Human Factors versus richtlijnen: Niet blindvaren

donderdag 16 februari 2017 Herbert Korbee 0 reacties 563x gelezen

In een eerdere blog heb ik betoogd dat richtlijnen niet ‘heilig’ zijn. Je moet er zelfs van afwijken als dat tot betere situaties leidt, maar dat gebeurt zelden.
Herbert Korbee, verkeerspsycholoog en jurist bij Korbee en Hovelynck

Herbert Korbee, verkeerspsycholoog en jurist bij Korbee en Hovelynck

In een gezamenlijke aanpak zijn Van Rens Mobiliteit en Korbee & Hovelynck een langlopend onderzoek gestart naar de verhouding tussen Human-Factorsprincipes en richtlijnen voor tijdelijke verkeersmaatregelen. Het onderzoek wordt in delen uitgevoerd door studenten Toegepaste Cognitieve Psychologie van verschillende universiteiten. De onderzoeksvraag luidt ‘Hoe zien tijdelijke verkeersmaatregelen er uit als je alleen vanuit de weggebruiker zou redeneren?’.

Zorgplicht
Een wegbeheerder heeft een zorgplicht die inhoudt dat de wegen onder zijn beheer geen schade mogen veroorzaken. Om hem daarbij te helpen zijn richtlijnen ontwikkeld voor onder meer wegaanleg, -inrichting en –onderhoud. Voor tijdelijke verkeersmaatregelen bij werken in uitvoering zijn CROW richtlijnen 96a (autosnelwegen) en 96b (overige wegen) van belang. De richtlijnen van CROW staan bij overheden bekend als ‘best practice’ in het werkveld. Alleen al daarom wordt er niet snel van afgeweken.

Rechtszaken
In rechtszaken blijkt steeds weer dat richtlijnen van het CROW ook door rechters belangrijk gevonden worden, maar geen juridische status hebben. Afwijken van richtlijnen mag. Maar als de situatie daarom vraagt, vereist de zorgplicht van de wegbeheerder zelfs dat hij moet afwijken van een richtlijn. Een wegbeheerder moet dus vooral blijven nadenken en niet blindvaren op richtlijnen en beleidsregels.

Probleemschets
Rob van Baal van Van Rens Mobiliteit en ik besloten in 2016 te inventariseren welke redenen er kunnen zijn waarom wegbeheerders niet (of althans nauwelijks) bereid zijn af te wijken van richtlijnen. Al na een paar gesprekken werd duidelijk dat niet alleen de status van CROW richtlijnen maar ook onbekendheid, tijdgebrek en het spook van aansprakelijkheid maken dat wegbeheerders nauwelijks open staan voor alternatieve maatregelen die aannemers kunnen aanbieden. Er wordt gewoon te weinig nagedacht of het niet beter kan.

Jammer natuurlijk, want zo worden mogelijkheden onbenut gelaten. In een tijd waar overheden om het hardst roepen om ‘slimme’ toepassingen en kreten als smart, lean, best value, agile en dergelijke suggereren dat juist overheden naar vernieuwing zoeken, blijken toch de hindernissen van alledag echte vooruitgang tegen te houden.

Het probleem voor aannemers is dus tweeledig:

  1. Hoe kun je van de bestaande richtlijnen afwijken, of ze creatief interpreteren, zodat tijdelijke verkeersmaatregelen ‘beter’ zijn dan met strikte toepassing van de richtlijnen?
  2. Hoe biedt je die afwijking zo aan de opdrachtgever aan dat hij ermee akkoord gaat.

De opdracht
De inventarisatie die we in 2016 startten heeft geleid tot een langer lopend onderzoek waarin studenten psychologie met kennis van Human Factors en/of gedragsbeïnvloeding in het kader van een onderzoeksstage of scriptieonderzoek uitgenodigd worden te onderzoeken hoe in een concrete situatie tijdelijke verkeersmaatregelen er uit kunnen zien als niet vanuit de richtlijnen, maar vanuit de weggebruiker wordt geredeneerd.

De eerste onderzoeksstage door een student van de Universiteit Utrecht is inmiddels afgerond en wordt binnenkort onder meer in het blad Verkeerskunde gepubliceerd. Met een tweede student zijn inmiddels afspraken gemaakt om in het kader van een thesis verder te gaan met de verkregen resultaten en ook dat onderzoek wordt gepubliceerd in Verkeerskunde.

Zo bouwen we aan een uitgebreid onderzoek dat moet resulteren in een verantwoorde onderbouwing voor het toepassen of afwijken van richtlijnen. Via Verkeerskunde houden we u op de hoogte van de vorderingen.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 1 tot 10 van 187

1 2 3 4 5 6

  • Maximaal 30 km/uur in de binnenstad, dat is pas duurzaam veilig Maximaal 30 km/uur in de binnenstad, dat is pas duurzaam veilig ‘Volgens mij moet de Duurzaam Veilig-theorie op de schop. De theorie wordt als het om ongevallen met fietsers en voetgangers gaat niet gesteund door dalende cijfers,... 24 augustus Berry den Brinker
  • Automatisch de toekomst in? Automatisch de toekomst in? Naar de maan…, naar Mars…, geen files…? Mijn opa zei altijd: ‘Op de maan komen ze nooit’. Hij heeft geen gelijk gekregen en helaas heeft hij het ook niet mogen meemaken.' 24 augustus Ed Graumans, bureau 'Met Graumans'
  • De sleutel voor effectief mobiliteitsbeleid De sleutel voor effectief mobiliteitsbeleid ‘Het is u vast niet ontgaan. De bereikbaarheid en leefbaarheid van ons kikkerlandje staan onder druk. De crisistijden zijn achter de rug en op steeds meer plekken loopt het vol.... 24 augustus Steven van Eijck
  • Sharing is niet altijd caring Sharing is niet altijd caring ‘Er is een opmars gaande van deelfietsen in Nederland en tegelijkertijd groeit de kritiek op deze ontwikkeling.Dit was de strekking van een recent artikel in de Volkskrant. In... 24 augustus Bas Schilder
  • Vormgeving 12 nieuwe verkeersborden kan beter Vormgeving 12 nieuwe verkeersborden kan beter Vanaf 1 juli 2017 zijn er  14 nieuwe verkeersborden  toegevoegd aan bijlage 1 van de RVV 1990. Maar geven die borden nu de gewenste duidelijkheid? En komt de vorm en... 15 augustus Peter Veringmeier, Veringmeier...
  • De ontwikkeling van MaaS: enkele vraagtekens voor de discussie De ontwikkeling van MaaS: enkele vraagtekens voor de discussie Het onderstaande artikel vormt een inbreng op de discussie over Mobility as a Service, in reactie op het artikel van Richard Hoving van het Amsterdam Economic Board,... 3 juli Jochem Floor, CarShareXL
  • Naar een slimme, veilige en comfortabele openbare ruimte Naar een slimme, veilige en comfortabele openbare ruimte " Door de handen ineen te slaan kan Nederland binnen een beperkt aantal jaren het modernste land ter wereld zijn op het gebied van bewegwijzering en verkeersveiligheid. De... 2 juni Jacques Goddijn, directeur HR Groep
  • Moet ik ook maar een hobby verzinnen voor in de auto? Moet ik ook maar een hobby verzinnen voor in de auto? "Na een drukke werkdag ga ik weer voldaan op weg naar huis. Bij Amsterdam springen de matrixborden aan en kom ik vroegtijdig tot stilstand. Minuten later ben ik slechts... 2 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Wegontwerp voor Dummies. Dummies? Wegontwerp voor Dummies. Dummies? Voor het ontwerpen en aanleggen van wegen bestaan richtlijnen en aanbevelingen. Toch kom ik als Dummy-weggebruiker in de praktijk regelmatig situaties tegen waarbij ik niet... 2 juni Cees Wildervanck, verkeerspsycholoog*
  • Verwachtingspatronen bij autodelen Verwachtingspatronen bij autodelen Deze blog is een reactie op de blog van Walther Ploos van Amstel: ‘ Elektrische deelauto’s: vanzelfsprekend, toch? ’ Lees hier het artikel dat gaat over de publicatie... 28 mei Jochem Floor, CarshareXL

Artikelen 1 tot 10 van 187

1 2 3 4 5 6

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.