To pay or not to pay

vrijdag 31 maart 2017 Ed Graumans 2 reacties 361x gelezen

Net voor de verkiezingen doemt het -woord weer op. De economie trekt weer fors aan. Dat is natuurlijk heel mooi. Maar aan het exponentiële verband tussen de groei van de economie en de files valt niet te ontkomen. We worden weer met onze neus op de feiten gedrukt.
Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

In ons dichtbevolkte landje is congestie een hardnekkig probleem dat zich niet zo gemakkelijk laat tackelen. En daarmee ontkomen de politici ook niet aan een discussie over het gevreesde R²-woord (rekeningrijden).

 

Gelukkig heeft iedereen een mening: van ‘dat nooit’ tot en met ‘fors betalen is de enige oplossing’. Ik beschik niet over een glazen bol, maar durf te voorspellen dat er niets zal veranderen. Herinnert u zich deze nog uit maart 1990: ‘Minister Maij-Weggen hoopt dat de Tweede Kamer spoedig akkoord gaat met de invoering van het systeem van rekeningrijden’.

 

En verdwijnt ook weer snel…

Ik verwacht dat dit thema bij de formatie voorlopig weer van de agenda zal verdwijnen. Het is namelijk een ‘strijd’ die in de jaren ‘90 en zeker nu in de tijd van de social media niet te winnen valt.

 

Vanwege het ontbreken van draagvlak, heet het dan, zullen politici dit dossier in de kast leggen. En in feite is dat misschien maar goed ook. Rekeningrijden ‘oude stijl’ is een technologisch gedreven aanpak en gaat uit van het economisch principe dat de vraag afneemt als de prijs stijgt. Dat geldt voor vrijwel alle consumentenproducten die worden aangeschaft om te ‘consumeren’ (voedsel, huis, voorstellingen et cetera).

 

Het geldt echter niet voor mobiliteit. Mobiliteit is een middel om je economische of sociale activiteit te kunnen gaan uitvoeren. Rekeningrijden ‘oude stijl’ is dan ook zoiets als entree betalen in alle supermarkten op zaterdag terwijl veel consumenten niet op andere dagen kunnen of willen winkelen. En zo is het met rekeningrijden eigenlijk ook: veel reizigers hebben geen reëel alternatief en vragen zich af of eventuele individuele (economische) voordelen wel extra kosten rechtvaardigen. Hun prijs om de (economische) of sociale activiteit uit te voeren, wordt hoger als ze niet beschikken over een reëel alternatief.

 

Wat dan wel: echte keuzes bieden

Er lijkt een onbegrensd vertrouwen in de autonome auto. Die zou alles op gaan lossen: congestie, verkeersonveiligheid en parkeerproblemen. Ik denk alleen niet dat autonoom rijden de congestie gaat oplossen en zeker niet binnen afzienbare tijd.

De mobiliteit blijft groeien, zeker als ook nog eens de prijs voor duurzame energie gaat dalen. De volgtijden van autonome voertuigen in congestieomstandigheden worden niet veel kleiner dan nu, misschien juist wel groter vanwege de veiligheidsmarges. En, niet te onderschatten: het hacken wordt misschien wel een groter probleem dan de verkeersonveiligheid.

 

Dan toch maar weer doorgaan met asfalt aanleggen? Mijn antwoord is: nee. Dat blijkt geen duurzame structurele oplossing te zijn. Een oplossing binnen onze maatschappelijk en politieke context, is mogelijk door het toepassen van drie principes:

 

1. Vrije keuzemogelijkheden.

2. Betalen naar kwaliteit.

3. Volwaardige alternatieven binnen het daily urban system.

 

De meeste verplaatsingen vinden plaats binnen de regio’s en congestie treedt vooral op tijdens een beperkt aantal spitsuren. Op de schaal van de regio hebben we daarom het volgende nodig:

 

* Een uitstekend fietsnetwerk waarin barrières worden geslecht. Het gaat vaak om barrières die door het weg- en spoorwegverkeer ontstaan zijn. Iedere regio heeft een Masterplan Fietssnelwegen nodig, vooral voor verplaatsingen tot 15 km. Dit vraagt ook om een financieringsmethodiek, vergelijkbaar met die van ons hoofdwegennet.

 

* Een OV-netwerk dat is opgebouwd uit snelle, betrouwbare, comfortabele en wervende verbindingen, dat mede functioneert door een palet aan mogelijkheden voor het voor- en natransport. Dit palet moet onderdeel worden van het OV-product. Het openbaar vervoer is vooral van belang voor verplaatsingen van 10 tot 30 km.

 

* Een wegennetwerk dat de keuze biedt: gratis in de file of vrijwillig tegen betaling over de doorstroomstrook. Denk hierbij aan een (spits)strook die alleen als doorstroomstrook (tegen vrijwillige betaling) functioneert als er daadwerkelijk congestie optreedt en waarvan de gebruikerskosten afhangen van de reistijdwinst die wordt geboekt. Als de file toeneemt, neemt ook de lengte van de doorstroomroute toe. Iedere verkeersdeelnemer kan zijn persoonlijke of bedrijfsmatige afweging maken of de extra

kosten op een bepaald moment opwegen tegen de extra voordelen. Die afweging is snel gemaakt als het gebruik van een doorstroomstrook leidt tot een netto kostenverlaging in plaats van een verhoging. Voor de weggebruiker die denkt dat er onvoldoende voordelen zijn blijft de mogelijkheid bestaan om gratis aan te sluiten in de file.

 

Samenvattend: volwaardige keuzemogelijkheden tussen modaliteiten binnen het daily urban system en voor de automobilisten tevens de keuze om gratis (met vertraging) te reizen of vrijwillig tegen betaling gebruik te maken van (dynamische) doorstroomstroken. Rekeningrijden wordt dan vrijwillig gecalculeerd rijden. En hoe zit het dan met het autonome voertuig? Daarover een volgende keer meer.’


Reacties

Reacties

Cor Heere 21/05/2017 10:19

Blijf bij mijn stelling om file te bestrijden, 'gratis openbaar vervoer'. We betalen allemaal via belastingafdracht mee aan gratis openbaar vervoer. Wie niet van gratis vervoer gebruik wilt maken? Betaald extra autokosten voor in file rijden. OV moet wel meer investeren in nieuwe vervoermiddelen.

Gert Jan Binkhorst 06/04/2017 15:42

Beste Ed, Als ik door Zwitserland reis heb ik de keuze: 'gratis' via niet-autosnelwegen en tegen een vast bedrag(je) een heel jaar via autosnelwegen. Prima keuzemogelijkheid. Voor Frankrijk geldt ook zoiets. En straks voor Duitsland ook. In het openbaar vervoer in Nederland en daarbuiten doe ik al mijn leven lang aan RR (o nee, voor ik 4 werd niet). En als ik een supermarkt binnen stap, weet ik zeker dat ik geld uitgeef. Tenzij ze niet hebben wat ik zoek. Jij noemt RR een technische oplossing. Maar wat is die doorstroomstrook dan? En wat doe je als die strook vol loopt? Inhalen via de gratis-strook? Dat lijkt mij tweede-klasreizen met een eerste-klaskaartje. Waarom zouden we spastische bochten blijven verzinnen voor iets wat bij treinvervoer al lang is opgelost: in de daluren reis ik goedkoper en als ik (nagenoeg) zeker wil zijn van een zitplaats koop ik een eersteklaskaartje. Hartelijke groet, Gert Jan

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 31 tot 40 van 197

1 2 3 4 5 6

  • Hoe maakt de stad goed gebruik van mobiliteitsinnovaties? Hoe maakt de stad goed gebruik van mobiliteitsinnovaties? ‘De komende jaren zullen veel gemeenten hun gemeentelijk verkeers- en vervoerplannen, GVVP’s, actualiseren. De gebruiksduur ervan is vaak langer dan we aanvankelijk dachten.... 23 december Johan Diepens, directeur Mobycon
  • Slimme ov-reisinformatie: de veiligheidsspeld van de 21 e eeuw? Slimme ov-reisinformatie: de veiligheidsspeld van de 21 e eeuw? Fons Savelberg van het KiM over innovaties waar mensen veel voordeel van genoten en genieten. Over innovaties waar niet erg hoge investeringskosten mee gemoeid zijn... 17 november Fons Savelberg, KiM
  • Geen verstoppertje spelen Geen verstoppertje spelen Deze blogsamenvatting  verscheen in VK 5/2016. Onderaan deze blog vindt u een link naar de integrale versie van deze blog van Mike Bérénos.  21 oktober Mike Bérénos
  • Met de fiets van Lier naar Amsterdam Met de fiets van Lier naar Amsterdam 'De laatste week van augustus fietste ik met vrouw en twee kinderen van 11 en 13 jaar oud van Lier naar Amsterdam (via Breda, Dordrecht en Gouda). We vertrokken maandag,... 21 oktober Eddy Klynen
  • Ontmoeten? Verbinden! Ontmoeten? Verbinden! 'Het Nationaal Verkeerskunde Congres 2016 heeft als thema 'Verassende ontmoetingen'. Deze gaan vooraf aan nieuwe verbindingen. Wat is dat nu zoal, ontmoeten en... 21 oktober Lindy Molenkamp
  • Lokale VRI’s dragen autonoom bij aan het ‘wonder van de Velsertunnel’ Lokale VRI’s dragen autonoom bij aan het ‘wonder van de Velsertunnel’ ‘Sinds 15 april 2016 is de Velsertunnel voor een periode van 9 maanden dicht gegaan voor renovatie. Als projectmedewerker Verkeer en Vervoer bij Omgevingsdienst IJmond heb ik... 21 oktober Reinier van Gent: projectmedewerker...
  • Georganiseerd ongemak Georganiseerd ongemak Blog over 'georganiseerd ongemak in de openbare ruimte' in 6 delen 20 oktober Berry den Brinker
  • Parkeerverbod geldt niet meer voor de berm. Wat nu? Parkeerverbod geldt niet meer voor de berm. Wat nu? De borden E1, E2 en E3 verbieden niet langer het parkeren in de berm. De reikwijdte ervan is sinds een uitspraak van het gerechtshof Arnhem op 23 mei 2016 beperkt tot de... 13 oktober Peter Veringmeier
  • KiM-onderzoek naar de vlieggeneigdheid sinds de wereld van Peter Stuyvesant KiM-onderzoek naar de vlieggeneigdheid sinds de wereld van Peter Stuyvesant Het 100-jarig bestaan van Schiphol deze maand is een mooie aanleiding om de ontwikkeling van het luchtverkeer in Nederland onder de loep te nemen. Gaan glamour en vliegen nog... 22 september Maarten de Lange, KiM
  • Zelfrijdende auto en het Kodakmomentje Zelfrijdende auto en het Kodakmomentje 'Als we Ford en andere autofabrikanten mogen geloven wordt het volgende decennium hét decennium van de zelfrijdende auto. Nu misschien nog een hype, maar dan mainstream?... 30 augustus Johan Janse

Artikelen 31 tot 40 van 197

1 2 3 4 5 6

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.