Verkeerseducatie amoreel

Het ICTTP Congres van 29-31 augustus aan de RU Groningen

maandag 29 oktober 2012 1 reactie 476x gelezen

Wil Botman, senior beïnvloeder ANWB Algemeen Ledenbelang

Van 29 tot en met 31 augustus woonde ik de 5e Internationale Conferentie over Traffic and Transport Psychology (ICTTP) in Groningen bij. Deze conferentie wordt eens in de vier (!) jaar georganiseerd onder auspiciën van de International Association of Applied Psychology. Vorige keer in Washington, deze keer georganiseerd door de Universiteit van Groningen (de afdeling van Karel Brookhuis). Ongeveer 400 deelnemers vanuit de hele wereld (vooral Europa, VS, Japan, veel deelnemers uit Australië en uit enkele andere landen). Een groot deel van de presentaties is gericht op verkeersveiligheid.

Wat mij opvalt als je hier van een afstand naar kijkt: we vinden met zijn allen verkeersveiligheid een zeer belangrijk onderwerp. Je ziet dat ook als je bijvoorbeeld ANWB-leden vraagt: wat vindt u het belangrijkste thema rond mobiliteit: het antwoord is verkeersveiligheid. Toch komen er maar eenmaal in de 4 jaar slechts 400 onderzoekers en beleidsmakers bij elkaar om over de gedragsaspecten van verkeer en vervoer te spreken. Het is mij de afgelopen jaren ook opgevallen bij de Europese debatten over verkeersveiligheid dat er veel input vanuit de technische hoek is over de componenten voertuigen en infrastructuur, maar dat de input vanuit de gedragskant over de factor mens uitermate beperkt is. We vinden er allemaal wel wat van, maar de onderbouwing vanuit onderzoek is meestal dun en wordt vaak door de SWOV van over de hele wereld bij elkaar geschraapt.

Ook in de universitaire instellingen is dit te zien. De enige universiteit waar zich een klein clubje specifiek met dit onderwerp bezig houdt is Groningen, met een spin-off naar Delft. Heeft Groningen dus een verkeerspsychologie-afdeling? Nee, het is een onderdeel van ‘Experimentele Psychologie’.

Ik moet wel zeggen dat het Groningen goed gelukt is om meer de brug te slaan tussen zuiver wetenschappelijk onderzoek (vaak heel kleinschalig met studenten als proefpersonen omdat het zo goedkoop is) en het beleid. Dat maakte het programma heel wat beter te verteren dan 4 jaar geleden in Washington. Er waren bijvoorbeeld heel wat presentaties over ‘behavioral adaptation’ naar aanleiding van de introductie van nieuwe ondersteunende technologieën in auto’s (overigens niet met een simpele eenduidige conclusie). Ook was er een serie presentaties over verkeerseducatie, die niet zozeer onderzoek over educatieprogramma’s presenteerden, maar vooral nieuwe aanpakken.

Bepaald provocerend was de eerste keynotespeech over education, enforcement, engineering (3 E’s) door prof. Frank McKenna van de University of Reading.

Met betrekking tot educatie zei hij:

  • Er is nauwelijks evaluatie-onderzoek gedaan naar de effectiviteit van educatieprogramma’s
  • Er zijn aanwijzingen dat bepaalde vormen van educatie een negatief effect op de veiligheid hebben (bestuurders die overmoedig worden)
  • Gezien deze twee omstandigheden is het a-moreel om aan educatie te doen, omdat we bewust het risico lopen het aantal slachtoffers te vergroten


Niettemin wordt er veel aan educatie gedaan, maar is het repertoire van beïnvloedingsactiviteiten uitermate beperkt veelal in de trant van ‘pas op!’-boodschappen of informatieverstrekking over de gevolgen van riskant gedrag (al dan niet met bloederige beelden). Prof. Stephen Stradling gaf een mooie vergelijking tussen beïnvloedingstechnieken die in verkeerseducatie gebruikt worden en technieken uit de medische wereld, gebaseerd op de ‘Taxonomy of Behavioral Change Techniques’ van Abraham en Michie.

Ook de medische wereld worstelt met het beïnvloeden van riskant gedrag zoals wij in de verkeerswereld doen en heeft daar al heel veel ervaring mee opgedaan. Een ander voorbeeld daarvan is de presentatie van Rob Ruiter, Toegepaste Sociale psychologie van de Universiteit Maastricht over ‘Intervention Mapping’, waarin hij ervaringen uit de medische wereld toepast in het ontwerpen van verkeerseducatie.

Er is nog veel te ontwikkelen en te evalueren rond menselijk gedrag en de beïnvloeding daarvan. Budgetten zijn daarvoor essentieel!


Reacties

Reacties

Johan Overvest 30/10/2012 17:37

A- moreel zijn de Victor Veilig poppen.
Ze beelden snelheid uit: dus trap je het gaspedaal dieper in. Onbewust natuurlijk, maar zo werkt het wel blijkt uit onderzoek (cast-eu.org).
Maar ouders hebben dan wel het idee dat ze er alles aan gedaan hebben voor de veiligheid van hun kinderen. Een driewieler laten slingeren bij het tuinhek is helaas effectiever.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 223

1 2 3 4 5 6

  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...
  • Kansen voor kilometerprijs Kansen voor kilometerprijs Op de auto wordt wereldwijd belasting geheven, onder meer bij het tanken, meestal ten behoeve van onderhoud van de infrastructuur. Traditioneel gebeurt dit door een... 23 februari Jaap Ketel, gepensioneerd technisch...
  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT
  • De file: wat is dat of wie zijn dat? De file: wat is dat of wie zijn dat? De economie groeit flink, de brandstofprijzen zijn stabiel en de ruimtelijke spreiding en de verplaatsingsafstanden nemen toe onder druk van de... 21 december Ed Graumans

Artikelen 1 tot 25 van 223

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.