Ken uw fietser

maandag 17 maart 2014 0 reacties 457x gelezen

Karin Broer, journalist

Hoe fietsen we eigenlijk? Gewoon, we fietsen gewoon. Je hebt het geleerd na een proces van zijwieltjes, meelopende ouders en vallen en opstaan. Maar hoe we dit stalen ros op twee wielen precies in bedwang houden? Daar weten we eigenlijk weinig van.

Karin Broer

Karin Broer

Twee jaar terug kregen Arend Schwab en Jodi Kooyman, onderzoekers van TU Delft, wetenschappelijke erkenning dankzij een artikel in Science. Zij bewezen wiskundig waarom de fiets niet omvalt. Het belangrijkste principe van de fiets is dat je naar links stuurt als de fiets dreigt te vallen naar links en je naar rechts stuurt als de fiets dreigt te vallen naar rechts. Dat is niet iets wat wij fietsers met onze volle verstand doen. Sterker, de fiets doet het zelf. De fiets is bij een bepaalde snelheid zelfstabiel. Bij een gewone stadsfiets ligt dat rond de 15 kilometer per uur.

Er is veel ophef over automatisch rijdende auto’s, maar de fiets is al sinds 1890 zelf stabiel. Niet meer aan komen, dan gaat de fiets wel door - zie Jour de Fête van Jacques Tati. Probleem is dat we ergens naar toe moeten, en de weg naar onze bestemming is meestal geen rechte lijn, er zijn verkeerslichten, automobilisten, toeristen, voorrangsregels enzovoort.enzovoort. Een fiets heeft dus een bestuurder nodig. En zo heb ik geleerd bij de TU Delft, met het stuur doe je twee dingen: je zorgt dat je rechtop blijft en je stuurt waar je naar toe wilt. De mannen van de TU Delft weten heel veel van de fiets, maar nog niet zoveel van de fietser. Wat doet de mens op een fiets?


Er zijn in Nederland op allerlei plekken fantastische simulatoren (zo heeft de zeevaartschool op Terschelling een simulator van de brug van een vrachtschip waar je serieus zeeziek kan worden), autorijles begint tegenwoordig vaak in een simulator. Maar een fietssimulator bestaat nog niet. In Delft zijn ze er wel mee bezig geweest, maar ze kwamen er al snel achter dat een fietser niet alleen zicht op de weg nodig heeft om virtueel balans te houden, maar ook de krachten moet voelen die op zijn stuur in werken. Wat doen we tijdens het fietsen, we gebruiken onze zintuigen: we kijken, we gebruiken ons evenwichtsorgaan, we voelen, we voelen de krachten. Maar hoe dat precies gaat, dat weten ze bij de TU Delft nog niet, en hun collega’s op andere universiteiten ook niet. De factor mens op de fiets is een behoorlijk terra incognito.

 

Dat blijkt ook in het fietsveiligheidsonderzoek. Nog niet zo heel lang geleden werd duidelijk dat meer dan de helft van de fietsongevallen eenzijdige ongevallen zijn. Mensen vallen van hun fiets. Waarom ze vallen, daar weten we ondanks het geweldige onderzoekswerk van Paul Schepers van Rijkswaterstaat, nog steeds weinig van af. De infrastructuur speelt een rol: paaltjes, stoepranden, verraderlijke richeltjes, gladheid, maar wat gebeurt er precies in die laatste momenten voorafgaand aan een val of een bijna ongeluk? Waarom vallen oudere fietsers vaker?

 

Als we meer zouden weten van de fietser (van onszelf op de fiets), dan zou infrastructuur er anders uitzien. Een van de leukste artikelen over het gebruik van fietsinfrastructuur verscheen in 2012 in Verkeerskunde (Het kruispunt en de fietser VK 5/2012). Het is van Marco te Brömmelstroet, onderzoeker van de UvA. Hij filmde twee kruispunten waaronder het kruispunt bij het Amsterdam Rijksmuseum, in de tijd dat de onderdoorgang nog dicht was. Niet geheel verbazingwekkend - het zijn Amsterdamse fietsers -, bleek dat fietsers vaak andere routes kiezen over het kruispunt dan de verkeerskundig ontwerpers voor ogen hadden. Fietsers kiezen zogenaamde ‘olifantenpaadjes’ vooral bij het linksaf slaan. Ze snijden af en kiezen de directe route. Dat doen ze omdat ze dan minder vaak moeten stoppen, fietsers haten stoppen, want dat is  energieverlies.

Dat is een bekend gegeven, waar gemeentelijke ontwerpers te weinig aan denken, het is deel van het gedrag van fietsers. Als we nog meer zouden weten van het gedrag van fietsers, dan zouden we veiliger en betere fietsinfrastructuur kunnen ontwerpen: als we weten hoe een ideale bocht eruit ziet, weten waar fietsers door worden afgeleid, waar de kritieke locaties zijn op de weg (waar het wegdek dus egaal en stroef moet zijn), welke richeltjes precair. Dan zou je echt ideale fietsinfrastructuur kunnen gaan aanleggen. En dan moet je inderdaad beginnen bij de fiets en niet bij de auto of het ov. In de tussentijd kan een gemeente zonder zich het hoofd te breken over de psyche van de fietser, simpelweg beginnen met het verbieden van het gebruik van stelconplaten op fietsroutes, paaltjes op te ruimen, de gladheidbestrijding te verbeteren, stoepranden te verlagen, tegelpaden te asfalteren, gaten in de weg te repareren, enzovoort.  

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 257

1 2 3 4 5 6

  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof

Artikelen 1 tot 25 van 257

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.