Spitsmijden, wie durft!?

Laat extra investeren niet meer vrijblijvend zijn

dinsdag 3 oktober 2017 Hendrik Jan Bergveld, Arcadis 1 reactie 624x gelezen

Nederlanders zijn nog steeds verslaafd aan de 9-tot-5-mentaliteit. Om het hoofd te bieden aan de spitsdrukte, roept onder meer president-directeur van NS Roger van Boxtel de politieke partijen op een mobiliteitsakkoord te sluiten met een budget van 1 miljard extra per jaar. Maar er is nog geen nieuwe regering en het demissionaire kabinet legt de focus bij onderwerpen als de zorg, het onderwijs en de koopkracht van de kwetsbare groepen.

Hendrik Jan Bergveld, Arcadis

Hendrik Jan Bergveld, Arcadis

Stiekem vind ik het prima om niet wéér de portemonnee te hoeven trekken voor extra infrastructuur. Misschien moet dat miljard extra per jaar er nog maar even niet komen als we niet écht werk maken van spitsmijden…

We raken verwend
Vele decennia gaven we miljarden uit aan de uitbreiding van spoorinfrastructuur, met dank aan het Fonds Economische Structuurversterking, dat werd gevuld met de aardgasbaten. Van de ene verslaving gingen we over in de andere, zogezegd. Nu de gaskraan langzaamaan sluit, blijkt hoe verslaafd we zijn aan het ‘vrijwel automatisch’ beschikbare geld. We raakten enorm verwend, waardoor ‘gezond nadenken’ naar de achtergrond werd gedrukt.

Ik zie dat we kiezen voor extra infrastructuur en ons daardoor niet afvragen waarom we nog steeds allemaal in dat ene uurtje, van 7.30 tot 8.30 uur, naar onze studie of werk reizen. Oftewel: we vragen om nog meer spoor, in plaats van dat we het complexe en ingewikkelde gesprek aangaan over aanpak van de bron. 

Hyperspits
Natuurlijk zijn er problemen in het deur-tot-deurvervoer en in de stedelijke bereikbaarheid. Overvolle treinen dienen zich aan en staan in de trein is opeens normaal. Anders dan bij de auto, waar de spits zich verbreedde naar de periode 06.30 – 9.30 uur, kiezen we in de trein massaal om tussen 07.30 en 08.30 te reizen: de hyperspits.

Tijdens deze superspits is het aantal in- en uitstappers twee keer zo hoog als in de rest van de spits. Het oplossen van deze hyperspits kost enorm veel geld, terwijl spreiding het probleem een stuk kleiner maakt. Waarom mijden we die hyperspits nog steeds niet? Waarom doen we het niet radicaal anders?

Gewoonte
In aanloop naar de drukke septembermaand hield Metronieuws[1] een enquête. Wat bleek: van de ruim 1.500 respondenten mag zo’n tachtig procent van de werkgever het reisgedrag niet aanpassen. Op die manier houden we dit probleem in stand.

Op universiteiten en hogescholen beginnen colleges nog steeds om 9.00 uur, ondanks diverse pogingen dit aan te passen. Werkgevers zien het niet als eigen verantwoordelijkheid dat medewerkers op hetzelfde moment in de trein zitten. Vadertje Staat wapperde tenslotte immers met vele infrastructuurmiljarden. Dus waarom actie?

Eigen verantwoordelijkheid nemen
De Rijksbegroting 2018 bevestigt wat zich al een aantal jaren aftekent: de tijd dat we onze hand ophouden bij de Rijksoverheid is voorbij. We moeten zelf ook stappen durven te zetten om het probleem van de hyperspits bij de kop te pakken. ‘Wederkerigheid’ noemen ze dat aan Rijkszijde. Investeren in stedelijke bereikbaarheid is niet meer vrijblijvend. Publieke en private partijen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en zelf met inzet over de brug komen.

De NS zet een eerste stap met de proef rond het Altijd Voordeel-abonnement, om klanten met een prijsprikkel te bewegen om de hyperspits te mijden. Zij krijgen in de spitsranden, maar buiten de hyperspits, 40 procent korting. Mijden ze de ochtendspits helemaal, dan loopt de korting op tot 60 procent. Aandachtspunt is dat werkgevers en medewerkers de voordelen evenwichtig verdelen. Ze moeten natuurlijk wél gemotiveerd zijn om een gedragsverandering in te zetten.

Spitsmijden-proef
Ook bij de Rijksoverheid zelf moet het besef nog indalen. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu geeft het goede voorbeeld met een spitsmijden-proef. Daarbij mogen ambtenaren vaker op de drukke dinsdag en donderdag thuis werken. Als de proef slaagt, mogen alle Rijksambtenaren dat doen. Dat scheelt een flinke slok op een borrel: van de 110.000 ambtenaren die met de trein reizen, reist 70 procent in de spits.

Bij Arcadis is spitsmijden gemeengoed. Ik ben blij dat we goede afspraken kunnen maken over aanwezigheid met prima thuiswerkfaciliteiten.

Kortom: Spitsmijden: wie durft?

Hendrik Jan Bergveld is senior-adviseur beleidsadvisering mobiliteit bij Arcadis.


[1] https://www.metronieuws.nl/in-het-nieuws/het-gesprek/2017/08/drukste-maand-voor-treinreizigers-weer-in-zicht


Reacties

Reacties

Meinard van Goor, Blind Color, Den Haag 24/10/2017 13:42

Het klinkt zéér doortastend: Iedereen zijn "Eigen verantwoordelijkheid nemen". Helaas lees je nooit: "En als dat niet gebeurt, dan ...." Dat is meestal de dagelijkse praktijk, want anders was het
reeds gebeurd.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 219

1 2 3 4 5 6

  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...
  • Kansen voor kilometerprijs Kansen voor kilometerprijs Op de auto wordt wereldwijd belasting geheven, onder meer bij het tanken, meestal ten behoeve van onderhoud van de infrastructuur. Traditioneel gebeurt dit door een... 23 februari Jaap Ketel, gepensioneerd technisch...
  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT
  • De file: wat is dat of wie zijn dat? De file: wat is dat of wie zijn dat? De economie groeit flink, de brandstofprijzen zijn stabiel en de ruimtelijke spreiding en de verplaatsingsafstanden nemen toe onder druk van de... 21 december Ed Graumans
  • Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Het aantal kilometers dat de Nederlander gemiddeld in de auto reist, daalt al meer dan tien jaar. Dit is een trendbreuk met de decennia voor 2005. Deze verandering lijkt niet... 11 december Arie Bleijenberg, Huib van Essen en...
  • Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden In grote steden blijft fietsparkeren een terugkerend punt van aandacht (en zorg). Een deel van de problematiek is de ongereguleerde praktijk van parkeren met de fiets. Terwijl... 20 november Bas Schilder, Trajan
  • Ogen op de weg op de A67! Ogen op de weg op de A67! 35 ongelukken per maand. Deze trieste uitschieter scoort de A67 bij Eindhoven. Hoe komt dat? Zijn de ogen van de weggebruikers daar te vaak niet op de weg gericht? Op deze weg... 9 november Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Goed ontwerp tegen terrorisme Goed ontwerp tegen terrorisme ‘Barcelona, 17 augustus. Een auto rijdt de Ramblas op en rijdt veertien voetgangers opzettelijk dood. Verschrikkelijk, maar helaas... 27 oktober Dick van Veen, Mobycon

Artikelen 1 tot 25 van 219

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.