Is kilometerheffing invoeren een goed idee?

donderdag 22 november 2018 Bert van Wee, TU Delft 1 reactie 492x gelezen

Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is invoering verstandig? We vroegen het Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid aan de TU Delft.

"Het meest waarschijnlijke systeem van invoering zet de huidige motorrijtuigenbelasting (MRB) en eventueel een deel van de belasting op nieuwe auto’s (BPM) om in een heffing per kilometer. Daar zitten voor- en nadelen aan vast.

Filedruk verminderen
Het grote voordeel is dat de kilometerheffing, met name als de hoogte ervan afhangt van waar en wanneer mensen rijden, de filedruk flink kan verminderen, met – afhankelijk van de concrete wijze van invoering – zo’n 20 tot 50 procent. Geen enkele andere maatregel komt zelfs maar in de buurt, ook niet 20 miljard extra geld voor meer wegen (bovenop de toch al gevulde pijplijn voor de periode dot 2030), of gratis openbaar vervoer.

Afname autogebruik
Verder zal het autogebruik door de invoering van de kilometerheffing afnemen; dat kan wel 10 tot 15 procent bedragen, met voordelen voor verkeersveiligheid en milieu. En veel mensen vinden betalen per kilometer eerlijker dan per jaar: wie minder rijdt betaalt minder, wie meer rijdt betaalt meer.

Ook maakt de kilometerheffing het mogelijk om elektrische auto’s belasting te laten betalen voor gebruik. Die betalen immers geen heffing zoals die nu bestaat voor benzines en diesels.

Duur systeem
Maar er zijn ook grote nadelen, zo laat een studie van CPB en PBL uit 2015 zien. De invoering kost veel geld voor het systeem van technologie en betalen, al snel miljarden euro’s per jaar. En de hoogte van de kosten is behoorlijk onzeker, terwijl politici in het algemeen risicoavers zijn.

Minder mobiliteit
Een ander nadeel is dat mobiliteit ook ‘te duur’ kan worden. Mensen gaan dan minder kilometers maken, wat niet ‘optimaal’ is voor onze welvaart. Stel dat de heffing 1 euro per kilometer kost (wat geen serieus plan is), dan rijden we niet veel meer. Grote voordelen voor files, milieu en onveiligheid dus. Maar ten koste van autogebruik, dat ons juist ook veel voordelen brengt.

Welke prijs?
De kunst is om de ‘juiste’  prijs te laten betalen, maar ook weer niet te veel. En dan blijkt dat een systeem van betalen naar plaats en tijd beter scoort dan een systeem met alleen een vlakke heffing. Maar veel mensen vinden dat laatste systeem wel eerlijk en wenselijk en het eerste systeem niet.

Ik vermoed dat de kilometerheffing er alleen komt als die gefaseerd kan worden ingevoerd. Bijvoorbeeld door eerst de MRB om te zetten in een vlakke heffing. Want dat is eerlijk, vinden veel mensen immers. De technologie is dan relatief goedkoop.

Autogebruik kan dan in sommige gevallen overigens wel ‘te duur’ worden, wat welvaartsverlies oplevert. In latere stappen kan het tarief afhangen van milieu- en eventueel ook veiligheidskenmerken, en tenslotte van plaats en tijd.

Niet eenvoudig
Of invoering verstandig is, kan ik niet eenduidig beantwoorden. Ik zou zeggen: of doen, of accepteren dat de files voorlopig toenemen. Alternatieven zijn er niet echt.

Als we overgaan tot invoering, dan zou ik beginnen met het omzetten van de MRB in een vlakke heffing omdat veel mensen dat eerlijker vinden, zelfs al zou dat tot welvaartsverliezen leiden.

Eerlijkheid mag wat kosten
Het belastingsysteem voor loon en inkomsten kan ook veel eenvoudiger, maar we brengen nuances aan vanwege eerlijkheid. Eerlijkheid mag wat kosten. Burgers zien dan ook dat de overheid te vertrouwen is: de totale inkomsten voor de overheid blijven ongeveer gelijk, alleen komt het geld op een andere manier binnen.

Volgende kabinetten kunnen het systeem verder verfijnen, inclusief het maken van onderscheid naar plaats en tijd. Ik durf de stelling aan dat als we de MRB omzetten in  betalen per kilometer, na een aantal jaren nog maar een heel kleine minderheid terug wil naar het huidige systeem.

Daarom neig ik naar invoeren en later kijken of en hoe we het verder nuanceren, mede afhankelijk van politiek draagvlak en systeemkosten.


Reacties

Reacties

Martijn H 22/11/2018 14:40

Het klinkt allemaal zo mooi, dat begrip "eerlijk" en "de gebruiker betaalt", maar als het puntje bij paaltje komt gaat het gewoon om knaken. De rest is een mooi omhulsel. Men wil km heffing om geen gedoe meer te hebben over de accijnsprijs van brandstoffen. Als die namelijk stijgt, krijg je meteen gedoe met tankstationhouders uit de grensstreek. Juist door deze factor zit er nu een rem op het omhoog gooien van de accijns. Met kmheffing is die rem er niet meer. Begrotingstekort? Links kabinet? Hop, het beruchte kwartje er zo bovenop. En wie pest je als eerste uit de auto? Diegenen die het nu al niet uit te ruim hebben. Als je"eerlijk" wil hebben moet je eens kijken naar de absurde belastingen in Nederland tov bijvoorbeeld Duitsland. Het gaat om knaken, niet om "eerlijk"

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 228

1 2 3 4 5 6

  • Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het AD kopte de maandag voor de kerst: ‘Woonwijken onveiliger door rondscheurende pakketbezorgers’ . Meer pakketbezorgers maken de straten in woonwijken onveiliger,... 27 december Walther Ploos van Amstel
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en... 19 december Max van Kelegom, verkeersvisioloog...
  • ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ Vaste bijrijders van ernstig kleurenblinde chauffeurs geven mondeling gedurende de rit gekleurde signalen langs en boven de weg door. Zulke privé-systemen voorkomen... 19 december Meinard Noothoven van Goor
  • Het addertje onder MaaS Het addertje onder MaaS Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot... 19 december Robin Huizenga, PTV Group
  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...

Artikelen 1 tot 25 van 228

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.