Ken uw fietser

maandag 17 maart 2014 0 reacties 448x gelezen

Karin Broer, journalist

Hoe fietsen we eigenlijk? Gewoon, we fietsen gewoon. Je hebt het geleerd na een proces van zijwieltjes, meelopende ouders en vallen en opstaan. Maar hoe we dit stalen ros op twee wielen precies in bedwang houden? Daar weten we eigenlijk weinig van.

Karin Broer

Karin Broer

Twee jaar terug kregen Arend Schwab en Jodi Kooyman, onderzoekers van TU Delft, wetenschappelijke erkenning dankzij een artikel in Science. Zij bewezen wiskundig waarom de fiets niet omvalt. Het belangrijkste principe van de fiets is dat je naar links stuurt als de fiets dreigt te vallen naar links en je naar rechts stuurt als de fiets dreigt te vallen naar rechts. Dat is niet iets wat wij fietsers met onze volle verstand doen. Sterker, de fiets doet het zelf. De fiets is bij een bepaalde snelheid zelfstabiel. Bij een gewone stadsfiets ligt dat rond de 15 kilometer per uur.

Er is veel ophef over automatisch rijdende auto’s, maar de fiets is al sinds 1890 zelf stabiel. Niet meer aan komen, dan gaat de fiets wel door - zie Jour de Fête van Jacques Tati. Probleem is dat we ergens naar toe moeten, en de weg naar onze bestemming is meestal geen rechte lijn, er zijn verkeerslichten, automobilisten, toeristen, voorrangsregels enzovoort.enzovoort. Een fiets heeft dus een bestuurder nodig. En zo heb ik geleerd bij de TU Delft, met het stuur doe je twee dingen: je zorgt dat je rechtop blijft en je stuurt waar je naar toe wilt. De mannen van de TU Delft weten heel veel van de fiets, maar nog niet zoveel van de fietser. Wat doet de mens op een fiets?


Er zijn in Nederland op allerlei plekken fantastische simulatoren (zo heeft de zeevaartschool op Terschelling een simulator van de brug van een vrachtschip waar je serieus zeeziek kan worden), autorijles begint tegenwoordig vaak in een simulator. Maar een fietssimulator bestaat nog niet. In Delft zijn ze er wel mee bezig geweest, maar ze kwamen er al snel achter dat een fietser niet alleen zicht op de weg nodig heeft om virtueel balans te houden, maar ook de krachten moet voelen die op zijn stuur in werken. Wat doen we tijdens het fietsen, we gebruiken onze zintuigen: we kijken, we gebruiken ons evenwichtsorgaan, we voelen, we voelen de krachten. Maar hoe dat precies gaat, dat weten ze bij de TU Delft nog niet, en hun collega’s op andere universiteiten ook niet. De factor mens op de fiets is een behoorlijk terra incognito.

 

Dat blijkt ook in het fietsveiligheidsonderzoek. Nog niet zo heel lang geleden werd duidelijk dat meer dan de helft van de fietsongevallen eenzijdige ongevallen zijn. Mensen vallen van hun fiets. Waarom ze vallen, daar weten we ondanks het geweldige onderzoekswerk van Paul Schepers van Rijkswaterstaat, nog steeds weinig van af. De infrastructuur speelt een rol: paaltjes, stoepranden, verraderlijke richeltjes, gladheid, maar wat gebeurt er precies in die laatste momenten voorafgaand aan een val of een bijna ongeluk? Waarom vallen oudere fietsers vaker?

 

Als we meer zouden weten van de fietser (van onszelf op de fiets), dan zou infrastructuur er anders uitzien. Een van de leukste artikelen over het gebruik van fietsinfrastructuur verscheen in 2012 in Verkeerskunde (Het kruispunt en de fietser VK 5/2012). Het is van Marco te Brömmelstroet, onderzoeker van de UvA. Hij filmde twee kruispunten waaronder het kruispunt bij het Amsterdam Rijksmuseum, in de tijd dat de onderdoorgang nog dicht was. Niet geheel verbazingwekkend - het zijn Amsterdamse fietsers -, bleek dat fietsers vaak andere routes kiezen over het kruispunt dan de verkeerskundig ontwerpers voor ogen hadden. Fietsers kiezen zogenaamde ‘olifantenpaadjes’ vooral bij het linksaf slaan. Ze snijden af en kiezen de directe route. Dat doen ze omdat ze dan minder vaak moeten stoppen, fietsers haten stoppen, want dat is  energieverlies.

Dat is een bekend gegeven, waar gemeentelijke ontwerpers te weinig aan denken, het is deel van het gedrag van fietsers. Als we nog meer zouden weten van het gedrag van fietsers, dan zouden we veiliger en betere fietsinfrastructuur kunnen ontwerpen: als we weten hoe een ideale bocht eruit ziet, weten waar fietsers door worden afgeleid, waar de kritieke locaties zijn op de weg (waar het wegdek dus egaal en stroef moet zijn), welke richeltjes precair. Dan zou je echt ideale fietsinfrastructuur kunnen gaan aanleggen. En dan moet je inderdaad beginnen bij de fiets en niet bij de auto of het ov. In de tussentijd kan een gemeente zonder zich het hoofd te breken over de psyche van de fietser, simpelweg beginnen met het verbieden van het gebruik van stelconplaten op fietsroutes, paaltjes op te ruimen, de gladheidbestrijding te verbeteren, stoepranden te verlagen, tegelpaden te asfalteren, gaten in de weg te repareren, enzovoort.  

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 243

1 2 3 4 5 6

  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman
  • Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op... 28 februari Aad Wilmink, lid Commissie...
  • MaaS en fiets MaaS en fiets Mobility as a Service staat volop in de belangstelling, en terecht! Door je trip van A naar B te kunnen plannen, boeken, uitvoeren en betalen via dezelfde app wordt het... 28 februari Rik van der Graaf & Robin Kleine
  • Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het AD kopte de maandag voor de kerst: ‘Woonwijken onveiliger door rondscheurende pakketbezorgers’ . Meer pakketbezorgers maken de straten in woonwijken onveiliger,... 27 december Walther Ploos van Amstel
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en... 19 december Max van Kelegom, verkeersvisioloog...
  • ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ Vaste bijrijders van ernstig kleurenblinde chauffeurs geven mondeling gedurende de rit gekleurde signalen langs en boven de weg door. Zulke privé-systemen voorkomen... 19 december Meinard Noothoven van Goor
  • Het addertje onder MaaS Het addertje onder MaaS Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot... 19 december Robin Huizenga, PTV Group
  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh

Artikelen 1 tot 25 van 243

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.