Nu: ov-concessies op een nieuwe leest

maandag 9 december 2013 0 reacties 406x gelezen

Ray Bodok, adviseur mobiliteit, Arcadis
 

'Aanbestedingen rondom vervoerconcessies houden de gemoederen voortdurend bezig. Om wat voor concessie het ook gaat: ov-aanbestedingen gaan bijna nooit zonder slag of stoot. Het is tijd voor een frisse aanpak van ov-aanbestedingen.'

Ray Bodok

Ray Bodok

Alleen al uit de berichten van de afgelopen maand kun je lezen dat partijen alles uit de kast halen om zich enigszins te bevrijden van knellende afspraken. Zelfs de Europese Commissie wordt erbij gehaald. Worstelende partijen laten via de initiatiefgroep ‘Samen op reis’ weten dat ‘de huidige bestekken en concessies als te weinig flexibel worden ervaren en onvoldoende prikkelen tot innovatie in de aanloop naar, en lopende de concessie.’ En ‘de juridificering heeft aan beide kanten geleid tot risicomijdend gedrag’. Laten we vooral gebruikmaken van dit momentum om fundamentele veranderingen te realiseren. Durf de gevestigde standpunten te verlaten en leer van ervaringen buiten de sector.

 

Van troebel mengsel naar heldere structuur

Kijken we naar het actuele aan te besteden pakket, dan zie ik veelal een mengsel van hard voorgeschreven dienstregelingen, harde eisen aan materieel met minder harde wensen voor de korte termijn en open geformuleerde ambities voor de lange termijn. Daar past het huidige concessiecontract niet bij. Zeker niet als deze mengsels ook nog een houdbaarheid moeten hebben van rond de 10 jaar. Partijen slagen er dan ook in onvoldoende mate in om die wensen en ambities op een werkbare manier te contracteren. Een hot item zijn de zogenoemde ontwikkelteams, waarin de vervoerder zich laat verleiden om deel te nemen aan de belangenstrijd tussen hoge en lage overheden. Allerlei belangengroeperingen zitten met de vervoerder aan tafel om een toekomst te definiëren. Niet vreemd dat deze teams vaak stuiten op het omstandersfenomeen: iedereen kijkt toe zonder dat er veel gebeurt. Er is meer mogelijk binnen de bestaande kaders.

 

Het moet voor contractpartijen volstrekt helder zijn wat er tegen welke voorwaarden geleverd moet worden. We kunnen ons niet langer permitteren dat het concessiecontract alleen bruikbaar is voor het programma van vandaag en er voor de rest geleund moet worden op gezond verstand, redelijkheid en billijkheid. Voor het realiseren van wensen en ambities op middellange en lange termijn bestaan beter passende contractvormen.

 

Schakelen tussen drie rolpatronen

Laten we om te beginnen eerlijk zijn: een vervoerder heeft geen belang bij activiteiten die geen baten opleveren. Aan de andere kant behoort de overheid het algemeen belang te dienen. Partijen moeten dit verschil erkennen en respecteren. Daarnaast zijn prikkels nodig om de wensen en open ambities van de overheid aantrekkelijk te maken voor de vervoerder. In essentie onderscheid ik drie rolpatronen:

  • De vervoerder fungeert bij ontwikkeling van implementatieplannen als een adviseur, die kennis en ervaringen inbrengt en daarmee geld kan verdienen.
  • Vervolgens vereist ‘het benutten van kansen en het reageren op veranderingen’ juist een gezamenlijke inspanning. Hier past een alliantie of gezamenlijke onderneming waarin de concessieverlener en vervoerder deelnemen.
  • Wat resteert zijn de dagelijkse, ‘routinematige’, operationele doelen en hier past het klassieke bestek prima. Hierbij is het immers volstrekt duidelijk wat, wanneer en onder welke condities geleverd moet worden. Bovendien zijn de risico’s hier beperkt en goed beheersbaar.

 

Lopende de concessie kan gemakkelijk geschakeld worden tussen de drie rolpatronen. Een vraagstuk dat begint in het rolpatroon ‘adviseur’ kan lopende de rit, als het idee bijvoorbeeld is uitgewerkt, terecht komen in het ‘bestek’ waarmee de vervoerder alsnog volledige verantwoordelijkheid gaat dragen.

 

Eén overeenkomst met passende verhoudingen

We kunnen zo een concessieovereenkomst creëren waarin de contractuele verhouding en verantwoordelijkheidsverdeling tussen opdrachtgever en opdrachtnemer worden geregeld, passend bij de specifieke opgave. Verandert de opgave, dan wordt overgeschakeld naar een andere contractuele verhouding. Benieuwd naar hoe zo’n overeenkomst eruit ziet? Tijdens een kop koffie vertel ik er graag meer over.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 243

1 2 3 4 5 6

  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman
  • Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op... 28 februari Aad Wilmink, lid Commissie...
  • MaaS en fiets MaaS en fiets Mobility as a Service staat volop in de belangstelling, en terecht! Door je trip van A naar B te kunnen plannen, boeken, uitvoeren en betalen via dezelfde app wordt het... 28 februari Rik van der Graaf & Robin Kleine
  • Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het AD kopte de maandag voor de kerst: ‘Woonwijken onveiliger door rondscheurende pakketbezorgers’ . Meer pakketbezorgers maken de straten in woonwijken onveiliger,... 27 december Walther Ploos van Amstel
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en... 19 december Max van Kelegom, verkeersvisioloog...
  • ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ Vaste bijrijders van ernstig kleurenblinde chauffeurs geven mondeling gedurende de rit gekleurde signalen langs en boven de weg door. Zulke privé-systemen voorkomen... 19 december Meinard Noothoven van Goor
  • Het addertje onder MaaS Het addertje onder MaaS Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot... 19 december Robin Huizenga, PTV Group
  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh

Artikelen 1 tot 25 van 243

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.