To pay or not to pay

vrijdag 31 maart 2017 Ed Graumans 2 reacties 353x gelezen

Net voor de verkiezingen doemt het -woord weer op. De economie trekt weer fors aan. Dat is natuurlijk heel mooi. Maar aan het exponentiële verband tussen de groei van de economie en de files valt niet te ontkomen. We worden weer met onze neus op de feiten gedrukt.
Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

In ons dichtbevolkte landje is congestie een hardnekkig probleem dat zich niet zo gemakkelijk laat tackelen. En daarmee ontkomen de politici ook niet aan een discussie over het gevreesde R²-woord (rekeningrijden).

 

Gelukkig heeft iedereen een mening: van ‘dat nooit’ tot en met ‘fors betalen is de enige oplossing’. Ik beschik niet over een glazen bol, maar durf te voorspellen dat er niets zal veranderen. Herinnert u zich deze nog uit maart 1990: ‘Minister Maij-Weggen hoopt dat de Tweede Kamer spoedig akkoord gaat met de invoering van het systeem van rekeningrijden’.

 

En verdwijnt ook weer snel…

Ik verwacht dat dit thema bij de formatie voorlopig weer van de agenda zal verdwijnen. Het is namelijk een ‘strijd’ die in de jaren ‘90 en zeker nu in de tijd van de social media niet te winnen valt.

 

Vanwege het ontbreken van draagvlak, heet het dan, zullen politici dit dossier in de kast leggen. En in feite is dat misschien maar goed ook. Rekeningrijden ‘oude stijl’ is een technologisch gedreven aanpak en gaat uit van het economisch principe dat de vraag afneemt als de prijs stijgt. Dat geldt voor vrijwel alle consumentenproducten die worden aangeschaft om te ‘consumeren’ (voedsel, huis, voorstellingen et cetera).

 

Het geldt echter niet voor mobiliteit. Mobiliteit is een middel om je economische of sociale activiteit te kunnen gaan uitvoeren. Rekeningrijden ‘oude stijl’ is dan ook zoiets als entree betalen in alle supermarkten op zaterdag terwijl veel consumenten niet op andere dagen kunnen of willen winkelen. En zo is het met rekeningrijden eigenlijk ook: veel reizigers hebben geen reëel alternatief en vragen zich af of eventuele individuele (economische) voordelen wel extra kosten rechtvaardigen. Hun prijs om de (economische) of sociale activiteit uit te voeren, wordt hoger als ze niet beschikken over een reëel alternatief.

 

Wat dan wel: echte keuzes bieden

Er lijkt een onbegrensd vertrouwen in de autonome auto. Die zou alles op gaan lossen: congestie, verkeersonveiligheid en parkeerproblemen. Ik denk alleen niet dat autonoom rijden de congestie gaat oplossen en zeker niet binnen afzienbare tijd.

De mobiliteit blijft groeien, zeker als ook nog eens de prijs voor duurzame energie gaat dalen. De volgtijden van autonome voertuigen in congestieomstandigheden worden niet veel kleiner dan nu, misschien juist wel groter vanwege de veiligheidsmarges. En, niet te onderschatten: het hacken wordt misschien wel een groter probleem dan de verkeersonveiligheid.

 

Dan toch maar weer doorgaan met asfalt aanleggen? Mijn antwoord is: nee. Dat blijkt geen duurzame structurele oplossing te zijn. Een oplossing binnen onze maatschappelijk en politieke context, is mogelijk door het toepassen van drie principes:

 

1. Vrije keuzemogelijkheden.

2. Betalen naar kwaliteit.

3. Volwaardige alternatieven binnen het daily urban system.

 

De meeste verplaatsingen vinden plaats binnen de regio’s en congestie treedt vooral op tijdens een beperkt aantal spitsuren. Op de schaal van de regio hebben we daarom het volgende nodig:

 

* Een uitstekend fietsnetwerk waarin barrières worden geslecht. Het gaat vaak om barrières die door het weg- en spoorwegverkeer ontstaan zijn. Iedere regio heeft een Masterplan Fietssnelwegen nodig, vooral voor verplaatsingen tot 15 km. Dit vraagt ook om een financieringsmethodiek, vergelijkbaar met die van ons hoofdwegennet.

 

* Een OV-netwerk dat is opgebouwd uit snelle, betrouwbare, comfortabele en wervende verbindingen, dat mede functioneert door een palet aan mogelijkheden voor het voor- en natransport. Dit palet moet onderdeel worden van het OV-product. Het openbaar vervoer is vooral van belang voor verplaatsingen van 10 tot 30 km.

 

* Een wegennetwerk dat de keuze biedt: gratis in de file of vrijwillig tegen betaling over de doorstroomstrook. Denk hierbij aan een (spits)strook die alleen als doorstroomstrook (tegen vrijwillige betaling) functioneert als er daadwerkelijk congestie optreedt en waarvan de gebruikerskosten afhangen van de reistijdwinst die wordt geboekt. Als de file toeneemt, neemt ook de lengte van de doorstroomroute toe. Iedere verkeersdeelnemer kan zijn persoonlijke of bedrijfsmatige afweging maken of de extra

kosten op een bepaald moment opwegen tegen de extra voordelen. Die afweging is snel gemaakt als het gebruik van een doorstroomstrook leidt tot een netto kostenverlaging in plaats van een verhoging. Voor de weggebruiker die denkt dat er onvoldoende voordelen zijn blijft de mogelijkheid bestaan om gratis aan te sluiten in de file.

 

Samenvattend: volwaardige keuzemogelijkheden tussen modaliteiten binnen het daily urban system en voor de automobilisten tevens de keuze om gratis (met vertraging) te reizen of vrijwillig tegen betaling gebruik te maken van (dynamische) doorstroomstroken. Rekeningrijden wordt dan vrijwillig gecalculeerd rijden. En hoe zit het dan met het autonome voertuig? Daarover een volgende keer meer.’


Reacties

Reacties

Cor Heere 21/05/2017 10:19

Blijf bij mijn stelling om file te bestrijden, 'gratis openbaar vervoer'. We betalen allemaal via belastingafdracht mee aan gratis openbaar vervoer. Wie niet van gratis vervoer gebruik wilt maken? Betaald extra autokosten voor in file rijden. OV moet wel meer investeren in nieuwe vervoermiddelen.

Gert Jan Binkhorst 06/04/2017 15:42

Beste Ed, Als ik door Zwitserland reis heb ik de keuze: 'gratis' via niet-autosnelwegen en tegen een vast bedrag(je) een heel jaar via autosnelwegen. Prima keuzemogelijkheid. Voor Frankrijk geldt ook zoiets. En straks voor Duitsland ook. In het openbaar vervoer in Nederland en daarbuiten doe ik al mijn leven lang aan RR (o nee, voor ik 4 werd niet). En als ik een supermarkt binnen stap, weet ik zeker dat ik geld uitgeef. Tenzij ze niet hebben wat ik zoek. Jij noemt RR een technische oplossing. Maar wat is die doorstroomstrook dan? En wat doe je als die strook vol loopt? Inhalen via de gratis-strook? Dat lijkt mij tweede-klasreizen met een eerste-klaskaartje. Waarom zouden we spastische bochten blijven verzinnen voor iets wat bij treinvervoer al lang is opgelost: in de daluren reis ik goedkoper en als ik (nagenoeg) zeker wil zijn van een zitplaats koop ik een eersteklaskaartje. Hartelijke groet, Gert Jan

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 1 tot 10 van 189

1 2 3 4 5 6

  • Kansen voor de stalen brug Kansen voor de stalen brug De discussie over een doelmatige aanpak van de renovatieopgave van de vele naoorlogse stalen bruggen wordt eenzijdig gevoerd. Er zijn ook kansen. Wanneer we beter kijken naar de... 11 oktober Hans van Pelt, directeur/eigenaar...
  • Spitsmijden, wie durft!? Spitsmijden, wie durft!? Nederlanders zijn nog steeds verslaafd aan de 9-tot-5-mentaliteit. Om het hoofd te bieden aan de spitsdrukte, roept onder meer president-directeur van NS Roger van Boxtel de... 3 oktober Hendrik Jan Bergveld, Arcadis
  • Maximaal 30 km/uur in de binnenstad, dat is pas duurzaam veilig Maximaal 30 km/uur in de binnenstad, dat is pas duurzaam veilig ‘Volgens mij moet de Duurzaam Veilig-theorie op de schop. De theorie wordt als het om ongevallen met fietsers en voetgangers gaat niet gesteund door dalende cijfers,... 24 augustus Berry den Brinker
  • Automatisch de toekomst in? Automatisch de toekomst in? Naar de maan…, naar Mars…, geen files…? Mijn opa zei altijd: ‘Op de maan komen ze nooit’. Hij heeft geen gelijk gekregen en helaas heeft hij het ook niet mogen meemaken.' 24 augustus Ed Graumans, bureau 'Met Graumans'
  • De sleutel voor effectief mobiliteitsbeleid De sleutel voor effectief mobiliteitsbeleid ‘Het is u vast niet ontgaan. De bereikbaarheid en leefbaarheid van ons kikkerlandje staan onder druk. De crisistijden zijn achter de rug en op steeds meer plekken loopt het vol.... 24 augustus Steven van Eijck
  • Sharing is niet altijd caring Sharing is niet altijd caring ‘Er is een opmars gaande van deelfietsen in Nederland en tegelijkertijd groeit de kritiek op deze ontwikkeling.Dit was de strekking van een recent artikel in de Volkskrant. In... 24 augustus Bas Schilder
  • Vormgeving 12 nieuwe verkeersborden kan beter Vormgeving 12 nieuwe verkeersborden kan beter Vanaf 1 juli 2017 zijn er  14 nieuwe verkeersborden  toegevoegd aan bijlage 1 van de RVV 1990. Maar geven die borden nu de gewenste duidelijkheid? En komt de vorm en... 15 augustus Peter Veringmeier, Veringmeier...
  • De ontwikkeling van MaaS: enkele vraagtekens voor de discussie De ontwikkeling van MaaS: enkele vraagtekens voor de discussie Het onderstaande artikel vormt een inbreng op de discussie over Mobility as a Service, in reactie op het artikel van Richard Hoving van het Amsterdam Economic Board,... 3 juli Jochem Floor, CarShareXL
  • Naar een slimme, veilige en comfortabele openbare ruimte Naar een slimme, veilige en comfortabele openbare ruimte " Door de handen ineen te slaan kan Nederland binnen een beperkt aantal jaren het modernste land ter wereld zijn op het gebied van bewegwijzering en verkeersveiligheid. De... 2 juni Jacques Goddijn, directeur HR Groep
  • Moet ik ook maar een hobby verzinnen voor in de auto? Moet ik ook maar een hobby verzinnen voor in de auto? "Na een drukke werkdag ga ik weer voldaan op weg naar huis. Bij Amsterdam springen de matrixborden aan en kom ik vroegtijdig tot stilstand. Minuten later ben ik slechts... 2 juni Robin Huizenga, PTV Group

Artikelen 1 tot 10 van 189

1 2 3 4 5 6

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.