To pay or not to pay

vrijdag 31 maart 2017 Ed Graumans 2 reacties 362x gelezen

Net voor de verkiezingen doemt het -woord weer op. De economie trekt weer fors aan. Dat is natuurlijk heel mooi. Maar aan het exponentiële verband tussen de groei van de economie en de files valt niet te ontkomen. We worden weer met onze neus op de feiten gedrukt.
Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

In ons dichtbevolkte landje is congestie een hardnekkig probleem dat zich niet zo gemakkelijk laat tackelen. En daarmee ontkomen de politici ook niet aan een discussie over het gevreesde R²-woord (rekeningrijden).

 

Gelukkig heeft iedereen een mening: van ‘dat nooit’ tot en met ‘fors betalen is de enige oplossing’. Ik beschik niet over een glazen bol, maar durf te voorspellen dat er niets zal veranderen. Herinnert u zich deze nog uit maart 1990: ‘Minister Maij-Weggen hoopt dat de Tweede Kamer spoedig akkoord gaat met de invoering van het systeem van rekeningrijden’.

 

En verdwijnt ook weer snel…

Ik verwacht dat dit thema bij de formatie voorlopig weer van de agenda zal verdwijnen. Het is namelijk een ‘strijd’ die in de jaren ‘90 en zeker nu in de tijd van de social media niet te winnen valt.

 

Vanwege het ontbreken van draagvlak, heet het dan, zullen politici dit dossier in de kast leggen. En in feite is dat misschien maar goed ook. Rekeningrijden ‘oude stijl’ is een technologisch gedreven aanpak en gaat uit van het economisch principe dat de vraag afneemt als de prijs stijgt. Dat geldt voor vrijwel alle consumentenproducten die worden aangeschaft om te ‘consumeren’ (voedsel, huis, voorstellingen et cetera).

 

Het geldt echter niet voor mobiliteit. Mobiliteit is een middel om je economische of sociale activiteit te kunnen gaan uitvoeren. Rekeningrijden ‘oude stijl’ is dan ook zoiets als entree betalen in alle supermarkten op zaterdag terwijl veel consumenten niet op andere dagen kunnen of willen winkelen. En zo is het met rekeningrijden eigenlijk ook: veel reizigers hebben geen reëel alternatief en vragen zich af of eventuele individuele (economische) voordelen wel extra kosten rechtvaardigen. Hun prijs om de (economische) of sociale activiteit uit te voeren, wordt hoger als ze niet beschikken over een reëel alternatief.

 

Wat dan wel: echte keuzes bieden

Er lijkt een onbegrensd vertrouwen in de autonome auto. Die zou alles op gaan lossen: congestie, verkeersonveiligheid en parkeerproblemen. Ik denk alleen niet dat autonoom rijden de congestie gaat oplossen en zeker niet binnen afzienbare tijd.

De mobiliteit blijft groeien, zeker als ook nog eens de prijs voor duurzame energie gaat dalen. De volgtijden van autonome voertuigen in congestieomstandigheden worden niet veel kleiner dan nu, misschien juist wel groter vanwege de veiligheidsmarges. En, niet te onderschatten: het hacken wordt misschien wel een groter probleem dan de verkeersonveiligheid.

 

Dan toch maar weer doorgaan met asfalt aanleggen? Mijn antwoord is: nee. Dat blijkt geen duurzame structurele oplossing te zijn. Een oplossing binnen onze maatschappelijk en politieke context, is mogelijk door het toepassen van drie principes:

 

1. Vrije keuzemogelijkheden.

2. Betalen naar kwaliteit.

3. Volwaardige alternatieven binnen het daily urban system.

 

De meeste verplaatsingen vinden plaats binnen de regio’s en congestie treedt vooral op tijdens een beperkt aantal spitsuren. Op de schaal van de regio hebben we daarom het volgende nodig:

 

* Een uitstekend fietsnetwerk waarin barrières worden geslecht. Het gaat vaak om barrières die door het weg- en spoorwegverkeer ontstaan zijn. Iedere regio heeft een Masterplan Fietssnelwegen nodig, vooral voor verplaatsingen tot 15 km. Dit vraagt ook om een financieringsmethodiek, vergelijkbaar met die van ons hoofdwegennet.

 

* Een OV-netwerk dat is opgebouwd uit snelle, betrouwbare, comfortabele en wervende verbindingen, dat mede functioneert door een palet aan mogelijkheden voor het voor- en natransport. Dit palet moet onderdeel worden van het OV-product. Het openbaar vervoer is vooral van belang voor verplaatsingen van 10 tot 30 km.

 

* Een wegennetwerk dat de keuze biedt: gratis in de file of vrijwillig tegen betaling over de doorstroomstrook. Denk hierbij aan een (spits)strook die alleen als doorstroomstrook (tegen vrijwillige betaling) functioneert als er daadwerkelijk congestie optreedt en waarvan de gebruikerskosten afhangen van de reistijdwinst die wordt geboekt. Als de file toeneemt, neemt ook de lengte van de doorstroomroute toe. Iedere verkeersdeelnemer kan zijn persoonlijke of bedrijfsmatige afweging maken of de extra

kosten op een bepaald moment opwegen tegen de extra voordelen. Die afweging is snel gemaakt als het gebruik van een doorstroomstrook leidt tot een netto kostenverlaging in plaats van een verhoging. Voor de weggebruiker die denkt dat er onvoldoende voordelen zijn blijft de mogelijkheid bestaan om gratis aan te sluiten in de file.

 

Samenvattend: volwaardige keuzemogelijkheden tussen modaliteiten binnen het daily urban system en voor de automobilisten tevens de keuze om gratis (met vertraging) te reizen of vrijwillig tegen betaling gebruik te maken van (dynamische) doorstroomstroken. Rekeningrijden wordt dan vrijwillig gecalculeerd rijden. En hoe zit het dan met het autonome voertuig? Daarover een volgende keer meer.’


Reacties

Reacties

Cor Heere 21/05/2017 10:19

Blijf bij mijn stelling om file te bestrijden, 'gratis openbaar vervoer'. We betalen allemaal via belastingafdracht mee aan gratis openbaar vervoer. Wie niet van gratis vervoer gebruik wilt maken? Betaald extra autokosten voor in file rijden. OV moet wel meer investeren in nieuwe vervoermiddelen.

Gert Jan Binkhorst 06/04/2017 15:42

Beste Ed, Als ik door Zwitserland reis heb ik de keuze: 'gratis' via niet-autosnelwegen en tegen een vast bedrag(je) een heel jaar via autosnelwegen. Prima keuzemogelijkheid. Voor Frankrijk geldt ook zoiets. En straks voor Duitsland ook. In het openbaar vervoer in Nederland en daarbuiten doe ik al mijn leven lang aan RR (o nee, voor ik 4 werd niet). En als ik een supermarkt binnen stap, weet ik zeker dat ik geld uitgeef. Tenzij ze niet hebben wat ik zoek. Jij noemt RR een technische oplossing. Maar wat is die doorstroomstrook dan? En wat doe je als die strook vol loopt? Inhalen via de gratis-strook? Dat lijkt mij tweede-klasreizen met een eerste-klaskaartje. Waarom zouden we spastische bochten blijven verzinnen voor iets wat bij treinvervoer al lang is opgelost: in de daluren reis ik goedkoper en als ik (nagenoeg) zeker wil zijn van een zitplaats koop ik een eersteklaskaartje. Hartelijke groet, Gert Jan

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 61 tot 70 van 198

4 5 6 7 8 9

  • Ben jij straks smart, shared of social? Ben jij straks smart, shared of social? Ooit was het overzichtelijk. De verkeerskundige was een duidelijke specialist in het domein van de ruimtelijke infrastructuur. Maar het bleek niet voldoende. We moesten ons in... 16 februari Ron Bos
  • WEpods: vergeten we niet dat we koploper zijn? WEpods: vergeten we niet dat we koploper zijn? Automatisch rijden op de openbare weg is een forse uitdaging, waar diverse landen en diverse bedrijven nu volop mee bezig zijn. In Nederland is onlangs de eerste rit met een... 1 februari Johan Janse, JJ Advies
  • Een helm helpt niet om ongevallen te voorkomen Een helm helpt niet om ongevallen te voorkomen 'Zo af en toe laait de discussie weer op over het verplichten van een helm voor fietsers. En dat is ook goed omdat we altijd op zoek moeten blijven naar het beperken van... 18 december Ferry Smith
  • Administratieve perikelen rond alcoholslot met vergaande gevolgen Administratieve perikelen rond alcoholslot met vergaande gevolgen Een deelnemer aan het alcoholslotprogramma, krijgt begin september een brief van het CBR waarin staat dat bij een steekproef van de RDW is geconstateerd dat de verzegeling is... 18 december Mieke Eversteijn, advocaat bij...
  • RvS: Laantje van Alverna is een ongesloten spoorwegovergang RvS: Laantje van Alverna is een ongesloten spoorwegovergang Op 9 december 2015 heeft de Raad van State uitspraak gedaan in zaak van het Laantje van Alverna. In de kern gaat het hier om de vraag of de spoorwegovergang ter hoogte van het... 10 december Roeland de Korte
  • CROW-richtlijnen zijn niet imperatief, maar sterk indicatief CROW-richtlijnen zijn niet imperatief, maar sterk indicatief Wat is het rechtskarakter van CROW-normen? Een veel gestelde vraag vanuit de praktijk. Het antwoord op deze vraag wordt door de rechtbank Limburg gegeven. 10 december Roeland de Korte
  • Tijd dat toegankelijkheid een plek in regelgeving krijgt Tijd dat toegankelijkheid een plek in regelgeving krijgt In december 2014 reed een scooter even naast het fietspad in de Marnixstraat nabij het Leidseplein in Amsterdam. De bestuurder zag niet dat de naastliggende trambaan hoger lag... 27 oktober Berry den Brinker
  • Samen regenwater zorgzaam afvoeren Samen regenwater zorgzaam afvoeren Hoe dreigend de klimaatrisico’s ook zijn, hoe snel er interessante oplossingen worden ontwikkeld om de ondergrondse regenwatervoorzieningen op een mooie manier bovengronds te... 27 oktober Frank Kolderie
  • De duurzame binnenstad: ga uit van de reiziger zelf! De duurzame binnenstad: ga uit van de reiziger zelf! Een samenvatting van deze blog verscheen in VK 4/2015 onder de titel: Stedelijke verdichting? Maak de mobilist mobiel Auteurs: Sjoerd Stienstra en Chris Verweijen 28 augustus
  • Barst in Amsterdams voetgangersbeleid? Barst in Amsterdams voetgangersbeleid? In Amsterdam zijn oversteekplaatsen voor voetgangers traditioneel voorzien van zebramarkeringen van stoep tot stoep, inclusief alle geregelde oversteekplaatsen bij drukke... 17 augustus Berry den Brinker, Stichting SILVUR /...

Artikelen 61 tot 70 van 198

4 5 6 7 8 9

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.