Human Factors versus richtlijnen: Niet blindvaren

donderdag 16 februari 2017 Herbert Korbee 0 reacties 697x gelezen

In een eerdere blog heb ik betoogd dat richtlijnen niet ‘heilig’ zijn. Je moet er zelfs van afwijken als dat tot betere situaties leidt, maar dat gebeurt zelden.
Herbert Korbee, verkeerspsycholoog en jurist bij Korbee en Hovelynck

Herbert Korbee, verkeerspsycholoog en jurist bij Korbee en Hovelynck

In een gezamenlijke aanpak zijn Van Rens Mobiliteit en Korbee & Hovelynck een langlopend onderzoek gestart naar de verhouding tussen Human-Factorsprincipes en richtlijnen voor tijdelijke verkeersmaatregelen. Het onderzoek wordt in delen uitgevoerd door studenten Toegepaste Cognitieve Psychologie van verschillende universiteiten. De onderzoeksvraag luidt ‘Hoe zien tijdelijke verkeersmaatregelen er uit als je alleen vanuit de weggebruiker zou redeneren?’.

Zorgplicht
Een wegbeheerder heeft een zorgplicht die inhoudt dat de wegen onder zijn beheer geen schade mogen veroorzaken. Om hem daarbij te helpen zijn richtlijnen ontwikkeld voor onder meer wegaanleg, -inrichting en –onderhoud. Voor tijdelijke verkeersmaatregelen bij werken in uitvoering zijn CROW richtlijnen 96a (autosnelwegen) en 96b (overige wegen) van belang. De richtlijnen van CROW staan bij overheden bekend als ‘best practice’ in het werkveld. Alleen al daarom wordt er niet snel van afgeweken.

Rechtszaken
In rechtszaken blijkt steeds weer dat richtlijnen van het CROW ook door rechters belangrijk gevonden worden, maar geen juridische status hebben. Afwijken van richtlijnen mag. Maar als de situatie daarom vraagt, vereist de zorgplicht van de wegbeheerder zelfs dat hij moet afwijken van een richtlijn. Een wegbeheerder moet dus vooral blijven nadenken en niet blindvaren op richtlijnen en beleidsregels.

Probleemschets
Rob van Baal van Van Rens Mobiliteit en ik besloten in 2016 te inventariseren welke redenen er kunnen zijn waarom wegbeheerders niet (of althans nauwelijks) bereid zijn af te wijken van richtlijnen. Al na een paar gesprekken werd duidelijk dat niet alleen de status van CROW richtlijnen maar ook onbekendheid, tijdgebrek en het spook van aansprakelijkheid maken dat wegbeheerders nauwelijks open staan voor alternatieve maatregelen die aannemers kunnen aanbieden. Er wordt gewoon te weinig nagedacht of het niet beter kan.

Jammer natuurlijk, want zo worden mogelijkheden onbenut gelaten. In een tijd waar overheden om het hardst roepen om ‘slimme’ toepassingen en kreten als smart, lean, best value, agile en dergelijke suggereren dat juist overheden naar vernieuwing zoeken, blijken toch de hindernissen van alledag echte vooruitgang tegen te houden.

Het probleem voor aannemers is dus tweeledig:

  1. Hoe kun je van de bestaande richtlijnen afwijken, of ze creatief interpreteren, zodat tijdelijke verkeersmaatregelen ‘beter’ zijn dan met strikte toepassing van de richtlijnen?
  2. Hoe biedt je die afwijking zo aan de opdrachtgever aan dat hij ermee akkoord gaat.

De opdracht
De inventarisatie die we in 2016 startten heeft geleid tot een langer lopend onderzoek waarin studenten psychologie met kennis van Human Factors en/of gedragsbeïnvloeding in het kader van een onderzoeksstage of scriptieonderzoek uitgenodigd worden te onderzoeken hoe in een concrete situatie tijdelijke verkeersmaatregelen er uit kunnen zien als niet vanuit de richtlijnen, maar vanuit de weggebruiker wordt geredeneerd.

De eerste onderzoeksstage door een student van de Universiteit Utrecht is inmiddels afgerond en wordt binnenkort onder meer in het blad Verkeerskunde gepubliceerd. Met een tweede student zijn inmiddels afspraken gemaakt om in het kader van een thesis verder te gaan met de verkregen resultaten en ook dat onderzoek wordt gepubliceerd in Verkeerskunde.

Zo bouwen we aan een uitgebreid onderzoek dat moet resulteren in een verantwoorde onderbouwing voor het toepassen of afwijken van richtlijnen. Via Verkeerskunde houden we u op de hoogte van de vorderingen.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 245

1 2 3 4 5 6

  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman
  • Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op... 28 februari Aad Wilmink, lid Commissie...
  • MaaS en fiets MaaS en fiets Mobility as a Service staat volop in de belangstelling, en terecht! Door je trip van A naar B te kunnen plannen, boeken, uitvoeren en betalen via dezelfde app wordt het... 28 februari Rik van der Graaf & Robin Kleine
  • Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het AD kopte de maandag voor de kerst: ‘Woonwijken onveiliger door rondscheurende pakketbezorgers’ . Meer pakketbezorgers maken de straten in woonwijken onveiliger,... 27 december Walther Ploos van Amstel
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en... 19 december Max van Kelegom, verkeersvisioloog...
  • ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ Vaste bijrijders van ernstig kleurenblinde chauffeurs geven mondeling gedurende de rit gekleurde signalen langs en boven de weg door. Zulke privé-systemen voorkomen... 19 december Meinard Noothoven van Goor
  • Het addertje onder MaaS Het addertje onder MaaS Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot... 19 december Robin Huizenga, PTV Group
  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor

Artikelen 1 tot 25 van 245

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.