Bedrijventerreinen beter bereikbaar!

maandag 25 juni 2012 4 reacties 1298x gelezen

Tobias van den Briel, senior adviseur Decisio


Veel bedrijventerreinen zijn slecht bereikbaar met het openbaar vervoer. De gemiddelde afstand van bedrijven tot een ov-knooppunt is 4,8 kilometer. Voor bedrijven die niet op een bedrijventerrein gevestigd zijn, is deze gemiddelde afstand 2,8 kilometer. Dat blijkt uit onze benchmark waar op dit moment bijna 200 bedrijven in zijn opgenomen. Deze slechte ov-bereikbaarheid leidt tot veel negatieve effecten voor diverse belanghebbenden.

Dit blijkt uit honderden analyses die Decisio heeft uitgevoerd in het kader van de landelijke subsidieregeling Mobiliteitsvouchers. Om de bereikbaarheid van bedrijventerreinen te verbeteren, zou de oplossing gezocht moeten worden in vraaggericht besloten vervoer.

Neerwaartse spiraal
De bereikbaarheid van bedrijventerreinen met het openbaar vervoer lijkt in een neerwaartse spiraal terecht gekomen te zijn. Uit gesprekken met werkgevers blijkt dat de dienstregeling niet aansluit op de wensen van de gebruikers (hun werknemers) en dat deze vervolgens worden ‘uitgekleed’ omdat er te weinig gebruik van wordt gemaakt. Door het schrappen van de vroege en/of late ritten, sluit de bus nog minder aan op de wensen van de klant zodat het gebruik nog meer afneemt. Et cetera, et ceterac., etc.

Marktfalen
Nou zou je kunnen beargumenteren dat dit marktwerking is: vraag en aanbod komen vanzelf tot een nieuw evenwicht. De ov-markt is echter – bewust – geen markt van directe concurrentie maar wordt op basis van concessies verleend aan marktpartijen die hiervoor exploitatiesubsidie ontvangen. Het uiteindelijke product is dan ook meer aanbod- dan vraaggestuurd. In de praktijk zijn veelgehoorde klachten dat bussen niet aansluiten op treinen of werktijden van de werknemers, ze vaak een lange route afleggen en de frequentie te laag is.

Vervoermaatschappijen hebben op korte termijn geen prikkel om de dienstregeling aan te passen omdat ze de concessie reeds verleend hebben gekregen. In de praktijk heb ik gezien dat het een lange weg is om een wens vanuit bedrijven te vertalen naar een wijziging in de dienstregeling.

Maar ook zorgen externe effecten voor een niet goed werkende markt (marktfalen). In het besluit om een buslijn te schrappen, zijn de directe kosten en opbrengsten de bepalende factor. Er zijn daarnaast nogal wat andere effecten die niet of nauwelijks worden meegenomen in zo’n besluit. Zo zijn er voor bedrijven nadelige effecten omdat ze door een verminderde bereikbaarheid minder aantrekkelijker worden voor werknemers. Dit geldt niet alleen voor stagiairs en starters op de arbeidsmarkt die meestal niet beschikken over een eigen auto. Indirect heeft een slechte ov-bereikbaarheid ook gevolgen voor de autobereikbaarheid.

Bovengemiddeld autogebruik leidt tot filevorming en er ontstaan parkeerproblemen. Voor de bewoners in de omgeving van het terrein betekent dit een afname van de luchtkwaliteit. Voor de gemeente heeft de slechte bereikbaarheid tot gevolg dat de gemeentelijke belastingen lager uitvallen vanwege de geringere waarde van het vastgoed op het terrein. Voor de landelijke overheid is een nadeel dat haar milieudoelstellingen negatief worden beïnvloed: meer autoverkeer betekent een grotere uitstoot van broeikasgassen.

Oplossing: vraaggestuurd en betrekken alle effecten in besluitvormingsproces
Om het eerste punt van marktfalen tegen te gaan, zou het vervoer van en naar een bedrijventerrein vraaggestuurd moeten zijn. Zo sluit het aanbod zo goed mogelijk aan op de vraag. Bedrijventerreinen waarbij besloten vervoer opgezet wordt, kunnen dan buiten de ov-concessie vallen.

Om de tweede reden van marktfalen weg te nemen, zal rekening gehouden moeten worden met alle maatschappelijke effecten die vervoer met zich meebrengt. Hierdoor is niet alleen een eerlijke afweging mogelijk óf een gezamenlijk vervoersysteem maatschappelijk gewenst is, maar dit biedt ook aanknopingspunten voor de financiering van het  vervoer. Door de maatschappelijke kosten en baten toe te kennen aan de partijen bij wie deze neerslaan, kunnen de kosten eerlijk verdeeld worden. De overheid ziet zo haar huidige subsidie-inzet doelmatiger ingezet en bedrijven kunnen goedkoper of tegen eenzelfde prijs hun werknemers betere voorzieningen bieden. Bedrijven kunnen voor zichzelf de afweging maken of ze hiervan de voordelen inzien, en hieraan deelnemen.

Praktische uitvoerbaarheid
Het in beeld brengen van de vraag is te bereiken door per bedrijventerrein een analyse te maken van de vervoersstromen, knelpunten en wensen en verwachtingen van werknemers. Basis hiervoor is een enquête onder alle werknemers op het terrein. Deze ‘papieren’ voorkeur kan verder in de praktijk getest worden door een pilot op te starten. Daarbij is communicatie richting de werknemers van groot belang.

De maatschappelijke kosten en baten zijn te berekenen door gebruik te maken van de landelijke MKBA-methodiek zoals deze ook voor infrastructurele projecten gebruikt wordt. Hierbij wordt gebruik gemaakt van indicatoren en kengetallen om alle effecten waar mogelijk te monetariseren. Een ander punt van aandacht is de free-ridersproblematiek. Hiervoor zal het vervoer een besloten karakter moeten krijgen. In de praktijk kan per terrein de meest wenselijke uitvoering gekozen worden (kaartjes kopen, lidmaatschappen, et cetera).

Al het voorgaande betekent dat er in de eerste fase een initiatiefnemer moet zijn die de haalbaarheid onderzoekt en in de volgende fase een manager het besloten vervoer moet aansturen.

Praktijk
In de praktijk zijn er al enkele voorbeelden te vinden waar besloten vervoer het openbaar vervoer heeft vervangen. Een van de meer succesvolle voorbeelden is de Westpoortbus in Amsterdam. Door het uitvallen van diverse ov-lijnen is de Stichting Westpoort Bereikbaar opgezet die op verzoek van de gemeente, ORAM en Haven Amsterdam een pilot is gestart met besloten vervoer naar bedrijventerrein Westpoort in Amsterdam.

Conclusie
Een kosteneffectieve en duurzame oplossing om de ov-bereikbaarheid van een bedrijventerrein te verbeteren, is vraaggericht besloten vervoer. Er zal een initiatiefnemer en een manager moeten zijn waardoor een dergelijk systeem in de praktijk vorm kan krijgen. De werkelijke maatschappelijke effecten zijn daarbij uitgangspunt voor de vraag wie welke kosten draagt. Hierdoor zal de neerwaartse spiraal waarin collectief vervoer naar bedrijventerreinen zit, kunnen worden doorbroken.


Reacties

Reacties

Ronald Postma 22/09/2012 11:05

Beste Tobias, wij delen jouw visie volledig.
Terwijl het bedrijfsleven gestimuleerd wordt om meer aan duurzaamheid en bereikbaarheid te doen, schrapt de overheid overal OV lijnen. Met name bedrijventerreinen, die toch al niet rijkelijk bedeeld waren met goed natransport, zijn de klos. Door de ‘dunne vervoerstromen’ en de leegstand is dit een gemakkelijke prooi voor de overheid, terwijl de bedrijven die er zitten met een probleem worden opgezadeld.
Een aantal initiatiefnemers hebben de handen ineengeslagen om voor dit probleem een oplossing te bieden. Recent is Shuttle2 opgericht met als missie het organiseren van personenvervoer van station naar werkplek op een duurzame, veilige en comfortabele wijze tegen lage kosten.
Deelnemende bedrijven hebben verschillende mogelijkheden voor zowel de voertuigen als de chauffeurs, waardoor men het zo duurzaam en goedkoop als mogelijk kan krijgen.
We zijn inmiddels actief op Papendorp en in de Botlek en naar verwachting zal dit zich snel uitbreiden. Zie ook www.shuttle2.nl.

Friso Metz 17/07/2012 08:55

Interessant artikel. KpVV en Ecorys werken aan een methode om MKBA's beter te richten op mobiliteitsmanagement-vraagstukken. Juist door de maatschappelijke kosten/baten te combineren met de private kant: de business case voor bijv. werkgevers en service providers. Én te kijken naar de baten van de reiziger want dat is de sleutel tot ander resigedrag!

BUPP 26/06/2012 09:52

Westpoort maakt gebruik van een reserveringsysteem, waarmee de vraag inzichtelijk gemaakt wordt. Hiermee kan de stichting Westpoortbus vervoer-op-maat aanbieden. Als je meer informatie wilt ontvangen dan horen wij het graag.

www.bupp.nl

Jos Mens 26/06/2012 09:21

Beste Tobias,

Ik ben het helemaal met je eens.
Bij Vipre hebben we ook pasklare oplossingen voor dit vraaggestuurd besloten vervoer, dat ook in de parktijk al werkt.
Afspraak ?

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 266

1 2 3 4 5 6

  • Verkeersveiligheidsrisico’s op kruispunten ‘bekijken’ Verkeersveiligheidsrisico’s op kruispunten ‘bekijken’ Vanochtend, 14 november, zag ik bij het ontbijt bij RTL-nieuws dat de verkeersveiligheid op kruispunten onder druk staat! Het aantal verkeersdoden op kruispunten is de afgelopen... 15 november Erik WahleResource Manager team...
  • 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! Het advies van de Commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen vindt bijval onder verkeerskundigen en klimaatwetenschappers. Toch blijven... 16 oktober Martin Kroon
  • Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Wanneer rijdt de volledig zelfrijdende auto in Nederland rond? Welke veranderingen brengt de transitie van de huidige manier van autorijden naar de zelfrijdende auto ons? Hoe... 15 oktober Door Luuk de Vries, Adviseur Smart...
  • Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Van 7 tot 10 oktober vond in Rotterdam de twintigste editie plaats van het internationale voetgangerscongres Walk21. Zo’n zeshonderd deelnemers, waarvan een minderheid uit... 10 oktober Wim Bot
  • Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet... 2 oktober Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group
  • Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes drukken hun stempel op het maatschappelijk debat over mobiliteit. Deze taboe-onderwerpen komen dus niet aan de orde, maar hebben wél invloed. Ze leiden daarom tot... 2 oktober Arie Bleijenberg, Koios strategy
  • De speed pedelec: onterecht op het strafbankje De speed pedelec: onterecht op het strafbankje Er rijden er volgens recente CBS-cijfers ongeveer 17.000 van rond in Nederland: speed pedelecs. Voor wie het nog niet wist, fietsen met een elektrische ondersteuning tot 45... 2 oktober Martin de Vries
  • Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit In een - met name - technologisch turbulent veranderende wereld kan een visie op de toekomst, eventueel uitmondend in één stip of meerdere stippen op de horizon, een belangrijke... 2 oktober Mike Bérénos, voorzitter NMTM, op...
  • Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Heeft u ook zo genoeg van files? Elke dag wachten in de rij, ongelukken en pechgevallen? Met het aanbreken van de donkere dagen zal dit beeld de komende maanden alleen maar nog... 2 oktober Edward Neef
  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht

Artikelen 1 tot 25 van 266

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.