Spitsmijden, wie durft!?

Laat extra investeren niet meer vrijblijvend zijn

dinsdag 3 oktober 2017 Hendrik Jan Bergveld, Arcadis 1 reactie 353x gelezen

Nederlanders zijn nog steeds verslaafd aan de 9-tot-5-mentaliteit. Om het hoofd te bieden aan de spitsdrukte, roept onder meer president-directeur van NS Roger van Boxtel de politieke partijen op een mobiliteitsakkoord te sluiten met een budget van 1 miljard extra per jaar. Maar er is nog geen nieuwe regering en het demissionaire kabinet legt de focus bij onderwerpen als de zorg, het onderwijs en de koopkracht van de kwetsbare groepen.

Hendrik Jan Bergveld, Arcadis

Hendrik Jan Bergveld, Arcadis

Stiekem vind ik het prima om niet wéér de portemonnee te hoeven trekken voor extra infrastructuur. Misschien moet dat miljard extra per jaar er nog maar even niet komen als we niet écht werk maken van spitsmijden…

We raken verwend
Vele decennia gaven we miljarden uit aan de uitbreiding van spoorinfrastructuur, met dank aan het Fonds Economische Structuurversterking, dat werd gevuld met de aardgasbaten. Van de ene verslaving gingen we over in de andere, zogezegd. Nu de gaskraan langzaamaan sluit, blijkt hoe verslaafd we zijn aan het ‘vrijwel automatisch’ beschikbare geld. We raakten enorm verwend, waardoor ‘gezond nadenken’ naar de achtergrond werd gedrukt.

Ik zie dat we kiezen voor extra infrastructuur en ons daardoor niet afvragen waarom we nog steeds allemaal in dat ene uurtje, van 7.30 tot 8.30 uur, naar onze studie of werk reizen. Oftewel: we vragen om nog meer spoor, in plaats van dat we het complexe en ingewikkelde gesprek aangaan over aanpak van de bron. 

Hyperspits
Natuurlijk zijn er problemen in het deur-tot-deurvervoer en in de stedelijke bereikbaarheid. Overvolle treinen dienen zich aan en staan in de trein is opeens normaal. Anders dan bij de auto, waar de spits zich verbreedde naar de periode 06.30 – 9.30 uur, kiezen we in de trein massaal om tussen 07.30 en 08.30 te reizen: de hyperspits.

Tijdens deze superspits is het aantal in- en uitstappers twee keer zo hoog als in de rest van de spits. Het oplossen van deze hyperspits kost enorm veel geld, terwijl spreiding het probleem een stuk kleiner maakt. Waarom mijden we die hyperspits nog steeds niet? Waarom doen we het niet radicaal anders?

Gewoonte
In aanloop naar de drukke septembermaand hield Metronieuws[1] een enquête. Wat bleek: van de ruim 1.500 respondenten mag zo’n tachtig procent van de werkgever het reisgedrag niet aanpassen. Op die manier houden we dit probleem in stand.

Op universiteiten en hogescholen beginnen colleges nog steeds om 9.00 uur, ondanks diverse pogingen dit aan te passen. Werkgevers zien het niet als eigen verantwoordelijkheid dat medewerkers op hetzelfde moment in de trein zitten. Vadertje Staat wapperde tenslotte immers met vele infrastructuurmiljarden. Dus waarom actie?

Eigen verantwoordelijkheid nemen
De Rijksbegroting 2018 bevestigt wat zich al een aantal jaren aftekent: de tijd dat we onze hand ophouden bij de Rijksoverheid is voorbij. We moeten zelf ook stappen durven te zetten om het probleem van de hyperspits bij de kop te pakken. ‘Wederkerigheid’ noemen ze dat aan Rijkszijde. Investeren in stedelijke bereikbaarheid is niet meer vrijblijvend. Publieke en private partijen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en zelf met inzet over de brug komen.

De NS zet een eerste stap met de proef rond het Altijd Voordeel-abonnement, om klanten met een prijsprikkel te bewegen om de hyperspits te mijden. Zij krijgen in de spitsranden, maar buiten de hyperspits, 40 procent korting. Mijden ze de ochtendspits helemaal, dan loopt de korting op tot 60 procent. Aandachtspunt is dat werkgevers en medewerkers de voordelen evenwichtig verdelen. Ze moeten natuurlijk wél gemotiveerd zijn om een gedragsverandering in te zetten.

Spitsmijden-proef
Ook bij de Rijksoverheid zelf moet het besef nog indalen. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu geeft het goede voorbeeld met een spitsmijden-proef. Daarbij mogen ambtenaren vaker op de drukke dinsdag en donderdag thuis werken. Als de proef slaagt, mogen alle Rijksambtenaren dat doen. Dat scheelt een flinke slok op een borrel: van de 110.000 ambtenaren die met de trein reizen, reist 70 procent in de spits.

Bij Arcadis is spitsmijden gemeengoed. Ik ben blij dat we goede afspraken kunnen maken over aanwezigheid met prima thuiswerkfaciliteiten.

Kortom: Spitsmijden: wie durft?

Hendrik Jan Bergveld is senior-adviseur beleidsadvisering mobiliteit bij Arcadis.


[1] https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/het-gesprek/2017/08/drukste-maand-voor-treinreizigers-weer-in-zicht


Reacties

Reacties

Meinard van Goor, Blind Color, Den Haag 24/10/2017 13:42

Het klinkt zéér doortastend: Iedereen zijn "Eigen verantwoordelijkheid nemen". Helaas lees je nooit: "En als dat niet gebeurt, dan ...." Dat is meestal de dagelijkse praktijk, want anders was het
reeds gebeurd.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

blog

Artikelen 51 tot 60 van 197

3 4 5 6 7 8

  • Schaalsprong Fiets: Droom of werkelijkheid? Schaalsprong Fiets: Droom of werkelijkheid? Een samenvatting van deze blog is verschenen in Verkeerskunde 1/2016 25 maart Hugo van der Steenhoven
  • De Simpele weg De Simpele weg Deze blog is ook verschenen in VK2/2016 25 maart Carlo van de Weijer
  • Van witkar naar witkar Van witkar naar witkar In het Amsterdam Museum is de witkar nog steeds een van de populairste attracties. Ik ben er een keer gaan kijken. De witkar stamt uit de jaren 1970 en wordt wel gezien als “het... 18 maart Jaco Berveling
  • Stikken van fijnstof is niet fijn Stikken van fijnstof is niet fijn Aanleiding: Minister van der Steur (VenJ) beantwoordt vragen van de Kamerleden Tanamal, Hoogland en Kerstens (allen PvdA) over het verloren gaan van 45.000 gezonde levensjaren... 17 maart Johan Janse
  • Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone Op 31 maart is de eindbijeenkomst van het project Het Vergevingsgezinde Fietspad in het provinciehuis in Zwolle. U kunt zich hier nog voor aanmelden . Wat ging hieraan... 17 maart Peter Morsink
  • KiM neemt fiets serieus KiM neemt fiets serieus Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) van het ministerie Infrastructuur & Milieu begint de fiets eindelijk echt serieus te ontdekken. Na de waardevolle publicatie... 29 februari Wim Bot, lobbyist voor de Fietsersbond
  • Hoe vergevingsgezind is het fietspad? Omdenken! Hoe vergevingsgezind is het fietspad? Omdenken! Een ongeluk zit in een klein hoekje. Of in een lastig rafelig randje. Dat weet ik, omdat ik samen met het ministerie van Infrastructuur en Milieu, enkele provincies, gemeenten... 16 februari Peter Morsink
  • Melanie, waar blijft je regie? Melanie, waar blijft je regie? De Tweede Kamer debatteerde 8 december 2015 over het zorgwekkend stijgende aantal ernstige verkeersgewonden. De aanleiding was de brief van 18 november van de minister van... 16 februari Berry den Brinker
  • De rol van en juiste plek voor mobiliteit in de samenleving De rol van en juiste plek voor mobiliteit in de samenleving Mobiliteit lijkt vanzelfsprekend, maar wat gebeurt er als mensen niet of heel slecht contact kunnen maken, of als gedachten en goederen kunnen uitwisselen en ontmoetingen... 16 februari Mike Bérénos
  • Ben jij straks smart, shared of social? Ben jij straks smart, shared of social? Ooit was het overzichtelijk. De verkeerskundige was een duidelijke specialist in het domein van de ruimtelijke infrastructuur. Maar het bleek niet voldoende. We moesten ons in... 16 februari Ron Bos

Artikelen 51 tot 60 van 197

3 4 5 6 7 8

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2017 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.