Verkeerseducatie amoreel

Het ICTTP Congres van 29-31 augustus aan de RU Groningen

maandag 29 oktober 2012 1 reactie 494x gelezen

Wil Botman, senior beïnvloeder ANWB Algemeen Ledenbelang

Van 29 tot en met 31 augustus woonde ik de 5e Internationale Conferentie over Traffic and Transport Psychology (ICTTP) in Groningen bij. Deze conferentie wordt eens in de vier (!) jaar georganiseerd onder auspiciën van de International Association of Applied Psychology. Vorige keer in Washington, deze keer georganiseerd door de Universiteit van Groningen (de afdeling van Karel Brookhuis). Ongeveer 400 deelnemers vanuit de hele wereld (vooral Europa, VS, Japan, veel deelnemers uit Australië en uit enkele andere landen). Een groot deel van de presentaties is gericht op verkeersveiligheid.

Wat mij opvalt als je hier van een afstand naar kijkt: we vinden met zijn allen verkeersveiligheid een zeer belangrijk onderwerp. Je ziet dat ook als je bijvoorbeeld ANWB-leden vraagt: wat vindt u het belangrijkste thema rond mobiliteit: het antwoord is verkeersveiligheid. Toch komen er maar eenmaal in de 4 jaar slechts 400 onderzoekers en beleidsmakers bij elkaar om over de gedragsaspecten van verkeer en vervoer te spreken. Het is mij de afgelopen jaren ook opgevallen bij de Europese debatten over verkeersveiligheid dat er veel input vanuit de technische hoek is over de componenten voertuigen en infrastructuur, maar dat de input vanuit de gedragskant over de factor mens uitermate beperkt is. We vinden er allemaal wel wat van, maar de onderbouwing vanuit onderzoek is meestal dun en wordt vaak door de SWOV van over de hele wereld bij elkaar geschraapt.

Ook in de universitaire instellingen is dit te zien. De enige universiteit waar zich een klein clubje specifiek met dit onderwerp bezig houdt is Groningen, met een spin-off naar Delft. Heeft Groningen dus een verkeerspsychologie-afdeling? Nee, het is een onderdeel van ‘Experimentele Psychologie’.

Ik moet wel zeggen dat het Groningen goed gelukt is om meer de brug te slaan tussen zuiver wetenschappelijk onderzoek (vaak heel kleinschalig met studenten als proefpersonen omdat het zo goedkoop is) en het beleid. Dat maakte het programma heel wat beter te verteren dan 4 jaar geleden in Washington. Er waren bijvoorbeeld heel wat presentaties over ‘behavioral adaptation’ naar aanleiding van de introductie van nieuwe ondersteunende technologieën in auto’s (overigens niet met een simpele eenduidige conclusie). Ook was er een serie presentaties over verkeerseducatie, die niet zozeer onderzoek over educatieprogramma’s presenteerden, maar vooral nieuwe aanpakken.

Bepaald provocerend was de eerste keynotespeech over education, enforcement, engineering (3 E’s) door prof. Frank McKenna van de University of Reading.

Met betrekking tot educatie zei hij:

  • Er is nauwelijks evaluatie-onderzoek gedaan naar de effectiviteit van educatieprogramma’s
  • Er zijn aanwijzingen dat bepaalde vormen van educatie een negatief effect op de veiligheid hebben (bestuurders die overmoedig worden)
  • Gezien deze twee omstandigheden is het a-moreel om aan educatie te doen, omdat we bewust het risico lopen het aantal slachtoffers te vergroten


Niettemin wordt er veel aan educatie gedaan, maar is het repertoire van beïnvloedingsactiviteiten uitermate beperkt veelal in de trant van ‘pas op!’-boodschappen of informatieverstrekking over de gevolgen van riskant gedrag (al dan niet met bloederige beelden). Prof. Stephen Stradling gaf een mooie vergelijking tussen beïnvloedingstechnieken die in verkeerseducatie gebruikt worden en technieken uit de medische wereld, gebaseerd op de ‘Taxonomy of Behavioral Change Techniques’ van Abraham en Michie.

Ook de medische wereld worstelt met het beïnvloeden van riskant gedrag zoals wij in de verkeerswereld doen en heeft daar al heel veel ervaring mee opgedaan. Een ander voorbeeld daarvan is de presentatie van Rob Ruiter, Toegepaste Sociale psychologie van de Universiteit Maastricht over ‘Intervention Mapping’, waarin hij ervaringen uit de medische wereld toepast in het ontwerpen van verkeerseducatie.

Er is nog veel te ontwikkelen en te evalueren rond menselijk gedrag en de beïnvloeding daarvan. Budgetten zijn daarvoor essentieel!


Reacties

Reacties

Johan Overvest 30/10/2012 17:37

A- moreel zijn de Victor Veilig poppen.
Ze beelden snelheid uit: dus trap je het gaspedaal dieper in. Onbewust natuurlijk, maar zo werkt het wel blijkt uit onderzoek (cast-eu.org).
Maar ouders hebben dan wel het idee dat ze er alles aan gedaan hebben voor de veiligheid van hun kinderen. Een driewieler laten slingeren bij het tuinhek is helaas effectiever.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

  • 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! Het advies van de Commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen vindt bijval onder verkeerskundigen en klimaatwetenschappers. Toch blijven... 16 oktober Martin Kroon
  • Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Wanneer rijdt de volledig zelfrijdende auto in Nederland rond? Welke veranderingen brengt de transitie van de huidige manier van autorijden naar de zelfrijdende auto ons? Hoe... 15 oktober Door Luuk de Vries, Adviseur Smart...
  • Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Van 7 tot 10 oktober vond in Rotterdam de twintigste editie plaats van het internationale voetgangerscongres Walk21. Zo’n zeshonderd deelnemers, waarvan een minderheid uit... 10 oktober Wim Bot
  • Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet... 2 oktober Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group
  • Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes drukken hun stempel op het maatschappelijk debat over mobiliteit. Deze taboe-onderwerpen komen dus niet aan de orde, maar hebben wél invloed. Ze leiden daarom tot... 2 oktober Arie Bleijenberg, Koios strategy
  • De speed pedelec: onterecht op het strafbankje De speed pedelec: onterecht op het strafbankje Er rijden er volgens recente CBS-cijfers ongeveer 17.000 van rond in Nederland: speed pedelecs. Voor wie het nog niet wist, fietsen met een elektrische ondersteuning tot 45... 2 oktober Martin de Vries
  • Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit In een - met name - technologisch turbulent veranderende wereld kan een visie op de toekomst, eventueel uitmondend in één stip of meerdere stippen op de horizon, een belangrijke... 2 oktober Mike Bérénos, voorzitter NMTM, op...
  • Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Heeft u ook zo genoeg van files? Elke dag wachten in de rij, ongelukken en pechgevallen? Met het aanbreken van de donkere dagen zal dit beeld de komende maanden alleen maar nog... 2 oktober Edward Neef
  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.