Sigarendoosberekening infra-overschrijdingen: 100 miljard euro

maandag 24 juni 2013 redactie 1 reactie 648x gelezen

Prof.dr. Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid, TU Delft
Prof.dr. Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid, TU Delft

Prof.dr. Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid, TU Delft

‘Op verzoek van De Telegraaf ( publicaties 21 en 22 juni) berekende ik het bedrag aan kostenoverschrijdingen in grote transportinfrastructuurprojecten in de afgelopen 30 jaar. Mijn ‘sigarendoosberekening’ gaat als volgt.

Uit onderzoek van Chantal Cantarelli naar de kosten voor grote infrastructuurprojecten sinds 1980 blijkt dat de gemiddelde kostenoverschrijding van grote transportinfrastructuurprojecten in NL, die gereed zijn gekomen sinds 1980, 16.5 procent is (de overschrijdingen lopen uiteen van -40.3 procent tot 164 procent, met als uitschieter de tweede Heinenoordtunnel van 164 procent).

Uitgaande van 8-10 miljard investeringen in nieuwe infra kom ik op ruwweg 1,5 miljard per jaar. Het ministerie geeft de laatste jaren circa 7 a 8 miljard aan transportinfra uit. Daar komen nog aanvullende gelden van lagere overheden bij. Uitgaande van 16.5 procent kostenoverschrijding zou het totaal circa 9 miljard moeten zijn. 1980 is 33 jaar geleden; 33 x 1.5 mld is 50 mld.

Hierbij heb ik de volgende feiten meegewogen: De kostenoverschrijdingen in het genoemde onderzoek  betreffen alleen grote projecten. Binnen de onderzochte categorie kenden de kleinere projecten relatief grotere kostenoverschrijdingen. Ik heb verondersteld dat het gemiddelde van 16.5 procent ook voor de niet-onderzochte kleinere projecten geldt; mogelijk is dit een onderschatting.

Oplopende kosten voorafgaand aan formeel besluit
Vaak lopen de kosten al op voorafgaand aan het formele besluit. Goed onderzocht is  dit voor de Betuweroute en de HSL-zuid, maar niet voor andere projecten. Kostenramingen van beide projecten zijn tussen de initiële schattingen en de schattingen ten tijde van het besluit 3 respectievelijk 2 miljard toegenomen.
We weten overigens niet precies wanneer er in beide gevallen ‘geen weg terug’ meer was. Er is geprobeerd dat te onderzoeken via (ex) Tweede Kamerleden, maar de respons was te laag voor betrouwbare uitspraken. Van andere projecten weten we niets van oplopende kostenschattingen voorafgaand aan het formele besluit.

Op een congres in Noorwegen over grote infrastructuurprojecten in 2012 heb ik deze gang van zaken ter discussie gesteld; vele aanwezigen herkenden deze gang van zaken; Nederland in het algemeen, en Betuweroute en HSL in het bijzonder zijn vrijwel zeker geen uitzondering.

Extra rentekosten door vertraagd gebruik
Sommige projecten worden de eerste jaren veel minder gebruikt dan verondersteld; bij latere aanleg waren rentekosten voorkomen (onder andere:  HSL-Zuid door de Fyra-problemen; Betuweroute). Met achterafkennis hadden projecten dus soms beter later aangelegd kunnen worden, dan had de overheid rente op staatleningen kunnen beperken (of andere, ‘betere’ projecten in de betreffende periode kunnen bouwen).

Renteverliezen gerekend in de tijd
Over in het verleden gerealiseerde kostenoverschrijdingen treden renteverliezen op. Uitgaande van de hierboven genoemde 50 miljard en 4 procent rente (ruwe schatting staatsleningen in deze periode; vermoedelijk onderschatting) over gemiddeld 15 jaar renteverliezen is alleen al meer dan 40 miljard euro. Alles bij elkaar heb ik voor deze, aanvullende posten een zeer voorzichtige schatting gemaakt: 50mld, waarmee het totaal komt op 100 mld.

Het is uiteraard interessant een en ander nader onderzoeken/inschatten. Ik vermoed dat dan blijkt dat mijn schatting te laag is.


Reacties

Reacties

Jacques van neer 13/08/2013 10:30

Goed zoo Bert. Totziens?

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 228

1 2 3 4 5 6

  • Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het AD kopte de maandag voor de kerst: ‘Woonwijken onveiliger door rondscheurende pakketbezorgers’ . Meer pakketbezorgers maken de straten in woonwijken onveiliger,... 27 december Walther Ploos van Amstel
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en... 19 december Max van Kelegom, verkeersvisioloog...
  • ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ Vaste bijrijders van ernstig kleurenblinde chauffeurs geven mondeling gedurende de rit gekleurde signalen langs en boven de weg door. Zulke privé-systemen voorkomen... 19 december Meinard Noothoven van Goor
  • Het addertje onder MaaS Het addertje onder MaaS Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot... 19 december Robin Huizenga, PTV Group
  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...

Artikelen 1 tot 25 van 228

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.