Automatisch de toekomst in?

donderdag 24 augustus 2017 Ed Graumans, bureau 'Met Graumans' 1 reactie 139x gelezen

Naar de maan…, naar Mars…, geen files…? Mijn opa zei altijd: ‘Op de maan komen ze nooit’. Hij heeft geen gelijk gekregen en helaas heeft hij het ook niet mogen meemaken.'

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

De wetenschap en de techniek zijn tot veel in staat. Het menselijk vernuft is verbazingwekkend. Ik zeg dus: ‘Op Mars (bemand) komen ze wel’, maar wat dichter bij huis slaat mijn twijfel toch toe: volledig automatische voertuigen, geen files, geen stuur en aan het werk of ontspannen in je rijdende ‘huisje’? Hoewel ik een optimist ben, volg ik hierin toch de lijn van mijn opa: ‘Volledig automatisch en filevrij rijden (altijd en overal) gaat niet gebeuren’. En waarom dan wel niet?

 

Automatisch rijden: alleen maar zonneschijn?

  • De volgtijden van de voertuigen worden kleiner, zo wordt beweerd. Wie regelmatig in de spits op een volle autosnelweg rijdt, kan zelf ervaren dat de volgtijden al tot een minimum zijn teruggebracht, zelfs zodanig dat de bijrijder met zweet in zijn handen meerijdt.
  • De volgtijden worden eerder groter dan kleiner: vanwege het veiligheidsgevoel en de veiligheidsmarges die vanuit juridische overwegingen (aansprakelijkheid) in acht zullen worden genomen.
  • De files lossen niet op: energie wordt goedkoper, de economie groeit, de verkeersdrukte neemt zeker niet af. Automatisch rijden staat niet boven de simpele wetmatigheid dat er wachtrijen ontstaan als het aanbod in een bepaalde tijdsperiode groter is dan de capaciteit.
  • Wie durft het aan om met meer dan 100 km/uur een dutje te gaan doen of een boek te lezen? Als we kijken naar de veiligheidsprotocollen die we terecht in acht nemen voor treinen en metro’s, dan is het op zijn minst vreemd om te veronderstellen dat we ‘blind’ de weg op kunnen gaan wat betreft onze eigen en andermans veiligheid en de complexe aansprakelijkheidskwesties. Diverse metro’s en people movers rijden overigens al wel volledig automatisch en veilig. Vele andere metro’s zouden dat ook al kunnen, maar dat gebeurt niet uit psychologische overwegingen ‘ter geruststelling’ van de reizigers.
  • Hacken, digitale sabotage en cybercrimes kunnen leiden tot totale ontwrichting en noodlottige gebeurtenissen: een aantrekkelijk perspectief voor terroristen, vijandige mogendheden en criminelen (chantage en afpersing).
  • De volledig automatische auto wordt het walhalla voor de fietser en voetganger: zij kunnen overal en altijd voorrang nemen en krijgen, want het voertuig stopt toch wel… Met alle gevolgen van dien.

 

Maar zeker wel kansen!

Deze opsomming is niet bedoeld als pessimisme, maar als realisme. Hebben automatische voertuigen dan geen toekomst? Zeker wel! De technologie zal bijdragen aan het ondersteunen van de rijtaken en de verkeersveiligheid, zolang de verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid en het attentieniveau van de bestuurder niet ondermijnd worden. De grootste kansen liggen echter niet op het vlak van het oplossen van files, maar op het vlak van:

  • Vergrijzing en langer thuis wonen, het voorkomen van sociale isolatie en het gebruik kunnen blijven maken van voorzieningen;
  • Vermindering van het ruimtegebruik door het autoverkeer.

 

Automatisch rijden in een ‘beschermde ruimte’ behoort wel degelijk tot de mogelijkheden. Lage snelheden en eenvoudige verkeerssituaties zijn dan een voorwaarde. En het doel is daarbij niet snelheid en doorstroming, maar toegankelijkheid, mogelijkheid tot deelname en onderdeel zijn van een keten (MaaS). De proeven met de WEpods op de campus van Wageningen gaan al een eind in de goede richting. Op buurt-, wijk- en dorpsniveau kunnen automatische voertuigen (met lage snelheden) op een geautoriseerd netwerk een grote rol gaan spelen:

  • Als vervoermiddel voor (bewust of gedwongen) autolozen naar voorzieningen en sociale contacten in de buurt en naar ov-haltes.
  • Als deelauto die vanuit een wijkdepot komt voorrijden en vervolgens als gewone auto gebruikt kan worden. Bijkomend voordeel is dat er minder parkeerruimte in de buurt nodig is en er weer meer ruimte komt voor de ontplooiing van kinderen in de openbare ruimte.
  • Als onderdeel van een keten, aansluitend op ov-haltes en ov-knooppunten. En daarnaast uiteraard als automatische ov-voertuigen op vrije banen.

 

Focus verleggen naar maatschappelijk nut

Dit betekent dat de focus van de overheid op dit moment niet de juiste is: techniek en files zijn niet de onderwerpen, laat dat maar aan de markt over. De onderwerpen zijn de maatschappelijke vraagstukken op het gebied van deelname, toegankelijkheid en bereikbaarheid. Het zou een mooie stap zijn als de overheid de focus weet te verschuiven naar het oplossen van deze (minder sexy) vraagstukken met behulp van de technologische ontwikkeling van automatische voertuigen.

Reacties

Reacties

Maurits van Witsen 29/08/2017 11:03

Met genoegen heb ik deze bijdrage gelezen; ik deel ten volle de mening van Ed Graumans. Hierbij wil ik wel mijn verbazing uitspreken dat niet zozeer beleidsmakers, politici, journalisten en uiteraard het grote publiek, maar ook wetenschappers incl. verkeerskundigen aan de loop gaan met het idee van de universeel bruikbare zelfrijdende auto. Wie even nadenkt, moet toch tot de conclusie komen dat elk systeem hoe dan ook af en toe faalt, maar ook dat dit in de meeste gevallen niet tot een gevaarlijke situatie leidt. Dit is wel het geval in het verkeer, waarin bij systeemuitval een voertuig STUURLOOS na 130 km/uur tot stilstand moet komen, uitermate gevaarlijk, want NIET FALE SAFE. Dit is wel het geval bij een fysiek geleid (spoorweg)stelsel, waar een trein bij een storing keurig op zijn rails veilig tot stilstand komt, want ook op voldoende afstand van zijn voorganger,resp. waar b.v. bij een falende overweg deze in een veilige (d.w.z. gesloten) toestand komt. Ja, zelfs in het compacte spoorwegsysteem met slechts enkele honderden treinen onderweg treden toch dagelijks al tal van sein- en wisselstoringen op.
Een andere kant van de medaille is dat een gebruiker van een automobiel zich niet zal willen laten beheersen door volledige automatisering. Alle flexibiliteit wordt hem dan ontnomen; men bedenke eens in hoeveel situaties hij wel zal willen ingrijpen. De robot dient immers in dienst te staan van de mens, maar met de zelfrijdende auto komt de mens in dienst te staan van de robot die hem veel beperkingen zal opleggen. Natuurlijk zijn er situaties, waarin de beperkingen gewenst zijn, zoals het aanbieden van automatische busjes op korte afstand (enkele km) en met beperkte snelheid (tot circa 25 km/uur) voor het vervoer naar en van een knooppunt, voor het vervoer van personen die zelf niet kunnen of mogen sturen, voor het automatisch wegzetten van een voertuig in een parkeergarage of op een uitgestrekt parkeerterrein. Ook het opleggen van beperkingen ter wille van de veiligheid (het voorkomen van het negeren van een rood verkeerslicht of een gesloten overweg; het afdwingen van de plaatselijk voorgeschreven maximum snelheid), e.d. zal een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de verkeersveiligheid.
Als juist deze mogelijkheden naar voren worden gebracht, is men op de goede weg, maar om een misleidend toekomstbeeld met universeel inzetbare zelfrijdende auto's te schetsen, incl. het verdwijnen van het beroep van chauffeur, waarop onze politici nu al hun verkeersbeleid op dreigen in te zetten, is niet alleen betreurenswaardig maar ook gevaarlijk.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 76 tot 100 van 250

1 2 3 4 5 6

  • Herbouw bruggen A27 in beton is een gemiste kans Herbouw bruggen A27 in beton is een gemiste kans De Merwedebrug, de Hagesteinsebrug en de Keizersveerbrug op de A27 worden helemaal vervangen. De ‘beste realisatiestrategie’ is volgens demissionair minister Schultz om in beton... 31 maart Rob van der Waal
  • Beste lezer, bent u klaar voor Mobility as a Service (MaaS)? Beste lezer, bent u klaar voor Mobility as a Service (MaaS)? ‘Wie is de grote winnaar van de verkiezingen? Is er een verassende winnaar? Als u dit artikel leest, kunt u antwoord geven op deze vragen, maar op moment van schrijven is de... 31 maart Robin Huizenga
  • Geestverruiming Geestverruiming ‘Ik zit noodgedwongen even thuis. Medisch gevalletje. Niets ernstigs, maar wel erg vervelend. Iets waar knappe koppen gelukkig wat aan konden doen. Ik kom er zo op terug. Het... 31 maart Dominik van Lankeren
  • To pay or not to pay To pay or not to pay Net voor de verkiezingen doemt het R² -woord weer op. De economie trekt weer fors aan. Dat is natuurlijk heel mooi. Maar aan het exponentiële verband tussen de groei van de... 31 maart Ed Graumans
  • Is de snorfiets wel de boosdoener? Is de snorfiets wel de boosdoener? Snorfietsen zijn populair. Je mag er zonder helm mee op het fietspad rijden, gratis parkeren op de stoep en bij aankomst op je bestemming ben je niet bezweet en je haar zit nog... 17 februari Berry den Brinker
  • Human Factors versus richtlijnen: Niet blindvaren Human Factors versus richtlijnen: Niet blindvaren In een eerdere blog heb ik betoogd dat richtlijnen niet ‘heilig’ zijn. Je moet er zelfs van afwijken als dat tot betere situaties leidt, maar dat gebeurt zelden. 16 februari Herbert Korbee
  • Op weg naar 2017 Op weg naar 2017 De laatste week van het jaar staat traditiegetrouw in het teken van terugblikken. Wat heeft 2016 op het gebied van mobiliteit gebracht? Veel moois... 30 december Gerard Tertoolen
  • Treinreistijd: waardevolle tijd Treinreistijd: waardevolle tijd ‘In Nederland werd vorig jaar in totaal 220 miljoen uur met treinen van NS gereisd. Dit is inclusief de overstaptijd op het station. ‘Reistijd is verloren tijd’, wordt vaak... 23 december Pim Warffemius, onderzoeker bij KiM
  • Hoe maakt de stad goed gebruik van mobiliteitsinnovaties? Hoe maakt de stad goed gebruik van mobiliteitsinnovaties? ‘De komende jaren zullen veel gemeenten hun gemeentelijk verkeers- en vervoerplannen, GVVP’s, actualiseren. De gebruiksduur ervan is vaak langer dan we aanvankelijk dachten.... 23 december Johan Diepens, directeur Mobycon
  • Slimme ov-reisinformatie: de veiligheidsspeld van de 21 e eeuw? Slimme ov-reisinformatie: de veiligheidsspeld van de 21 e eeuw? Fons Savelberg van het KiM over innovaties waar mensen veel voordeel van genoten en genieten. Over innovaties waar niet erg hoge investeringskosten mee gemoeid zijn... 17 november Fons Savelberg, KiM
  • Geen verstoppertje spelen Geen verstoppertje spelen Deze blogsamenvatting  verscheen in VK 5/2016. Onderaan deze blog vindt u een link naar de integrale versie van deze blog van Mike Bérénos.  21 oktober Mike Bérénos
  • Met de fiets van Lier naar Amsterdam Met de fiets van Lier naar Amsterdam 'De laatste week van augustus fietste ik met vrouw en twee kinderen van 11 en 13 jaar oud van Lier naar Amsterdam (via Breda, Dordrecht en Gouda). We vertrokken maandag,... 21 oktober Eddy Klynen
  • Ontmoeten? Verbinden! Ontmoeten? Verbinden! 'Het Nationaal Verkeerskunde Congres 2016 heeft als thema 'Verassende ontmoetingen'. Deze gaan vooraf aan nieuwe verbindingen. Wat is dat nu zoal, ontmoeten en... 21 oktober Lindy Molenkamp
  • Lokale VRI’s dragen autonoom bij aan het ‘wonder van de Velsertunnel’ Lokale VRI’s dragen autonoom bij aan het ‘wonder van de Velsertunnel’ ‘Sinds 15 april 2016 is de Velsertunnel voor een periode van 9 maanden dicht gegaan voor renovatie. Als projectmedewerker Verkeer en Vervoer bij Omgevingsdienst IJmond heb ik... 21 oktober Reinier van Gent: projectmedewerker...
  • Georganiseerd ongemak Georganiseerd ongemak Blog over 'georganiseerd ongemak in de openbare ruimte' in 6 delen 20 oktober Berry den Brinker
  • Parkeerverbod geldt niet meer voor de berm. Wat nu? Parkeerverbod geldt niet meer voor de berm. Wat nu? De borden E1, E2 en E3 verbieden niet langer het parkeren in de berm. De reikwijdte ervan is sinds een uitspraak van het gerechtshof Arnhem op 23 mei 2016 beperkt tot de... 13 oktober Peter Veringmeier
  • KiM-onderzoek naar de vlieggeneigdheid sinds de wereld van Peter Stuyvesant KiM-onderzoek naar de vlieggeneigdheid sinds de wereld van Peter Stuyvesant Het 100-jarig bestaan van Schiphol deze maand is een mooie aanleiding om de ontwikkeling van het luchtverkeer in Nederland onder de loep te nemen. Gaan glamour en vliegen nog... 22 september Maarten de Lange, KiM
  • Zelfrijdende auto en het Kodakmomentje Zelfrijdende auto en het Kodakmomentje 'Als we Ford en andere autofabrikanten mogen geloven wordt het volgende decennium hét decennium van de zelfrijdende auto. Nu misschien nog een hype, maar dan mainstream?... 30 augustus Johan Janse
  • De juiste weginspectie volgens de rechter De juiste weginspectie volgens de rechter 'Regelmatig krijg ik de vraag van wegbeheerders en inspecteurs hoe vaak een bepaalde weg moet worden geïnspecteerd of gecontroleerd. Is dat één keer per maand of één keer... 26 augustus Mr. Roeland De Korte
  • Verkeersveiligheid, leren van Europa Verkeersveiligheid, leren van Europa Wat ‘we’ van elkaar geleerd hebben is lastig te zeggen, maar ik kan wel zeggen wat ik op 25 mei heb geleerd 25 augustus Rob Eenink
  • Van Lutjebroek naar Pallet Town: de effecten van Pokémon Go Van Lutjebroek naar Pallet Town: de effecten van Pokémon Go Ongeveer een maand geleden werd de Nederlandse versie van Pokémon Go uitgebracht wat leidde tot een ongekende hype. We kijken inmiddels niet meer raar op van mensen die fanatiek... 18 augustus Ellen Klein Gunnewiek, Elsje Kaptijn...
  • Tesla's visie op mobiliteit: realistich of futuristisch? Tesla's visie op mobiliteit: realistich of futuristisch? Deze week publiceerde Tesla zijn tweede masterplan voor de komende 10 jaar. Elon Musk schetst daarin een visie die enkele lonkende toekomstperspectieven bevat. 22 juli Johan Janse
  • Met de auto naar de sportschool Met de auto naar de sportschool Je woont er vlakbij, maar toch pak je de auto als je naar de sportschool gaat. Of de muziekschool ligt om de hoek, maar je haalt je kind met de auto op. Het blijkt dat er... 10 juni Eline Scheepers, Kennisinstuut voor...
  • Wegbeheerdersaansprakelijkheid: invulling gebrekscriterium Wegbeheerdersaansprakelijkheid: invulling gebrekscriterium Op 17 mei 2016 heeft het hof Den Haag een belangrijke uitspraak gedaan in een zaak, waarbij het ging om aansprakelijkheid van de wegbeheerder (ECLI:NL:GHDHA:2016:1350). Het... 10 juni Roeland De Korte
  • Lijntrekkers en de zelfrijdende auto Lijntrekkers en de zelfrijdende auto Een samenvatting van deze blog is verschenen in VK 3/2016 27 mei Ferry Smith, ANWB

Artikelen 76 tot 100 van 250

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.