Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen

woensdag 2 oktober 2019 Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group 2 reacties 341x gelezen

Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet dagelijks ervaring op en vormt daarmee een eigen mening. Naast voetbal een vast punt op feestjes. Maar wat onderscheid ons van de 17 miljoen hobby verkeerskundigen?

Verplaatsen is iets wat mensen al ongelooflijk lang doen, toch is het kennisveld ‘verkeerskunde’ een relatief jong vak. In Nederland werd de eerste stap gezet op de Technische Hogeschool, nu Universiteit, Delft. Hier werd in 1969 binnen de opleiding Civiele Techniek, de specialisatie verkeerskunde aangeboden. Professor Volmüller speelde daarin een centrale rol. Zelf heb ik hier in de 70-er jaren het vak verkeerskunde leren kennen en waarderen. Dit laatste tot op de dag van vandaag.


Brede kennisontwikkeling
Naast de Technische Hogeschool Delft ontstonden binnen allerlei onderwijsinstellingen ook verkeerskundige richtingen, of zelfs aparte verkeerskundige opleidingen zoals aan de VerkeersAcademie Tilburg, het hedendaagse BUAS. Een gemeenschappelijk kenmerk over de opleidingen heen was en is de brede kennisontwikkeling. Een verkeerskundige kreeg en krijgt een multidisciplinaire basisopleiding, wat in de praktijk ook nodig is. Op mijn eigen bul staat verkeerskunde, verkeersbouwkunde en civiele planologie, veel breder is haast niet denkbaar.


Werkveld past zich aan
De verkeerskunde vormt de spil tussen het ‘harde’ bouwen van zeer kostbare infrastructurele voorzieningen, de gedragswetenschappen die verklaren waarom mensen nu en in de toekomst willen reizen en wat dat kost en oplevert, en de kennisgebieden die de invloed op de omgeving onderzoeken. Een brede basis is daarbij noodzakelijk. Ik loop al een flink aantal jaren mee en zie mijn werkveld zich steeds weer succesvol aanpassen aan de maatschappelijke en technische ontwikkelingen.


Verregaande juridisering
Door de jaren heen heb ik aan den lijve meegemaakt dat verkeerskundigen meer en meer te maken krijgen met wettelijke voorschriften, onder meer in het evalueren van de waarde van projecten op de lange termijn. Het juridische kader waarin wij moeten werken wordt dwingender en leidt niet altijd tot technisch optimale oplossingen. Een terugkerend fenomeen is wanneer consistentie in de analyseresultaten een hogere waardering krijgt dan de kwaliteit van beschrijvingen en prognoses. Het uitleggen van veranderingen (tot aan de Raad van State toe) is juridisch tenslotte lastiger dan het presenteren van ongeveer dezelfde resultaten, waarmee ooit al, terecht of onterecht, politiek is ingestemd. 


Milieukundige impact van verkeer
Al rond 1990 kregen we als verkeerskundigen te maken met het milieukundige effect van onze verkeerskundige beslissingen. Omgevingshinder werd onderdeel van het planningsproces, ingevuld door verkeersmilieukaarten. De verkeerskundige moest zijn pure verkeersplannen op grond van de wet laten toetsen met behulp van analyses van geluid en luchtkwaliteit.

De laatste jaren zie ik deze samenspraak tussen milieu en verkeer verder toenemen en zowel milieukundigen als verkeerskundige worstelen ermee hoe meer synergie te creëren, waarbij beide processen integraal in plaats van sequentieel worden behandeld. Lopende discussies rondom bijvoorbeeld Schiphol, betalen naar gebruik, elektrische voertuigen wakkeren deze noodzaak sterk aan.

 
Verkeerskunde slechts onderdeel van Kosten Baten analyses
Ook gingen we de weg op van het bewijzen dat de kosten van aanleg van infrastructuur opwegen tegen de maatschappelijk baten, rekening houdend met alle kosten, niet alleen die van de aanleg. De vertaling van reistijden, omgevingshinder en verkeersonveiligheid in maatschappelijke kosten, de monetaire waarde van de positieve en negatieve kanten van verkeer, werd een vast onderdeel, waarmee een verkeerskundige nog meer aspecten een plaats moest geven in zijn planontwikkeling.
De verkeerskundige is daardoor bij uitstek de deskundige die vanuit een zeer brede kennis het zeer kostbare verhaal moet vertellen, de zeer complexe samenhangen in het transportsysteem toegankelijk moet maken voor alle mensen die er voor- dan wel  nadeel van hebben, dus aan zo’n beetje iedereen.


Data en ICT van toenemend belang
Kennis over wat we met zijn allen dagelijks doen in het verkeer en vervoer is gigantisch toegenomen. Hadden we rond 1970 hooguit wat losse tellingen en gedragsmodellen uit het buitenland, tegenwoordig weten we van de meeste mensen wat ze elke dag doen door de apparaten die we bij ons hebben, en meten we letterlijk constant op heel veel plaatsen aantallen voertuigen, reizigers en snelheden. De verkeerskundige moet dus met steeds grotere hoeveelheden data om kunnen gaan, steeds complexere modellen beheersen en gebruiken, steeds dieper graven om de echte maatschappelijke waarde van verkeer en vervoer te achterhalen en te verklaren.
Daardoor kunnen we ongelooflijk veel beter analyseren en modellen bouwen, maar kunnen we ook veel beter beoordelen of onze analyses en modellen kloppen. Het voordeel van het beter kúnnen heeft als nadeel het beter moéten, want de maatschappij kan en zal dus ook veel meer eisen van de verkeerskundige. De ICT, hard- en software, maakt die grootschalige analyses zeer goed mogelijk, modellen kunnen nog veel groter zijn dan die die we in Nederland kennen. De zogenoemde  ‘story telling’ rond verkeersplannen eist steeds meer van de verkeerskundige.
Al die mogelijkheden hebben de wetgeving nog nauwelijks bereikt, daarin wordt nog steeds zoals sinds vele decennia, een gemiddelde werkdag geaccepteerd als maatgevend, hoewel een maatschappelijke kosten-baten analyse waarschijnlijk veel baat zou hebben bij een verbreding van de analyses. De schommelingen in ons gedrag over de dag, de week en de seizoenen zijn immers enorm, zo weten we dankzij al die informatie over ons verplaatsingsgedrag.


Een toekomst met Mobility-as-a-Service
We staan aan de vooravond van grote veranderingen in de mobiliteit: steeds meer integratie van vervoerswijzen in de dagelijkse ritten, steeds meer tussenvormen van voertuigen met alle mogelijke snelheden, een overgang van particulier voertuigbezit naar deelgebruik en mobiliteitsdiensten. Mobility as a Service vormt weer een nieuwe ontwikkeling, een nieuwe uitdaging voor de verkeerskundige om het systeem nog weer verder te optimaliseren.


Geen verkeerskundige is hetzelfde en dat moeten we stimuleren
Na het bovenstaande hoeft het geen toelichting dat verkeerskundigen zeer uiteenlopende types (moeten) zijn, in vele soorten en maten bruikbaar en inpasbaar, met als belangrijkste competenties dat ze om moeten kunnen gaan met de combinatie van harde techniek en menselijk gedrag, met economische eisen en juridische randvoorwaarden, met grote investeringen en grote consequenties, zowel in positieve als in negatieve zin. En dat we steeds weer mee moeten bewegen met grote maatschappelijke en technische veranderingen.
Een brede oriëntatie op de maatschappij, een zeer relevante bijdrage aan welvaart en welzijn, maakt de verkeerskunde tot een prachtig vak dat ook na 50 jaar nog steeds grote ontwikkelingen doormaakt en voor iedere verkeerskundige een heerlijke werkomgeving biedt. Het is jammer dat ik over enkele jaren mijn professie inruil om hobby verkeerskundige te worden. Hopelijk met veel dagelijkse ervaringen in binnen- en buitenland.


Reacties

Reacties

Bart van de Hulsbeek 10/10/2019 13:22

Prima verhaal Wim. Heel herkenbaar en wat me de laatste tijd opvalt (ook als wethouder verkeer) is dat je als verkeerskundige steeds vaker moet uitleggen waarom de oplossing van de hobbyist NIET kan, terwijl je "vroeger" alleen maar hoefde uit te leggen waarom jouw oplossing wel kon. Google heeft daar volgens mij ernstig aan bijgedragen.

50 jaar Verkeerskundigen, dat mag wel gevierd worden.

Mike Bérénos 03/10/2019 06:45

Goed verhaal Wim! We kennen elkaar al heel lang. Een keer praten over je binnenkort rol als hobby verkeerskundige? Mischien ligt bij www.nmtm.eu ook voor jou iets moois....

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

  • 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! Het advies van de Commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen vindt bijval onder verkeerskundigen en klimaatwetenschappers. Toch blijven... 16 oktober Martin Kroon
  • Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Wanneer rijdt de volledig zelfrijdende auto in Nederland rond? Welke veranderingen brengt de transitie van de huidige manier van autorijden naar de zelfrijdende auto ons? Hoe... 15 oktober Door Luuk de Vries, Adviseur Smart...
  • Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Van 7 tot 10 oktober vond in Rotterdam de twintigste editie plaats van het internationale voetgangerscongres Walk21. Zo’n zeshonderd deelnemers, waarvan een minderheid uit... 10 oktober Wim Bot
  • Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet... 2 oktober Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group
  • Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes drukken hun stempel op het maatschappelijk debat over mobiliteit. Deze taboe-onderwerpen komen dus niet aan de orde, maar hebben wél invloed. Ze leiden daarom tot... 2 oktober Arie Bleijenberg, Koios strategy
  • De speed pedelec: onterecht op het strafbankje De speed pedelec: onterecht op het strafbankje Er rijden er volgens recente CBS-cijfers ongeveer 17.000 van rond in Nederland: speed pedelecs. Voor wie het nog niet wist, fietsen met een elektrische ondersteuning tot 45... 2 oktober Martin de Vries
  • Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit In een - met name - technologisch turbulent veranderende wereld kan een visie op de toekomst, eventueel uitmondend in één stip of meerdere stippen op de horizon, een belangrijke... 2 oktober Mike Bérénos, voorzitter NMTM, op...
  • Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Heeft u ook zo genoeg van files? Elke dag wachten in de rij, ongelukken en pechgevallen? Met het aanbreken van de donkere dagen zal dit beeld de komende maanden alleen maar nog... 2 oktober Edward Neef
  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.