Verkeerseducatie amoreel

Het ICTTP Congres van 29-31 augustus aan de RU Groningen

maandag 29 oktober 2012 1 reactie 484x gelezen

Wil Botman, senior beïnvloeder ANWB Algemeen Ledenbelang

Van 29 tot en met 31 augustus woonde ik de 5e Internationale Conferentie over Traffic and Transport Psychology (ICTTP) in Groningen bij. Deze conferentie wordt eens in de vier (!) jaar georganiseerd onder auspiciën van de International Association of Applied Psychology. Vorige keer in Washington, deze keer georganiseerd door de Universiteit van Groningen (de afdeling van Karel Brookhuis). Ongeveer 400 deelnemers vanuit de hele wereld (vooral Europa, VS, Japan, veel deelnemers uit Australië en uit enkele andere landen). Een groot deel van de presentaties is gericht op verkeersveiligheid.

Wat mij opvalt als je hier van een afstand naar kijkt: we vinden met zijn allen verkeersveiligheid een zeer belangrijk onderwerp. Je ziet dat ook als je bijvoorbeeld ANWB-leden vraagt: wat vindt u het belangrijkste thema rond mobiliteit: het antwoord is verkeersveiligheid. Toch komen er maar eenmaal in de 4 jaar slechts 400 onderzoekers en beleidsmakers bij elkaar om over de gedragsaspecten van verkeer en vervoer te spreken. Het is mij de afgelopen jaren ook opgevallen bij de Europese debatten over verkeersveiligheid dat er veel input vanuit de technische hoek is over de componenten voertuigen en infrastructuur, maar dat de input vanuit de gedragskant over de factor mens uitermate beperkt is. We vinden er allemaal wel wat van, maar de onderbouwing vanuit onderzoek is meestal dun en wordt vaak door de SWOV van over de hele wereld bij elkaar geschraapt.

Ook in de universitaire instellingen is dit te zien. De enige universiteit waar zich een klein clubje specifiek met dit onderwerp bezig houdt is Groningen, met een spin-off naar Delft. Heeft Groningen dus een verkeerspsychologie-afdeling? Nee, het is een onderdeel van ‘Experimentele Psychologie’.

Ik moet wel zeggen dat het Groningen goed gelukt is om meer de brug te slaan tussen zuiver wetenschappelijk onderzoek (vaak heel kleinschalig met studenten als proefpersonen omdat het zo goedkoop is) en het beleid. Dat maakte het programma heel wat beter te verteren dan 4 jaar geleden in Washington. Er waren bijvoorbeeld heel wat presentaties over ‘behavioral adaptation’ naar aanleiding van de introductie van nieuwe ondersteunende technologieën in auto’s (overigens niet met een simpele eenduidige conclusie). Ook was er een serie presentaties over verkeerseducatie, die niet zozeer onderzoek over educatieprogramma’s presenteerden, maar vooral nieuwe aanpakken.

Bepaald provocerend was de eerste keynotespeech over education, enforcement, engineering (3 E’s) door prof. Frank McKenna van de University of Reading.

Met betrekking tot educatie zei hij:

  • Er is nauwelijks evaluatie-onderzoek gedaan naar de effectiviteit van educatieprogramma’s
  • Er zijn aanwijzingen dat bepaalde vormen van educatie een negatief effect op de veiligheid hebben (bestuurders die overmoedig worden)
  • Gezien deze twee omstandigheden is het a-moreel om aan educatie te doen, omdat we bewust het risico lopen het aantal slachtoffers te vergroten


Niettemin wordt er veel aan educatie gedaan, maar is het repertoire van beïnvloedingsactiviteiten uitermate beperkt veelal in de trant van ‘pas op!’-boodschappen of informatieverstrekking over de gevolgen van riskant gedrag (al dan niet met bloederige beelden). Prof. Stephen Stradling gaf een mooie vergelijking tussen beïnvloedingstechnieken die in verkeerseducatie gebruikt worden en technieken uit de medische wereld, gebaseerd op de ‘Taxonomy of Behavioral Change Techniques’ van Abraham en Michie.

Ook de medische wereld worstelt met het beïnvloeden van riskant gedrag zoals wij in de verkeerswereld doen en heeft daar al heel veel ervaring mee opgedaan. Een ander voorbeeld daarvan is de presentatie van Rob Ruiter, Toegepaste Sociale psychologie van de Universiteit Maastricht over ‘Intervention Mapping’, waarin hij ervaringen uit de medische wereld toepast in het ontwerpen van verkeerseducatie.

Er is nog veel te ontwikkelen en te evalueren rond menselijk gedrag en de beïnvloeding daarvan. Budgetten zijn daarvoor essentieel!


Reacties

Reacties

Johan Overvest 30/10/2012 17:37

A- moreel zijn de Victor Veilig poppen.
Ze beelden snelheid uit: dus trap je het gaspedaal dieper in. Onbewust natuurlijk, maar zo werkt het wel blijkt uit onderzoek (cast-eu.org).
Maar ouders hebben dan wel het idee dat ze er alles aan gedaan hebben voor de veiligheid van hun kinderen. Een driewieler laten slingeren bij het tuinhek is helaas effectiever.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 237

1 2 3 4 5 6

  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman
  • Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op... 28 februari Aad Wilmink, lid Commissie...
  • MaaS en fiets MaaS en fiets Mobility as a Service staat volop in de belangstelling, en terecht! Door je trip van A naar B te kunnen plannen, boeken, uitvoeren en betalen via dezelfde app wordt het... 28 februari Rik van der Graaf & Robin Kleine
  • Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het AD kopte de maandag voor de kerst: ‘Woonwijken onveiliger door rondscheurende pakketbezorgers’ . Meer pakketbezorgers maken de straten in woonwijken onveiliger,... 27 december Walther Ploos van Amstel
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en... 19 december Max van Kelegom, verkeersvisioloog...
  • ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ Vaste bijrijders van ernstig kleurenblinde chauffeurs geven mondeling gedurende de rit gekleurde signalen langs en boven de weg door. Zulke privé-systemen voorkomen... 19 december Meinard Noothoven van Goor
  • Het addertje onder MaaS Het addertje onder MaaS Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot... 19 december Robin Huizenga, PTV Group
  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh

Artikelen 1 tot 25 van 237

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.