To pay or not to pay

vrijdag 31 maart 2017 Ed Graumans 2 reacties 404x gelezen

Net voor de verkiezingen doemt het -woord weer op. De economie trekt weer fors aan. Dat is natuurlijk heel mooi. Maar aan het exponentiële verband tussen de groei van de economie en de files valt niet te ontkomen. We worden weer met onze neus op de feiten gedrukt.
Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

In ons dichtbevolkte landje is congestie een hardnekkig probleem dat zich niet zo gemakkelijk laat tackelen. En daarmee ontkomen de politici ook niet aan een discussie over het gevreesde R²-woord (rekeningrijden).

 

Gelukkig heeft iedereen een mening: van ‘dat nooit’ tot en met ‘fors betalen is de enige oplossing’. Ik beschik niet over een glazen bol, maar durf te voorspellen dat er niets zal veranderen. Herinnert u zich deze nog uit maart 1990: ‘Minister Maij-Weggen hoopt dat de Tweede Kamer spoedig akkoord gaat met de invoering van het systeem van rekeningrijden’.

 

En verdwijnt ook weer snel…

Ik verwacht dat dit thema bij de formatie voorlopig weer van de agenda zal verdwijnen. Het is namelijk een ‘strijd’ die in de jaren ‘90 en zeker nu in de tijd van de social media niet te winnen valt.

 

Vanwege het ontbreken van draagvlak, heet het dan, zullen politici dit dossier in de kast leggen. En in feite is dat misschien maar goed ook. Rekeningrijden ‘oude stijl’ is een technologisch gedreven aanpak en gaat uit van het economisch principe dat de vraag afneemt als de prijs stijgt. Dat geldt voor vrijwel alle consumentenproducten die worden aangeschaft om te ‘consumeren’ (voedsel, huis, voorstellingen et cetera).

 

Het geldt echter niet voor mobiliteit. Mobiliteit is een middel om je economische of sociale activiteit te kunnen gaan uitvoeren. Rekeningrijden ‘oude stijl’ is dan ook zoiets als entree betalen in alle supermarkten op zaterdag terwijl veel consumenten niet op andere dagen kunnen of willen winkelen. En zo is het met rekeningrijden eigenlijk ook: veel reizigers hebben geen reëel alternatief en vragen zich af of eventuele individuele (economische) voordelen wel extra kosten rechtvaardigen. Hun prijs om de (economische) of sociale activiteit uit te voeren, wordt hoger als ze niet beschikken over een reëel alternatief.

 

Wat dan wel: echte keuzes bieden

Er lijkt een onbegrensd vertrouwen in de autonome auto. Die zou alles op gaan lossen: congestie, verkeersonveiligheid en parkeerproblemen. Ik denk alleen niet dat autonoom rijden de congestie gaat oplossen en zeker niet binnen afzienbare tijd.

De mobiliteit blijft groeien, zeker als ook nog eens de prijs voor duurzame energie gaat dalen. De volgtijden van autonome voertuigen in congestieomstandigheden worden niet veel kleiner dan nu, misschien juist wel groter vanwege de veiligheidsmarges. En, niet te onderschatten: het hacken wordt misschien wel een groter probleem dan de verkeersonveiligheid.

 

Dan toch maar weer doorgaan met asfalt aanleggen? Mijn antwoord is: nee. Dat blijkt geen duurzame structurele oplossing te zijn. Een oplossing binnen onze maatschappelijk en politieke context, is mogelijk door het toepassen van drie principes:

 

1. Vrije keuzemogelijkheden.

2. Betalen naar kwaliteit.

3. Volwaardige alternatieven binnen het daily urban system.

 

De meeste verplaatsingen vinden plaats binnen de regio’s en congestie treedt vooral op tijdens een beperkt aantal spitsuren. Op de schaal van de regio hebben we daarom het volgende nodig:

 

* Een uitstekend fietsnetwerk waarin barrières worden geslecht. Het gaat vaak om barrières die door het weg- en spoorwegverkeer ontstaan zijn. Iedere regio heeft een Masterplan Fietssnelwegen nodig, vooral voor verplaatsingen tot 15 km. Dit vraagt ook om een financieringsmethodiek, vergelijkbaar met die van ons hoofdwegennet.

 

* Een OV-netwerk dat is opgebouwd uit snelle, betrouwbare, comfortabele en wervende verbindingen, dat mede functioneert door een palet aan mogelijkheden voor het voor- en natransport. Dit palet moet onderdeel worden van het OV-product. Het openbaar vervoer is vooral van belang voor verplaatsingen van 10 tot 30 km.

 

* Een wegennetwerk dat de keuze biedt: gratis in de file of vrijwillig tegen betaling over de doorstroomstrook. Denk hierbij aan een (spits)strook die alleen als doorstroomstrook (tegen vrijwillige betaling) functioneert als er daadwerkelijk congestie optreedt en waarvan de gebruikerskosten afhangen van de reistijdwinst die wordt geboekt. Als de file toeneemt, neemt ook de lengte van de doorstroomroute toe. Iedere verkeersdeelnemer kan zijn persoonlijke of bedrijfsmatige afweging maken of de extra

kosten op een bepaald moment opwegen tegen de extra voordelen. Die afweging is snel gemaakt als het gebruik van een doorstroomstrook leidt tot een netto kostenverlaging in plaats van een verhoging. Voor de weggebruiker die denkt dat er onvoldoende voordelen zijn blijft de mogelijkheid bestaan om gratis aan te sluiten in de file.

 

Samenvattend: volwaardige keuzemogelijkheden tussen modaliteiten binnen het daily urban system en voor de automobilisten tevens de keuze om gratis (met vertraging) te reizen of vrijwillig tegen betaling gebruik te maken van (dynamische) doorstroomstroken. Rekeningrijden wordt dan vrijwillig gecalculeerd rijden. En hoe zit het dan met het autonome voertuig? Daarover een volgende keer meer.’


Reacties

Reacties

Cor Heere 21/05/2017 10:19

Blijf bij mijn stelling om file te bestrijden, 'gratis openbaar vervoer'. We betalen allemaal via belastingafdracht mee aan gratis openbaar vervoer. Wie niet van gratis vervoer gebruik wilt maken? Betaald extra autokosten voor in file rijden. OV moet wel meer investeren in nieuwe vervoermiddelen.

Gert Jan Binkhorst 06/04/2017 15:42

Beste Ed, Als ik door Zwitserland reis heb ik de keuze: 'gratis' via niet-autosnelwegen en tegen een vast bedrag(je) een heel jaar via autosnelwegen. Prima keuzemogelijkheid. Voor Frankrijk geldt ook zoiets. En straks voor Duitsland ook. In het openbaar vervoer in Nederland en daarbuiten doe ik al mijn leven lang aan RR (o nee, voor ik 4 werd niet). En als ik een supermarkt binnen stap, weet ik zeker dat ik geld uitgeef. Tenzij ze niet hebben wat ik zoek. Jij noemt RR een technische oplossing. Maar wat is die doorstroomstrook dan? En wat doe je als die strook vol loopt? Inhalen via de gratis-strook? Dat lijkt mij tweede-klasreizen met een eerste-klaskaartje. Waarom zouden we spastische bochten blijven verzinnen voor iets wat bij treinvervoer al lang is opgelost: in de daluren reis ik goedkoper en als ik (nagenoeg) zeker wil zijn van een zitplaats koop ik een eersteklaskaartje. Hartelijke groet, Gert Jan

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 256

1 2 3 4 5 6

  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...

Artikelen 1 tot 25 van 256

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.