De file: wat is dat of wie zijn dat?

donderdag 21 december 2017 Ed Graumans 1 reactie 152x gelezen

De economie groeit flink, de brandstofprijzen zijn stabiel en de ruimtelijke spreiding en de verplaatsingsafstanden nemen toe onder druk van de prijsontwikkeling op de woningmarkt. Dat alles betekent dat het aantal files en de fileduur fors blijven toenemen. Dit leidt tot een toename van de verkeersonveiligheid, irritatie en economische schade. Een knappe minister die het hoofd koel houdt en niet met een actieprogramma komt.
Ed Graumans

Ed Graumans

en structurele oplossing lijkt niet mogelijk. Bovendien worden alle maatregelen (benutten, uitbreiden infrastructuur) weer teniet gedaan door de latente vraag, de mobiliteitsgroei en de toename van de ruimtelijke spreiding. In mijn twee vorige blogs heb ik al aangegeven dat rekeningrijden en de automatische auto niet tot een oplossing leiden. Maar betekent dit dan dat het bestrijden van files vechten tegen de bierkaai is en eigenlijk niet meer dan een werkgelegenheidsproject? Dat ligt er aan hoe je tegen een file aankijkt en wat je er mee doet. 

De file: dat zijn wij! 
De file bestaat al meer dan 50 jaar. De file is tot op heden vooral mathematisch benaderd en gemodelleerd. Het gaat dan vooral over volgtijden, snelheidsverschillen en de effecten van verstoringen in een instabiele toestand vertaald in mathematische formules. In de basis is de file echter mathematisch uiterst eenvoudig: de aanvoer is groter dan de capaciteit. Deze basiswet verandert niet. Door de mathematische benadering zijn de oplossingen ook vooral mathematisch van aard: vergroten van de capaciteit, verkleinen van de volgtijd en het vergroten van de homogeniteit. Het is echter nogal teleurstellend dat dit blijkbaar niet voldoende is, ook niet in combinatie met de benuttingsaanpak. Het vergroten van de capaciteit kan de mobiliteitsgroei en de latente vraag niet bijbenen. Het verkleinen van de volgtijden is nauwelijks nog mogelijk. De automatische auto gaat dit, in tegenstelling tot het voorgeschotelde beeld, niet oplossen maar eerder verergeren (zie blog in Verkeerskunde augustus 2017).

De mathematische benadering is te beperkt om het verschijnsel file op te lossen. De file is namelijk geen verzameling auto’s maar een verzameling mensen die een bepaalde mobiliteitskeuze hebben gemaakt: ze reizen van A naar B op tijdstip X via route Y en willen dat blijkbaar doen in hun eigen voertuig. Als de techniek van de auto verandert, zijn het nog steeds dezelfde mensen die mobiliteitskeuzes maken en nog steeds reizen in een (andere) auto. Immers, dat technisch staaltje van vernuft laat je toch niet zomaar thuis staan? 

Hoe zit de file in elkaar? 
De oplossing voor de file zit in twee sporen: 

  1. Het aanbieden van keuzemogelijkheden aan de automobilist: ‘gratis in de file’ of tegen extra betaling een hogere doorstroomkwaliteit. 

  2. Het aanbieden van alternatieve verplaatsingswijzen die concurrerend zijn met het autogebruik. 

Spoor 1 heb ik behandeld in mijn blog in Verkeerskunde van februari 2017. Blijft over het beantwoorden van de vraag over de concurrerende alternatieven. Hiervoor is een geheel andere analyse nodig dan tot op heden wordt uitgevoerd met de traditionele verkeersmodellen. We moeten de analyse verschuiven van een mathematische benadering (verhouding intensiteit/capaciteit) en een technische benadering (volgtijden verkleinen) naar vooral een analyse van het individuele reisgedrag. Het begint met het in beeld brengen van de verplaatsingen van de voertuigen die in de file staan. Big data maken het mogelijk om een real-time HB-matrix te produceren van het filetraject (routebomen). Dergelijke matrices geven inzicht in de werkelijke omvang van verschillende relaties. Tevens geven zij inzicht in de benodigde kwaliteit voor de alternatieven wat betreft reistijd en betrouwbaarheid. 

Dit is vervolgens de basis voor het in beeld brengen van de benodigde verbeteringen van de fietsverbindingen, de benodigde verbeteringen van het openbaar vervoer, het versterken van ketens en de inzet van MaaS. In combinatie met de omvang van de relaties kunnen de kosteneffectiviteit en de haalbaarheid van de verschillende opties worden beoordeeld. Daarnaast geeft het verplaatsingsgedrag van de filerijder houvast voor de inzet van marketing en communicatie. We kunnen de doelgroepen namelijk beter definiëren. Deze aanpak betekent vervolgens ook dat we inzicht krijgen in de omvang van de verplaatsingen per auto waar we (nog) geen alternatief voor bieden. Voor deze categorie blijven vervolgens wel een of meerdere van de volgende strategieën een optie: beïnvloeden van het tijdstip van reizen, het beïnvloeden van de routekeuze, het aanbieden van een doorstroomroute (tegen betaling) of niets doen. Niets doen is een optie als de betreffende file geen prioriteit heeft (op basis van een economische en maatschappelijke afweging) of slechts tot een verschuiving van de wachttijd leidt. 

De hier voorgestelde analysemethodiek en werkwijze leiden, op regionaal en stedelijk niveau, tot een afgewogen en samenhangende mobiliteitsagenda en het daarvan afgeleide mobiliteitsprogramma. De tijd is rijp om ons beter te verdiepen in het verplaatsingsgedrag van de filerijder. 


Reacties

Reacties

Maurits Terpstra 19/01/2018 08:41

Ik mis spoor 3: het niet verplaatsen op momenten dat dit onvoldoende doorstromings-kwaliteit heeft of gaat geven.
Gedrag, gewoonte, verwachting doorbreken.
De generatie die vanaf hun geboorte al op Facebook staan (2e generatie opgegroeid met social-media), gaan niet in de files staan. Ze begrijpen totaal niet waar dat voor nodig is. Ze hebben hun ouders zien worstelen met het nieuwe werken etc etc. en gaan het zelf helemaal anders doen.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 76 tot 100 van 265

1 2 3 4 5 6

  • Het jaarlijkse hoogtepunt van kennis en kennissen Het jaarlijkse hoogtepunt van kennis en kennissen Nog een paar nachtjes slapen en dan is het weer zo ver: het  Nationaal verkeerskundecongres . Voor mij is dat het jaarlijkse hoogtepunt van kennis en kennissen. 24 oktober Hillie Talens, CROW
  • Kansen voor de stalen brug Kansen voor de stalen brug De discussie over een doelmatige aanpak van de renovatieopgave van de vele naoorlogse stalen bruggen wordt eenzijdig gevoerd. Er zijn ook kansen. Wanneer we beter kijken naar de... 11 oktober Hans van Pelt, directeur/eigenaar...
  • Spitsmijden, wie durft!? Spitsmijden, wie durft!? Nederlanders zijn nog steeds verslaafd aan de 9-tot-5-mentaliteit. Om het hoofd te bieden aan de spitsdrukte, roept onder meer president-directeur van NS Roger van Boxtel de... 3 oktober Hendrik Jan Bergveld, Arcadis
  • Maximaal 30 km/uur in de binnenstad, dat is pas duurzaam veilig Maximaal 30 km/uur in de binnenstad, dat is pas duurzaam veilig ‘Volgens mij moet de Duurzaam Veilig-theorie op de schop. De theorie wordt als het om ongevallen met fietsers en voetgangers gaat niet gesteund door dalende cijfers,... 24 augustus Berry den Brinker
  • Automatisch de toekomst in? Automatisch de toekomst in? Naar de maan…, naar Mars…, geen files…? Mijn opa zei altijd: ‘Op de maan komen ze nooit’. Hij heeft geen gelijk gekregen en helaas heeft hij het ook niet mogen meemaken.' 24 augustus Ed Graumans, bureau 'Met Graumans'
  • De sleutel voor effectief mobiliteitsbeleid De sleutel voor effectief mobiliteitsbeleid ‘Het is u vast niet ontgaan. De bereikbaarheid en leefbaarheid van ons kikkerlandje staan onder druk. De crisistijden zijn achter de rug en op steeds meer plekken loopt het vol.... 24 augustus Steven van Eijck
  • Sharing is niet altijd caring Sharing is niet altijd caring ‘Er is een opmars gaande van deelfietsen in Nederland en tegelijkertijd groeit de kritiek op deze ontwikkeling. Dit was de strekking van een recent artikel in de Volkskrant. In... 24 augustus Bas Schilder
  • Vormgeving 12 nieuwe verkeersborden kan beter Vormgeving 12 nieuwe verkeersborden kan beter Vanaf 1 juli 2017 zijn er  14 nieuwe verkeersborden  toegevoegd aan bijlage 1 van de RVV 1990. Maar geven die borden nu de gewenste duidelijkheid? En komt de vorm en... 15 augustus Peter Veringmeier, Veringmeier...
  • De ontwikkeling van MaaS: enkele vraagtekens voor de discussie De ontwikkeling van MaaS: enkele vraagtekens voor de discussie Het onderstaande artikel vormt een inbreng op de discussie over Mobility as a Service, in reactie op het artikel van Richard Hoving van het Amsterdam Economic Board,... 3 juli Jochem Floor, CarShareXL
  • Naar een slimme, veilige en comfortabele openbare ruimte Naar een slimme, veilige en comfortabele openbare ruimte " Door de handen ineen te slaan kan Nederland binnen een beperkt aantal jaren het modernste land ter wereld zijn op het gebied van bewegwijzering en verkeersveiligheid. De... 2 juni Jacques Goddijn, directeur HR Groep
  • Moet ik ook maar een hobby verzinnen voor in de auto? Moet ik ook maar een hobby verzinnen voor in de auto? "Na een drukke werkdag ga ik weer voldaan op weg naar huis. Bij Amsterdam springen de matrixborden aan en kom ik vroegtijdig tot stilstand. Minuten later ben ik slechts... 2 juni Robin Huizenga, PTV Group
  • Wegontwerp voor Dummies. Dummies? Wegontwerp voor Dummies. Dummies? Voor het ontwerpen en aanleggen van wegen bestaan richtlijnen en aanbevelingen. Toch kom ik als Dummy-weggebruiker in de praktijk regelmatig situaties tegen waarbij ik niet... 2 juni Cees Wildervanck, verkeerspsycholoog*
  • Verwachtingspatronen bij autodelen Verwachtingspatronen bij autodelen Deze blog is een reactie op de blog van Walther Ploos van Amstel: ‘ Elektrische deelauto’s: vanzelfsprekend, toch? ’ Lees hier het artikel dat gaat over de publicatie... 28 mei Jochem Floor, CarshareXL
  • Elektrische deelauto’s: vanzelfsprekend, toch? Elektrische deelauto’s: vanzelfsprekend, toch? Afgelopen week kwam een bijzonder rapport uit bij  CROW over elektrische deelauto’s . De stap om te gaan autodelen is voor veel mensen best groot.  De stap naar een... 24 mei Walther Ploos van Amstel
  • Hoe ‘smart’ worden wij eigenlijk van Smart Mobility? Hoe ‘smart’ worden wij eigenlijk van Smart Mobility? Een aantal jaar geleden had iedereen het plots over ‘slim reizen.’ Het betekent reizigers stimuleren om slimmere keuzes te maken tussen auto, fiets, thuiswerken en ov. Mensen... 1 mei Gerard Tertoolen
  • Herbouw bruggen A27 in beton is een gemiste kans Herbouw bruggen A27 in beton is een gemiste kans De Merwedebrug, de Hagesteinsebrug en de Keizersveerbrug op de A27 worden helemaal vervangen. De ‘beste realisatiestrategie’ is volgens demissionair minister Schultz om in beton... 31 maart Rob van der Waal
  • Beste lezer, bent u klaar voor Mobility as a Service (MaaS)? Beste lezer, bent u klaar voor Mobility as a Service (MaaS)? ‘Wie is de grote winnaar van de verkiezingen? Is er een verassende winnaar? Als u dit artikel leest, kunt u antwoord geven op deze vragen, maar op moment van schrijven is de... 31 maart Robin Huizenga
  • Geestverruiming Geestverruiming ‘Ik zit noodgedwongen even thuis. Medisch gevalletje. Niets ernstigs, maar wel erg vervelend. Iets waar knappe koppen gelukkig wat aan konden doen. Ik kom er zo op terug. Het... 31 maart Dominik van Lankeren
  • To pay or not to pay To pay or not to pay Net voor de verkiezingen doemt het R² -woord weer op. De economie trekt weer fors aan. Dat is natuurlijk heel mooi. Maar aan het exponentiële verband tussen de groei van de... 31 maart Ed Graumans
  • Is de snorfiets wel de boosdoener? Is de snorfiets wel de boosdoener? Snorfietsen zijn populair. Je mag er zonder helm mee op het fietspad rijden, gratis parkeren op de stoep en bij aankomst op je bestemming ben je niet bezweet en je haar zit nog... 17 februari Berry den Brinker
  • Human Factors versus richtlijnen: Niet blindvaren Human Factors versus richtlijnen: Niet blindvaren In een eerdere blog heb ik betoogd dat richtlijnen niet ‘heilig’ zijn. Je moet er zelfs van afwijken als dat tot betere situaties leidt, maar dat gebeurt zelden. 16 februari Herbert Korbee
  • Op weg naar 2017 Op weg naar 2017 De laatste week van het jaar staat traditiegetrouw in het teken van terugblikken. Wat heeft 2016 op het gebied van mobiliteit gebracht? Veel moois... 30 december Gerard Tertoolen
  • Treinreistijd: waardevolle tijd Treinreistijd: waardevolle tijd ‘In Nederland werd vorig jaar in totaal 220 miljoen uur met treinen van NS gereisd. Dit is inclusief de overstaptijd op het station. ‘Reistijd is verloren tijd’, wordt vaak... 23 december Pim Warffemius, onderzoeker bij KiM
  • Hoe maakt de stad goed gebruik van mobiliteitsinnovaties? Hoe maakt de stad goed gebruik van mobiliteitsinnovaties? ‘De komende jaren zullen veel gemeenten hun gemeentelijk verkeers- en vervoerplannen, GVVP’s, actualiseren. De gebruiksduur ervan is vaak langer dan we aanvankelijk dachten.... 23 december Johan Diepens, directeur Mobycon
  • Slimme ov-reisinformatie: de veiligheidsspeld van de 21 e eeuw? Slimme ov-reisinformatie: de veiligheidsspeld van de 21 e eeuw? Fons Savelberg van het KiM over innovaties waar mensen veel voordeel van genoten en genieten. Over innovaties waar niet erg hoge investeringskosten mee gemoeid zijn... 17 november Fons Savelberg, KiM

Artikelen 76 tot 100 van 265

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.