Blog 2 Vergevingsgezinde fietspad: Fietsen en fietsers hebben geen kreukelzone

donderdag 17 maart 2016 Peter Morsink 1 reactie 593x gelezen

Op 31 maart is de eindbijeenkomst van het project Het Vergevingsgezinde Fietspad in het provinciehuis in Zwolle. U kunt zich hier nog voor aanmelden. Wat ging hieraan vooraf? Welke lessen zijn geleerd? Hoe ziet het vergevingsgezinde fietspad er uit?   

Peter Morsink, Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

Peter Morsink, Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

De fiets is ons nationaal symbool. Dagelijks maken ontelbaar veel mensen binnen en buiten het stedelijk gebied gebruik van de (elektrische) fiets om naar hun werk te komen. En ook recreatief worden er heel wat kilometers afgelegd. De verwachting is dat het gebruik van de fiets de komende jaren alleen maar zal toenemen. Recreatief fietsende ouderen maken helaas een groot deel uit van het aantal verkeersslachtoffers en we staan nog maar aan het begin van de vergrijzingsgolf. Hoog tijd dus om onze fietsinfrastructuur ‘vergrijzingsproof’ te maken, om zo enkelvoudige ongevallen (waar geen andere weggebruiker bij betrokken is) zo veel mogelijk te voorkomen. Maar wat zijn de voorwaarden voor een vergrijzingsproof fietspad?

 

Fietspaden veiliger maken
In mijn vorige blog vertelde ik al dat in Nederland het risico om als fietser slachtoffer te worden van een ernstig ongeval relatief laag is ten opzichte van andere landen. Omdat we zoveel fietsen, is ons verkeerssysteem in de loop der tijd al behoorlijk aan de fiets aangepast. Samen leggen wij heel wat fietskilometers af. In combinatie met het feit dat een fiets een evenwichtsvoertuig is en niet (net als een auto) een kreukelzone of airbag heeft, zorgt dat jaarlijks wel voor een onaanvaardbaar hoog aantal ernstig gewonde en dodelijke slachtoffers. Reden voor Royal HaskoningDHV om samen met een aantal gedreven projectpartners gehoor te geven aan de oproep van het ministerie van Infrastructuur en Milieu om fietspaden veiliger te maken. Samen startten we het project Het Vergevingsgezind Fietspad, met als doel: de fietsinfrastructuur dusdanig te verbeteren, dat er minder (enkelvoudige) ongevallen plaatsvinden. En als er tóch een ongeval plaatsvindt, dat de afloop dan minder ernstig is.

 

Vier belangrijke componenten voor vergevingsgezind fietspad
Wat is er onderzocht in de verschillende pilotsituaties? En wat zijn de resultaten ervan, zult u zich afvragen. We hebben ons vooral gericht op maatregelen die bij daglicht zichtbaar zijn. Alles wat je verder aanbrengt aan maatregelen voor rijden in het donker (wat ouderen minder graag doen), maakt de situatie alleen maar extra veilig. In ons onderzoek richtten we onze aandacht vooral op tweerichtingenfietspaden, want daar vinden relatief veel ongevallen plaats. En onze conclusie is dat een vergevingsgezind fietspad vier componenten moet bevatten om enkelvoudige ongevallen te kunnen voorkomen, als de fietser onverhoopt toch ‘op ramkoers’ ligt. Als fietser moet je zowel balans als koers kunnen houden (zodat je niet van het fietspad afraakt), ruimte krijgen voor foutcorrectie aan de randen van het fietspad, en er moeten geen vervelende obstakels zijn op het pad of in de berm (paaltjes, middengeleiders, bomen) waar je tegenaan kunt botsen.

 

Alleen verbreden is niet voldoende
Samen met onze projectpartners onderzochten we verschillende maatregelen in praktijksituaties. Een fietspad alleen verbreden blijkt niet voldoende, maar is wél een basisvoorwaarde. Ouderen hebben de neiging tegen de (gevaarlijke) rand van het fietspad aan te rijden. Dus keken we ook naar het effect van maatregelen in de as, aan de randen én in de berm van het fietspad. ‘Adviseur verkeersveiligheid en beheer, Henk Bolding van de provincie Overijssel voerde een experiment uit met afwisselende stroken beton en groen en grijs kunstgras langs het fietspad. Helpen deze stroken fietsers om een veilige positie op het fietspad in te nemen? In de praktijkcase van Sipke van der Meulen, secretaris van het Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF), nam men proeven met verschillende soorten markering op een fietspad. Hoe reageren fietsers ’s avonds bijvoorbeeld op glow-in-the-dark-randbelijning langs een deel van de onlangs gereconstrueerde N354? Schuiven ze inderdaad meer op naar het midden van het fietspad, waardoor ze minder snel in de berm belanden?

 

Markering en bermstroken vergroten veiligheid van fietspaden
Royal HaskoningDHV en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) onderzochten de effecten van al die verschillende experimenten. Toepassing van schuine (liefst gekleurde) stoepranden en duidelijke markering op het fietspad voorkomt al veel risicovolle situaties. Ook blijkt dat de fietser dankzij een extra bermstrook de breedte van het fietspad beter gaat gebruiken en de effectieve afstand tot de gevaarlijke berm vergroot. Wel varieert de beleving van de verschillende varianten. Opvallend genoeg werd de groene kunstgrasvariant als minst duidelijk en veilig ervaren. Veel fietsers durfden er niet op te rijden, omdat ze de bedoeling van de strook niet goed herkenden. Een betonnen bermstrook (met een klinkermotief) had een positiever effect op de fietsveiligheid. Fietsers interpreteren dit type bermstrook eerder als een veilige zone om uit te wijken en stuurfouten te corrigeren. Ook de glow-in-the-darkbelijning en brede kantmarkering van witreflecterend materiaal worden door fietsers als prettig en veilig ervaren. Over het algemeen kunnen we over markering zeggen, dat deze letterlijk de lijn uitzet naar veiliger fietspaden.

 

Fietsinfrastructuur hoeft niet volledig op de schop
In principe zijn de maatregelen die genomen moeten worden niet super ingrijpend. De Nederlandse fietsinfrastructuur hoeft dus ook niet compleet op de schop. Brede(re) fietspaden, veilige bermstroken en goede markeringen helpen al enorm om het aantal enkelvoudige ongevallen flink naar beneden te brengen. Al zullen er altijd uitdagingen blijven. Zo fietste ik laatst op een fietspad en haalde een ruiter te paard in. Niks aan de hand, dacht ik. Maar toen het paard opeens zijn hoofd omdraaide en me intensief aanstaarde, schrok ik zo, dat ik linea recta naast het fietspad terechtkwam. Tja, er was geen veilige bermstrook en dus geen correctiemogelijkheid. Gelukkig hadden zowel het paard als ik geen enkel schrammetje opgelopen…

 

Peter Morsink is Senior Adviseur Mobiliteit en Verkeersveiligheid bij Royal HaskoningDHV

peter.morsink@rhdhv.com


Reacties

Reacties

Geertje 30/03/2016 22:21

Interessante blog Peter!
Heel veel plezier morgen bij de eindpresentatie

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 255

1 2 3 4 5 6

  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman

Artikelen 1 tot 25 van 255

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.