Gedragsbeïnvloeding bij spoorwegovergangen: zin of waanzin?

maandag 26 augustus 2013 2 reacties 723x gelezen

Rosemarijn de Jong, adviseur Mobiliteit en Gedrag bij Grontmij

320 miljoen euro is door staatssecretaris Mansveld beschikbaar gesteld voor het verbeteren van de doorstroming en veiligheid bij spoorwegovergangen. Ze noemt hierbij 3 belangrijkste speerpunten: aanpassing van infrastructuur, afstelling van verkeerslichten en maatregelen voor het beïnvloeden van het gedrag van de weggebruikers.

Als adviseur mobiliteit gespecialiseerd in verkeerspsychologie juich ik dit enorm toe. Wat ik echter veel te vaak zie is dat de ‘harde’ technische oplossingen goed doordacht worden uitgevoerd, terwijl de ‘zachte’ oplossingen zoals beïnvloeding van gedrag ernstig achterblijven. En dat terwijl juist die doorslaggevend zijn voor het slagen van de gehele investering.

Dagelijks werk ik met mijn collega-ingenieurs aan de meest prachtige technische veiligheidsoplossingen bij overgangen. We ontwerpen aangepaste inrichting van de omgeving met ongelijkvloerse kruisingen zoals tunnels. Hierdoor kruisen weggebruikers het spoor niet meer, waardoor de doorstroming is gegarandeerd en veiligheid geborgd. Prima oplossing. Ook stemmen we verkeersregelinstallaties bij overwegen op elkaar af, waarbij het korter afstellen van de ‘stoplichten’ bij overwegen de doorstroming van verkeer bevordert. (ProRail heeft zelfs 1 miljoen beschikbaar gesteld voor onderzoek naar dichtligtijden van spoorbomen).

Maar nu het gedrag nog. En daar zit mijns inziens nu juist de crux. Mensen die niet wachten tot het rode licht gedoofd is, doen dit bewust. Ze willen nog snel hun trein halen of steken toch over omdat ze anders zo lang moeten wachten en kruipen dus bewust onder de bomen door. Dit bewuste roekeloze of impulsieve gedrag heeft in de eerste 4 maanden van dit jaar al 5 doden opgeleverd. Hier helpt geen harde techniek tegen. Hier zal het gedrag van de weggebruiker zo beïnvloed moeten worden, dat het verandert van roekeloos en impulsief naar verantwoordelijk en bewust.

In april startte ProRail de campagne ‘Wil je blijven leven, wacht dan even’ met een radiospot die gezien de reacties op internet door de luisteraar als ‘zeer irritant’ wordt ervaren. Afgezien van deze irritatie, vraag ik me af of deze campagne het gedrag gunstig beïnvloedt. Om koopgedrag te beïnvloeden wordt in de reclamewereld ervan uitgegaan dat de doelgroep (potentiële koper) zich moet kunnen identificeren met de dienst of het product.

In campagnes hiervoor wordt gebruik gemaakt van de zes geheimen van verleiding: Wederkerigheid, Commitment & consistentie, Sociale bevestiging, Sympathie, Autoriteit, Schaarsheid. Toepassing van deze principes in verkeerscampagnes, zoals BOB, hebben zich al bewezen. De spot voldoet hier niet aan, gezien het commentaar. Luisteraars kunnen zich er kennelijk niet mee identificeren. Mensen die toch al netjes wachten tot ‘het rode licht gedoofd is’ vinden de spot irritant, en hun gedrag wil je niet beïnvloeden. Zij blijven toch wel voor de spoorbomen wachten. Mensen die bewust de regels aan hun laars lappen, hebben kennelijk geen boodschap aan een dergelijk ‘irritant’ spotje. Ze denken al snel ‘dit overkomt mij niet’, identificeren zich er dus niet mee en worden door deze uiting dus ook niet beïnvloed. Als de gedragsbeïnvloeding met deze communicatie-uitingen blijft plaatsvinden, zal de investering van Mansveld zijn doel voor een groot deel missen.

Wellicht kan een voorbeeld genomen worden aan het Australische Metro Trains?


Reacties

Reacties

adriaan bakker 09/03/2014 12:14

Wat ik mij afvraag... Waarom gaan de spoorbomen niet open NADAT het rode licht gedoofd is? Of ben ik nou dom?

Bert Nieboer 10/09/2013 12:33

De psychologische gedragsbeïnvloeding via de poldermethode zal zeker voor een deel werken.

Maar daarin zijn we te veel doorgeschoten.

Want wat ik al jaren mis is de broodnodige handhaving, daarin faalt de BV Nederland volkomen.
We spreken met zijn allen regels af, maar die worden door niemand gecontroleerd. En dat is nu juist een van de kwalijke basiseigenschappen van de mens, grenzen verleggen.
De regels zijn er voor anderen. Laten we daar nu eens in gaan investeren, naast de allemaal goedbedoelde maatregelen, waarvan het nog steeds twijfelachtig is of het werkt.
Iedereen weet intussen dat alcohol en verkeer niet samengaan, maar toch?
Na zowat een eeuw aan reclamespots is het dan wel wat omgebogen, maar nog lang niet voldoende. En ook hier is er geen stok achter de deur, want sta je voor de rechter en raak je je rijbewijs kwijt en dus je baan, dan zijn het in een keer weer verzachtende omstandigheden.

Nee, daar had je van te voren over na moeten denken.

Maak de pakkans een stuk groter en dit gedrag zal afnemen, dat weet ik wel zeker.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 266

1 2 3 4 5 6

  • Verkeersveiligheidsrisico’s op kruispunten ‘bekijken’ Verkeersveiligheidsrisico’s op kruispunten ‘bekijken’ Vanochtend, 14 november, zag ik bij het ontbijt bij RTL-nieuws dat de verkeersveiligheid op kruispunten onder druk staat! Het aantal verkeersdoden op kruispunten is de afgelopen... 15 november Erik WahleResource Manager team...
  • 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! Het advies van de Commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen vindt bijval onder verkeerskundigen en klimaatwetenschappers. Toch blijven... 16 oktober Martin Kroon
  • Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Wanneer rijdt de volledig zelfrijdende auto in Nederland rond? Welke veranderingen brengt de transitie van de huidige manier van autorijden naar de zelfrijdende auto ons? Hoe... 15 oktober Door Luuk de Vries, Adviseur Smart...
  • Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Van 7 tot 10 oktober vond in Rotterdam de twintigste editie plaats van het internationale voetgangerscongres Walk21. Zo’n zeshonderd deelnemers, waarvan een minderheid uit... 10 oktober Wim Bot
  • Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet... 2 oktober Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group
  • Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes drukken hun stempel op het maatschappelijk debat over mobiliteit. Deze taboe-onderwerpen komen dus niet aan de orde, maar hebben wél invloed. Ze leiden daarom tot... 2 oktober Arie Bleijenberg, Koios strategy
  • De speed pedelec: onterecht op het strafbankje De speed pedelec: onterecht op het strafbankje Er rijden er volgens recente CBS-cijfers ongeveer 17.000 van rond in Nederland: speed pedelecs. Voor wie het nog niet wist, fietsen met een elektrische ondersteuning tot 45... 2 oktober Martin de Vries
  • Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit In een - met name - technologisch turbulent veranderende wereld kan een visie op de toekomst, eventueel uitmondend in één stip of meerdere stippen op de horizon, een belangrijke... 2 oktober Mike Bérénos, voorzitter NMTM, op...
  • Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Heeft u ook zo genoeg van files? Elke dag wachten in de rij, ongelukken en pechgevallen? Met het aanbreken van de donkere dagen zal dit beeld de komende maanden alleen maar nog... 2 oktober Edward Neef
  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht

Artikelen 1 tot 25 van 266

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.