Gedragsbeïnvloeding bij spoorwegovergangen: zin of waanzin?

maandag 26 augustus 2013 2 reacties 673x gelezen

Rosemarijn de Jong, adviseur Mobiliteit en Gedrag bij Grontmij

320 miljoen euro is door staatssecretaris Mansveld beschikbaar gesteld voor het verbeteren van de doorstroming en veiligheid bij spoorwegovergangen. Ze noemt hierbij 3 belangrijkste speerpunten: aanpassing van infrastructuur, afstelling van verkeerslichten en maatregelen voor het beïnvloeden van het gedrag van de weggebruikers.

Als adviseur mobiliteit gespecialiseerd in verkeerspsychologie juich ik dit enorm toe. Wat ik echter veel te vaak zie is dat de ‘harde’ technische oplossingen goed doordacht worden uitgevoerd, terwijl de ‘zachte’ oplossingen zoals beïnvloeding van gedrag ernstig achterblijven. En dat terwijl juist die doorslaggevend zijn voor het slagen van de gehele investering.

Dagelijks werk ik met mijn collega-ingenieurs aan de meest prachtige technische veiligheidsoplossingen bij overgangen. We ontwerpen aangepaste inrichting van de omgeving met ongelijkvloerse kruisingen zoals tunnels. Hierdoor kruisen weggebruikers het spoor niet meer, waardoor de doorstroming is gegarandeerd en veiligheid geborgd. Prima oplossing. Ook stemmen we verkeersregelinstallaties bij overwegen op elkaar af, waarbij het korter afstellen van de ‘stoplichten’ bij overwegen de doorstroming van verkeer bevordert. (ProRail heeft zelfs 1 miljoen beschikbaar gesteld voor onderzoek naar dichtligtijden van spoorbomen).

Maar nu het gedrag nog. En daar zit mijns inziens nu juist de crux. Mensen die niet wachten tot het rode licht gedoofd is, doen dit bewust. Ze willen nog snel hun trein halen of steken toch over omdat ze anders zo lang moeten wachten en kruipen dus bewust onder de bomen door. Dit bewuste roekeloze of impulsieve gedrag heeft in de eerste 4 maanden van dit jaar al 5 doden opgeleverd. Hier helpt geen harde techniek tegen. Hier zal het gedrag van de weggebruiker zo beïnvloed moeten worden, dat het verandert van roekeloos en impulsief naar verantwoordelijk en bewust.

In april startte ProRail de campagne ‘Wil je blijven leven, wacht dan even’ met een radiospot die gezien de reacties op internet door de luisteraar als ‘zeer irritant’ wordt ervaren. Afgezien van deze irritatie, vraag ik me af of deze campagne het gedrag gunstig beïnvloedt. Om koopgedrag te beïnvloeden wordt in de reclamewereld ervan uitgegaan dat de doelgroep (potentiële koper) zich moet kunnen identificeren met de dienst of het product.

In campagnes hiervoor wordt gebruik gemaakt van de zes geheimen van verleiding: Wederkerigheid, Commitment & consistentie, Sociale bevestiging, Sympathie, Autoriteit, Schaarsheid. Toepassing van deze principes in verkeerscampagnes, zoals BOB, hebben zich al bewezen. De spot voldoet hier niet aan, gezien het commentaar. Luisteraars kunnen zich er kennelijk niet mee identificeren. Mensen die toch al netjes wachten tot ‘het rode licht gedoofd is’ vinden de spot irritant, en hun gedrag wil je niet beïnvloeden. Zij blijven toch wel voor de spoorbomen wachten. Mensen die bewust de regels aan hun laars lappen, hebben kennelijk geen boodschap aan een dergelijk ‘irritant’ spotje. Ze denken al snel ‘dit overkomt mij niet’, identificeren zich er dus niet mee en worden door deze uiting dus ook niet beïnvloed. Als de gedragsbeïnvloeding met deze communicatie-uitingen blijft plaatsvinden, zal de investering van Mansveld zijn doel voor een groot deel missen.

Wellicht kan een voorbeeld genomen worden aan het Australische Metro Trains?


Reacties

Reacties

adriaan bakker 09/03/2014 12:14

Wat ik mij afvraag... Waarom gaan de spoorbomen niet open NADAT het rode licht gedoofd is? Of ben ik nou dom?

Bert Nieboer 10/09/2013 12:33

De psychologische gedragsbeïnvloeding via de poldermethode zal zeker voor een deel werken.

Maar daarin zijn we te veel doorgeschoten.

Want wat ik al jaren mis is de broodnodige handhaving, daarin faalt de BV Nederland volkomen.
We spreken met zijn allen regels af, maar die worden door niemand gecontroleerd. En dat is nu juist een van de kwalijke basiseigenschappen van de mens, grenzen verleggen.
De regels zijn er voor anderen. Laten we daar nu eens in gaan investeren, naast de allemaal goedbedoelde maatregelen, waarvan het nog steeds twijfelachtig is of het werkt.
Iedereen weet intussen dat alcohol en verkeer niet samengaan, maar toch?
Na zowat een eeuw aan reclamespots is het dan wel wat omgebogen, maar nog lang niet voldoende. En ook hier is er geen stok achter de deur, want sta je voor de rechter en raak je je rijbewijs kwijt en dus je baan, dan zijn het in een keer weer verzachtende omstandigheden.

Nee, daar had je van te voren over na moeten denken.

Maak de pakkans een stuk groter en dit gedrag zal afnemen, dat weet ik wel zeker.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 223

1 2 3 4 5 6

  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh
  • Betere kansen met MaaS door samen te werken Betere kansen met MaaS door samen te werken De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Binnen het vakgebied en daarbuiten ontstaat het besef dat deze... 14 september Mike Bérénos en Robert Scheerder
  • Stel, je ziet geen rood Stel, je ziet geen rood Dit is de eerste blog van een serie van zes over kleuren in het verkeer. Deze serie beoogt het verkeer veiliger te maken door beter kleurgebruik. Kleurenblind-proof is... 14 september Meinard Noothoven van Goor
  • Nog een lange weg te gaan Nog een lange weg te gaan Na mijn kritische blog over Duurzaam Veilig 3.0 ( VK 2/2018 ) kreeg ik een prachtige kans te laten zien hoe je de voetganger en fietser wél een volwaardige plek kan geven in de... 13 september Berry den Brinker
  • Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg Transitie Verkeer&Mobiliteit, goed op weg We mogen wel zeggen dat het vakgebied dat zich bezig houdt met verkeer, vervoer, transport, mobiliteit anno 2018 al zo’n vijf jaar bezig is met de transitie. Immers het eerste... 15 juni Mike Bérénos
  • Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Elektrisch vervoer krijg je echt niet voor niks Veel Nederlandse steden gaan in 2025 op slot voor dieselvoertuigen. Elektrische voertuigen zijn dan het alternatief. Bijna de helft van de Nederlandse MKB-ondernemers denkt de... 8 juni Walther Ploos van Amstel, Martijn...
  • Inrichting van omgeving doet wat met de mens Inrichting van omgeving doet wat met de mens In de vorige Verkeerskunde liet ik zien dan het inrichten van een weg en wegomgeving erg lijkt op het werk van een kok. Het zijn aspecten als mondgevoel en... 8 juni Miranda Thüsh
  • Mobility as a Service als modekreet Mobility as a Service als modekreet Na een autoreis van meer dan zes uur ben ik aangekomen op mijn eindbestemming, een hotel voor vannacht. Vermoeid maar voldaan plof... 8 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Gouden greep: minor voor professional en student Gouden greep: minor voor professional en student Stenden NHL-docent Ruimte en Mobiliteit Frans Larmené zal de verkeerskundegeschiedenis ingaan als oprichter van de minor Traffic Psychology in het hbo-onderwijs. Een... 7 juni Nettie Bakker
  • Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Een verbod op grote vrachtwagens in de stad? Niet doen Met GroenLinks als grootste partij in veel steden staat stadslogistiek hoog op de coalitieverlanglijstjes. Stadslogistiek moet minder openbare ruimte in beslag nemen, met schoon... 16 april Walther Ploos van Amstel, Hogeschool...
  • In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal In een ultiem gerecht versterken alle aspecten elkaar optimaal Blog1/4. In een aantal blogs beweeg ik me langs de snijvlakken van de verkeerskunde en onderzoek hoe ruimtelijke maatregelen verkeersgedrag kunnen beïnvloeden. Ik laat zo zien... 6 april Guus Puylaert
  • Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld Je woont zoveel fijner zonder auto in het gezichtsveld “Heb je wel eens goed gekeken naar hoe je woont? Kijk eens naar buiten. Wat zie je? Een tuin? Een balkon? Een straat?” Met deze woorden startte Vincent Wever, hoofdredacteur... 6 april Vincent Wever
  • Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Grote sprong voorwaarts naar Duurzaam Veilig 4.0 Onlangs vroeg Peter van der Knaap, directeur/bestuurder van de SWOV, mij mee te werken aan de actualisatie van Duurzaam Veilig [1], de in Nederland toonaangevende visie op... 5 april Berry den Brinker
  • Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Verstedelijking en mobiliteit in de marge van Noord- en Zuid-Holland Steeds meer mensen trekken naar een stedelijke omgeving, ook naar die van de provincies Noord- en Zuid-Holland. Bereikbaarheid van voorzieningen is van vitaal belang voor de... 5 april Joseph Evers
  • Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Brabant gaat nog steeds voor NUL verkeersdoden Op 25 januari startte een nieuw campagnejaar voor onze verkeersveiligheidscampagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersdoden’. 2018 staat geheel in het teken van snelheid.... 23 februari Christophe van der Maat, gedeputeerde...
  • Een belofte die levens kan redden Een belofte die levens kan redden Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV) lanceerden in 2017 een bijzondere voorlichtingscampagne onder het motto: Beloofd. 23 februari Werner de Dobbeleer, woordvoerder...
  • Kansen voor kilometerprijs Kansen voor kilometerprijs Op de auto wordt wereldwijd belasting geheven, onder meer bij het tanken, meestal ten behoeve van onderhoud van de infrastructuur. Traditioneel gebeurt dit door een... 23 februari Jaap Ketel, gepensioneerd technisch...
  • Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Hoe gevaarlijk is de smartphone in de auto? Een Skype-vergadering in de auto, whatsappen op de fiets, facetimen terwijl je oversteekt: we multitasken er massaal op los in het verkeer. En dat blijkt de verkeersveiligheid... 30 januari Nathalie van Dijk, verkeerspsycholoog...
  • Het pretpark dat altijd open is Het pretpark dat altijd open is Er valt natuurlijk weer heel wat terug te kijken in deze laatste dagen van 2017. Hoogte- en dieptepunten waren er genoeg, zoals ieder jaar. Wat de verkeersveiligheid betreft was... 29 december Gerard Tertoolen
  • Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Komt er ook veilige ruimte voor gezonde mobiliteit? Voorjaar 2017 verscheen het Manifest Verkeersveiligheid. Najaar 2017 bleek dit in het regeerakkoord Rutte III richtinggevend. Een slimme en effectieve lobby onder leiding van de... 21 december Janneke Zomervrucht, MENSenSTRAAT
  • De file: wat is dat of wie zijn dat? De file: wat is dat of wie zijn dat? De economie groeit flink, de brandstofprijzen zijn stabiel en de ruimtelijke spreiding en de verplaatsingsafstanden nemen toe onder druk van de... 21 december Ed Graumans

Artikelen 1 tot 25 van 223

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2018 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.