Nu: ov-concessies op een nieuwe leest

maandag 9 december 2013 0 reacties 418x gelezen

Ray Bodok, adviseur mobiliteit, Arcadis
 

'Aanbestedingen rondom vervoerconcessies houden de gemoederen voortdurend bezig. Om wat voor concessie het ook gaat: ov-aanbestedingen gaan bijna nooit zonder slag of stoot. Het is tijd voor een frisse aanpak van ov-aanbestedingen.'

Ray Bodok

Ray Bodok

Alleen al uit de berichten van de afgelopen maand kun je lezen dat partijen alles uit de kast halen om zich enigszins te bevrijden van knellende afspraken. Zelfs de Europese Commissie wordt erbij gehaald. Worstelende partijen laten via de initiatiefgroep ‘Samen op reis’ weten dat ‘de huidige bestekken en concessies als te weinig flexibel worden ervaren en onvoldoende prikkelen tot innovatie in de aanloop naar, en lopende de concessie.’ En ‘de juridificering heeft aan beide kanten geleid tot risicomijdend gedrag’. Laten we vooral gebruikmaken van dit momentum om fundamentele veranderingen te realiseren. Durf de gevestigde standpunten te verlaten en leer van ervaringen buiten de sector.

 

Van troebel mengsel naar heldere structuur

Kijken we naar het actuele aan te besteden pakket, dan zie ik veelal een mengsel van hard voorgeschreven dienstregelingen, harde eisen aan materieel met minder harde wensen voor de korte termijn en open geformuleerde ambities voor de lange termijn. Daar past het huidige concessiecontract niet bij. Zeker niet als deze mengsels ook nog een houdbaarheid moeten hebben van rond de 10 jaar. Partijen slagen er dan ook in onvoldoende mate in om die wensen en ambities op een werkbare manier te contracteren. Een hot item zijn de zogenoemde ontwikkelteams, waarin de vervoerder zich laat verleiden om deel te nemen aan de belangenstrijd tussen hoge en lage overheden. Allerlei belangengroeperingen zitten met de vervoerder aan tafel om een toekomst te definiëren. Niet vreemd dat deze teams vaak stuiten op het omstandersfenomeen: iedereen kijkt toe zonder dat er veel gebeurt. Er is meer mogelijk binnen de bestaande kaders.

 

Het moet voor contractpartijen volstrekt helder zijn wat er tegen welke voorwaarden geleverd moet worden. We kunnen ons niet langer permitteren dat het concessiecontract alleen bruikbaar is voor het programma van vandaag en er voor de rest geleund moet worden op gezond verstand, redelijkheid en billijkheid. Voor het realiseren van wensen en ambities op middellange en lange termijn bestaan beter passende contractvormen.

 

Schakelen tussen drie rolpatronen

Laten we om te beginnen eerlijk zijn: een vervoerder heeft geen belang bij activiteiten die geen baten opleveren. Aan de andere kant behoort de overheid het algemeen belang te dienen. Partijen moeten dit verschil erkennen en respecteren. Daarnaast zijn prikkels nodig om de wensen en open ambities van de overheid aantrekkelijk te maken voor de vervoerder. In essentie onderscheid ik drie rolpatronen:

  • De vervoerder fungeert bij ontwikkeling van implementatieplannen als een adviseur, die kennis en ervaringen inbrengt en daarmee geld kan verdienen.
  • Vervolgens vereist ‘het benutten van kansen en het reageren op veranderingen’ juist een gezamenlijke inspanning. Hier past een alliantie of gezamenlijke onderneming waarin de concessieverlener en vervoerder deelnemen.
  • Wat resteert zijn de dagelijkse, ‘routinematige’, operationele doelen en hier past het klassieke bestek prima. Hierbij is het immers volstrekt duidelijk wat, wanneer en onder welke condities geleverd moet worden. Bovendien zijn de risico’s hier beperkt en goed beheersbaar.

 

Lopende de concessie kan gemakkelijk geschakeld worden tussen de drie rolpatronen. Een vraagstuk dat begint in het rolpatroon ‘adviseur’ kan lopende de rit, als het idee bijvoorbeeld is uitgewerkt, terecht komen in het ‘bestek’ waarmee de vervoerder alsnog volledige verantwoordelijkheid gaat dragen.

 

Eén overeenkomst met passende verhoudingen

We kunnen zo een concessieovereenkomst creëren waarin de contractuele verhouding en verantwoordelijkheidsverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer worden geregeld, passend bij de specifieke opgave. Verandert de opgave, dan wordt overgeschakeld naar een andere contractuele verhouding. Benieuwd naar hoe zo’n overeenkomst eruit ziet? Tijdens een kop koffie vertel ik er graag meer over.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

  • 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! Het advies van de Commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen vindt bijval onder verkeerskundigen en klimaatwetenschappers. Toch blijven... 16 oktober Martin Kroon
  • Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Wanneer rijdt de volledig zelfrijdende auto in Nederland rond? Welke veranderingen brengt de transitie van de huidige manier van autorijden naar de zelfrijdende auto ons? Hoe... 15 oktober Door Luuk de Vries, Adviseur Smart...
  • Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Van 7 tot 10 oktober vond in Rotterdam de twintigste editie plaats van het internationale voetgangerscongres Walk21. Zo’n zeshonderd deelnemers, waarvan een minderheid uit... 10 oktober Wim Bot
  • Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet... 2 oktober Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group
  • Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes drukken hun stempel op het maatschappelijk debat over mobiliteit. Deze taboe-onderwerpen komen dus niet aan de orde, maar hebben wél invloed. Ze leiden daarom tot... 2 oktober Arie Bleijenberg, Koios strategy
  • De speed pedelec: onterecht op het strafbankje De speed pedelec: onterecht op het strafbankje Er rijden er volgens recente CBS-cijfers ongeveer 17.000 van rond in Nederland: speed pedelecs. Voor wie het nog niet wist, fietsen met een elektrische ondersteuning tot 45... 2 oktober Martin de Vries
  • Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit In een - met name - technologisch turbulent veranderende wereld kan een visie op de toekomst, eventueel uitmondend in één stip of meerdere stippen op de horizon, een belangrijke... 2 oktober Mike Bérénos, voorzitter NMTM, op...
  • Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Heeft u ook zo genoeg van files? Elke dag wachten in de rij, ongelukken en pechgevallen? Met het aanbreken van de donkere dagen zal dit beeld de komende maanden alleen maar nog... 2 oktober Edward Neef
  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.