Nu: ov-concessies op een nieuwe leest

maandag 9 december 2013 0 reacties 417x gelezen

Ray Bodok, adviseur mobiliteit, Arcadis
 

'Aanbestedingen rondom vervoerconcessies houden de gemoederen voortdurend bezig. Om wat voor concessie het ook gaat: ov-aanbestedingen gaan bijna nooit zonder slag of stoot. Het is tijd voor een frisse aanpak van ov-aanbestedingen.'

Ray Bodok

Ray Bodok

Alleen al uit de berichten van de afgelopen maand kun je lezen dat partijen alles uit de kast halen om zich enigszins te bevrijden van knellende afspraken. Zelfs de Europese Commissie wordt erbij gehaald. Worstelende partijen laten via de initiatiefgroep ‘Samen op reis’ weten dat ‘de huidige bestekken en concessies als te weinig flexibel worden ervaren en onvoldoende prikkelen tot innovatie in de aanloop naar, en lopende de concessie.’ En ‘de juridificering heeft aan beide kanten geleid tot risicomijdend gedrag’. Laten we vooral gebruikmaken van dit momentum om fundamentele veranderingen te realiseren. Durf de gevestigde standpunten te verlaten en leer van ervaringen buiten de sector.

 

Van troebel mengsel naar heldere structuur

Kijken we naar het actuele aan te besteden pakket, dan zie ik veelal een mengsel van hard voorgeschreven dienstregelingen, harde eisen aan materieel met minder harde wensen voor de korte termijn en open geformuleerde ambities voor de lange termijn. Daar past het huidige concessiecontract niet bij. Zeker niet als deze mengsels ook nog een houdbaarheid moeten hebben van rond de 10 jaar. Partijen slagen er dan ook in onvoldoende mate in om die wensen en ambities op een werkbare manier te contracteren. Een hot item zijn de zogenoemde ontwikkelteams, waarin de vervoerder zich laat verleiden om deel te nemen aan de belangenstrijd tussen hoge en lage overheden. Allerlei belangengroeperingen zitten met de vervoerder aan tafel om een toekomst te definiëren. Niet vreemd dat deze teams vaak stuiten op het omstandersfenomeen: iedereen kijkt toe zonder dat er veel gebeurt. Er is meer mogelijk binnen de bestaande kaders.

 

Het moet voor contractpartijen volstrekt helder zijn wat er tegen welke voorwaarden geleverd moet worden. We kunnen ons niet langer permitteren dat het concessiecontract alleen bruikbaar is voor het programma van vandaag en er voor de rest geleund moet worden op gezond verstand, redelijkheid en billijkheid. Voor het realiseren van wensen en ambities op middellange en lange termijn bestaan beter passende contractvormen.

 

Schakelen tussen drie rolpatronen

Laten we om te beginnen eerlijk zijn: een vervoerder heeft geen belang bij activiteiten die geen baten opleveren. Aan de andere kant behoort de overheid het algemeen belang te dienen. Partijen moeten dit verschil erkennen en respecteren. Daarnaast zijn prikkels nodig om de wensen en open ambities van de overheid aantrekkelijk te maken voor de vervoerder. In essentie onderscheid ik drie rolpatronen:

  • De vervoerder fungeert bij ontwikkeling van implementatieplannen als een adviseur, die kennis en ervaringen inbrengt en daarmee geld kan verdienen.
  • Vervolgens vereist ‘het benutten van kansen en het reageren op veranderingen’ juist een gezamenlijke inspanning. Hier past een alliantie of gezamenlijke onderneming waarin de concessieverlener en vervoerder deelnemen.
  • Wat resteert zijn de dagelijkse, ‘routinematige’, operationele doelen en hier past het klassieke bestek prima. Hierbij is het immers volstrekt duidelijk wat, wanneer en onder welke condities geleverd moet worden. Bovendien zijn de risico’s hier beperkt en goed beheersbaar.

 

Lopende de concessie kan gemakkelijk geschakeld worden tussen de drie rolpatronen. Een vraagstuk dat begint in het rolpatroon ‘adviseur’ kan lopende de rit, als het idee bijvoorbeeld is uitgewerkt, terecht komen in het ‘bestek’ waarmee de vervoerder alsnog volledige verantwoordelijkheid gaat dragen.

 

Eén overeenkomst met passende verhoudingen

We kunnen zo een concessieovereenkomst creëren waarin de contractuele verhouding en verantwoordelijkheidsverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer worden geregeld, passend bij de specifieke opgave. Verandert de opgave, dan wordt overgeschakeld naar een andere contractuele verhouding. Benieuwd naar hoe zo’n overeenkomst eruit ziet? Tijdens een kop koffie vertel ik er graag meer over.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 51 tot 75 van 265

1 2 3 4 5 6

  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...
  • Kansen voor kilometerprijs Kansen voor kilometerprijs Op de auto wordt wereldwijd belasting geheven, onder meer bij het tanken, meestal ten behoeve van onderhoud van de infrastructuur. Traditioneel gebeurt dit door een... 23 februari Jaap Ketel, gepensioneerd technisch...
  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT
  • De file: wat is dat of wie zijn dat? De file: wat is dat of wie zijn dat? De economie groeit flink, de brandstofprijzen zijn stabiel en de ruimtelijke spreiding en de verplaatsingsafstanden nemen toe onder druk van de... 21 december Ed Graumans
  • Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Nederlander reist niet méér, maar minder per auto Het aantal kilometers dat de Nederlander gemiddeld in de auto reist, daalt al meer dan tien jaar. Dit is een trendbreuk met de decennia voor 2005. Deze verandering lijkt niet... 11 december Arie Bleijenberg, Huib van Essen en...
  • Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden Geparkeerde fietsen zijn een last voor binnensteden In grote steden blijft fietsparkeren een terugkerend punt van aandacht (en zorg). Een deel van de problematiek is de ongereguleerde praktijk van parkeren met de fiets. Terwijl... 20 november Bas Schilder, Trajan
  • Ogen op de weg op de A67! Ogen op de weg op de A67! 35 ongelukken per maand. Deze trieste uitschieter scoort de A67 bij Eindhoven. Hoe komt dat? Zijn de ogen van de weggebruikers daar te vaak niet op de weg gericht? Op deze weg... 9 november Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Goed ontwerp tegen terrorisme Goed ontwerp tegen terrorisme ‘Barcelona, 17 augustus. Een auto rijdt de Ramblas op en rijdt veertien voetgangers opzettelijk dood. Verschrikkelijk, maar helaas... 27 oktober Dick van Veen, Mobycon
  • Subjectieve onveiligheid - is dat meer dan klachten afdoen? Subjectieve onveiligheid - is dat meer dan klachten afdoen? Het begrip ‘subjectieve verkeersonveiligheid’ verwijst naar persoonlijke gevoelens die mensen hebben over de verkeersonveiligheid of, wat algemener, naar de zorg om... 27 oktober Adriaan Walraad, adviseur Antea Group
  • Maak fietsen kleurenblind-proof Maak fietsen kleurenblind-proof ‘Rekening houden met de 750.000 Nederlandse kleurenblinden in het verkeer leidt tot minder slachtoffers. Niet alleen onder fietsers, ook onder voetgangers en automobilisten. Het... 27 oktober Meinard Noothoven van Goor, Blind...
  • Ga naar buiten en ontdek wat technisch mogelijk is Ga naar buiten en ontdek wat technisch mogelijk is Zittend achter mijn bureau dwalen mijn ogen af naar buiten. Starend naar de regen die tegen de ramen slaat, denk ik terug naar mijn... 27 oktober Robin Huizenga, PTV Group
  • Smart Mobility: kloof dreigt tussen nationaal en lokaal Smart Mobility: kloof dreigt tussen nationaal en lokaal ‘Een gesprek over Smart Mobility start vaak met discussie, want wat is Smart Mobility? We weten weliswaar steeds beter hoe de nationale overheid bezig is met Smart Mobility,... 24 oktober Lisanne de Wijs

Artikelen 51 tot 75 van 265

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.