inmiddels afgerond en wordt binnenkort onder meer in het blad Verkeerskunde gepubliceerd. Met een tweede student zijn inmiddels afspraken gemaakt om in het kader van een thesis verder te gaan met de verkregen resultaten en ook dat onderzoek wordt gepubliceerd in Verkeerskunde.

Zo bouwen we aan een uitgebreid onderzoek dat moet resulteren in een verantwoorde onderbouwing voor het toepassen of afwijken van richtlijnen. Via Verkeerskunde houden we u op de hoogte van de vorderingen.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 31 tot 40 van 183

1 2 3 4 5 6

  • Met de auto naar de sportschool Met de auto naar de sportschool Je woont er vlakbij, maar toch pak je de auto als je naar de sportschool gaat. Of de muziekschool ligt om de hoek, maar je haalt je kind met de auto op. Het blijkt dat er... 10 juni Eline Scheepers, Kennisinstuut voor...
  • Wegbeheerdersaansprakelijkheid: invulling gebrekscriterium Wegbeheerdersaansprakelijkheid: invulling gebrekscriterium Op 17 mei 2016 heeft het hof Den Haag een belangrijke uitspraak gedaan in een zaak, waarbij het ging om aansprakelijkheid van de wegbeheerder (ECLI:NL:GHDHA:2016:1350). Het... 10 juni Roeland De Korte
  • Lijntrekkers en de zelfrijdende auto Lijntrekkers en de zelfrijdende auto Een samenvatting van deze blog is verschenen in VK 3/2016 27 mei Ferry Smith, ANWB
  • De energie in Hal 9 De energie in Hal 9 Deze blog is verschenen in VK3/2016 27 mei
  • Truck platooning (r)evolutie van transport en werkgelegenheid Truck platooning (r)evolutie van transport en werkgelegenheid Zelfrijdende voertuigen gaan er komen en zeker in de wereld van transport. Daar is een enorme winst in kostenbesparing en veiligheidsverbetering te bereiken. Klik maar eens... 9 mei Joahn Janse
  • Lessen van Haaksbergen Lessen van Haaksbergen Welke lessen zijn te leren van twee uitspraken van de strafrechter van de rechtbank Overijssel in de zaak Haaksbergen van 15 april 2016? Deze strafzaken... 28 april Roeland De Korte
  • Schaalsprong Fiets: Droom of werkelijkheid? Schaalsprong Fiets: Droom of werkelijkheid? Een samenvatting van deze blog is verschenen in Verkeerskunde 1/2016 25 maart Hugo van der Steenhoven
  • De Simpele weg De Simpele weg Deze blog is ook verschenen in VK2/2016 25 maart Carlo van de Weijer
  • Van witkar naar witkar Van witkar naar witkar In het Amsterdam Museum is de witkar nog steeds een van de populairste attracties. Ik ben er een keer gaan kijken. De witkar stamt uit de jaren 1970 en wordt wel gezien als “het... 18 maart Jaco Berveling
  • Stikken van fijnstof is niet fijn Stikken van fijnstof is niet fijn Aanleiding: Minister van der Steur (VenJ) beantwoordt vragen van de Kamerleden Tanamal, Hoogland en Kerstens (allen PvdA) over het verloren gaan van 45.000 gezonde levensjaren... 17 maart Johan Janse

Artikelen 31 tot 40 van 183

1 2 3 4 5 6

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.