Automatisch de toekomst in?

donderdag 24 augustus 2017 Ed Graumans, bureau 'Met Graumans' 1 reactie 129x gelezen

Naar de maan…, naar Mars…, geen files…? Mijn opa zei altijd: ‘Op de maan komen ze nooit’. Hij heeft geen gelijk gekregen en helaas heeft hij het ook niet mogen meemaken.'

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

Ed Graumans, Bureau voor Mobiliteitsadvies ‘Met Graumans’

De wetenschap en de techniek zijn tot veel in staat. Het menselijk vernuft is verbazingwekkend. Ik zeg dus: ‘Op Mars (bemand) komen ze wel’, maar wat dichter bij huis slaat mijn twijfel toch toe: volledig automatische voertuigen, geen files, geen stuur en aan het werk of ontspannen in je rijdende ‘huisje’? Hoewel ik een optimist ben, volg ik hierin toch de lijn van mijn opa: ‘Volledig automatisch en filevrij rijden (altijd en overal) gaat niet gebeuren’. En waarom dan wel niet?

 

Automatisch rijden: alleen maar zonneschijn?

  • De volgtijden van de voertuigen worden kleiner, zo wordt beweerd. Wie regelmatig in de spits op een volle autosnelweg rijdt, kan zelf ervaren dat de volgtijden al tot een minimum zijn teruggebracht, zelfs zodanig dat de bijrijder met zweet in zijn handen meerijdt.
  • De volgtijden worden eerder groter dan kleiner: vanwege het veiligheidsgevoel en de veiligheidsmarges die vanuit juridische overwegingen (aansprakelijkheid) in acht zullen worden genomen.
  • De files lossen niet op: energie wordt goedkoper, de economie groeit, de verkeersdrukte neemt zeker niet af. Automatisch rijden staat niet boven de simpele wetmatigheid dat er wachtrijen ontstaan als het aanbod in een bepaalde tijdsperiode groter is dan de capaciteit.
  • Wie durft het aan om met meer dan 100 km/uur een dutje te gaan doen of een boek te lezen? Als we kijken naar de veiligheidsprotocollen die we terecht in acht nemen voor treinen en metro’s, dan is het op zijn minst vreemd om te veronderstellen dat we ‘blind’ de weg op kunnen gaan wat betreft onze eigen en andermans veiligheid en de complexe aansprakelijkheidskwesties. Diverse metro’s en people movers rijden overigens al wel volledig automatisch en veilig. Vele andere metro’s zouden dat ook al kunnen, maar dat gebeurt niet uit psychologische overwegingen ‘ter geruststelling’ van de reizigers.
  • Hacken, digitale sabotage en cybercrimes kunnen leiden tot totale ontwrichting en noodlottige gebeurtenissen: een aantrekkelijk perspectief voor terroristen, vijandige mogendheden en criminelen (chantage en afpersing).
  • De volledig automatische auto wordt het walhalla voor de fietser en voetganger: zij kunnen overal en altijd voorrang nemen en krijgen, want het voertuig stopt toch wel… Met alle gevolgen van dien.

 

Maar zeker wel kansen!

Deze opsomming is niet bedoeld als pessimisme, maar als realisme. Hebben automatische voertuigen dan geen toekomst? Zeker wel! De technologie zal bijdragen aan het ondersteunen van de rijtaken en de verkeersveiligheid, zolang de verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid en het attentieniveau van de bestuurder niet ondermijnd worden. De grootste kansen liggen echter niet op het vlak van het oplossen van files, maar op het vlak van:

  • Vergrijzing en langer thuis wonen, het voorkomen van sociale isolatie en het gebruik kunnen blijven maken van voorzieningen;
  • Vermindering van het ruimtegebruik door het autoverkeer.

 

Automatisch rijden in een ‘beschermde ruimte’ behoort wel degelijk tot de mogelijkheden. Lage snelheden en eenvoudige verkeerssituaties zijn dan een voorwaarde. En het doel is daarbij niet snelheid en doorstroming, maar toegankelijkheid, mogelijkheid tot deelname en onderdeel zijn van een keten (MaaS). De proeven met de WEpods op de campus van Wageningen gaan al een eind in de goede richting. Op buurt-, wijk- en dorpsniveau kunnen automatische voertuigen (met lage snelheden) op een geautoriseerd netwerk een grote rol gaan spelen:

  • Als vervoermiddel voor (bewust of gedwongen) autolozen naar voorzieningen en sociale contacten in de buurt en naar ov-haltes.
  • Als deelauto die vanuit een wijkdepot komt voorrijden en vervolgens als gewone auto gebruikt kan worden. Bijkomend voordeel is dat er minder parkeerruimte in de buurt nodig is en er weer meer ruimte komt voor de ontplooiing van kinderen in de openbare ruimte.
  • Als onderdeel van een keten, aansluitend op ov-haltes en ov-knooppunten. En daarnaast uiteraard als automatische ov-voertuigen op vrije banen.

 

Focus verleggen naar maatschappelijk nut

Dit betekent dat de focus van de overheid op dit moment niet de juiste is: techniek en files zijn niet de onderwerpen, laat dat maar aan de markt over. De onderwerpen zijn de maatschappelijke vraagstukken op het gebied van deelname, toegankelijkheid en bereikbaarheid. Het zou een mooie stap zijn als de overheid de focus weet te verschuiven naar het oplossen van deze (minder sexy) vraagstukken met behulp van de technologische ontwikkeling van automatische voertuigen.

Reacties

Reacties

Maurits van Witsen 29/08/2017 11:03

Met genoegen heb ik deze bijdrage gelezen; ik deel ten volle de mening van Ed Graumans. Hierbij wil ik wel mijn verbazing uitspreken dat niet zozeer beleidsmakers, politici, journalisten en uiteraard het grote publiek, maar ook wetenschappers incl. verkeerskundigen aan de loop gaan met het idee van de universeel bruikbare zelfrijdende auto. Wie even nadenkt, moet toch tot de conclusie komen dat elk systeem hoe dan ook af en toe faalt, maar ook dat dit in de meeste gevallen niet tot een gevaarlijke situatie leidt. Dit is wel het geval in het verkeer, waarin bij systeemuitval een voertuig STUURLOOS na 130 km/uur tot stilstand moet komen, uitermate gevaarlijk, want NIET FALE SAFE. Dit is wel het geval bij een fysiek geleid (spoorweg)stelsel, waar een trein bij een storing keurig op zijn rails veilig tot stilstand komt, want ook op voldoende afstand van zijn voorganger,resp. waar b.v. bij een falende overweg deze in een veilige (d.w.z. gesloten) toestand komt. Ja, zelfs in het compacte spoorwegsysteem met slechts enkele honderden treinen onderweg treden toch dagelijks al tal van sein- en wisselstoringen op.
Een andere kant van de medaille is dat een gebruiker van een automobiel zich niet zal willen laten beheersen door volledige automatisering. Alle flexibiliteit wordt hem dan ontnomen; men bedenke eens in hoeveel situaties hij wel zal willen ingrijpen. De robot dient immers in dienst te staan van de mens, maar met de zelfrijdende auto komt de mens in dienst te staan van de robot die hem veel beperkingen zal opleggen. Natuurlijk zijn er situaties, waarin de beperkingen gewenst zijn, zoals het aanbieden van automatische busjes op korte afstand (enkele km) en met beperkte snelheid (tot circa 25 km/uur) voor het vervoer naar en van een knooppunt, voor het vervoer van personen die zelf niet kunnen of mogen sturen, voor het automatisch wegzetten van een voertuig in een parkeergarage of op een uitgestrekt parkeerterrein. Ook het opleggen van beperkingen ter wille van de veiligheid (het voorkomen van het negeren van een rood verkeerslicht of een gesloten overweg; het afdwingen van de plaatselijk voorgeschreven maximum snelheid), e.d. zal een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de verkeersveiligheid.
Als juist deze mogelijkheden naar voren worden gebracht, is men op de goede weg, maar om een misleidend toekomstbeeld met universeel inzetbare zelfrijdende auto's te schetsen, incl. het verdwijnen van het beroep van chauffeur, waarop onze politici nu al hun verkeersbeleid op dreigen in te zetten, is niet alleen betreurenswaardig maar ook gevaarlijk.

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 243

1 2 3 4 5 6

  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...
  • Lindy’s law en de auto Lindy’s law en de auto Het moet ergens in de jaren zestig zijn geweest dat acteurs in een bar in New York bij elkaar kwamen en de levensverwachting van Broadway-shows becommentarieerden. Ze kwamen... 25 april Jacob de Vries
  • Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig Verbreding Schiphol – Amsterdam – Almere was en is niet nodig 1978:“In het zuidwesten van Zuidelijk Flevoland, tegenover het Gooi en ongeveer 25 kilometer van Amsterdam, wordt een geheel nieuwe stad gebouwd. Het moet een grote stad worden:... 25 april Joop Nicolai
  • Let op kleurgebruik Let op kleurgebruik Met mijn vader aan het stuur van zijn Morris-Oxford trokken we ‘s zomers over de Alpen naar Italië. Daar viel mij op dat ik de kleuren van de verkeersborden wél kon zien. Pas... 25 april Meinard Noothoven van Goor
  • Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen Verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom gebaat bij 30km-zones én 50km-wegen De RAI Vereniging pleitte deze week met steun van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland voor het invoeren van een maximale snelheid van 30 km per uur op wegen binnen de... 29 maart Sjoerd Nota
  • Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Handhaven van (tijdelijke) parkeerverboden met en zonder verkeersbesluit Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018. Naar aanleiding hiervan... 21 maart Herbert Korbee en Peter Veringmeier
  • Blind dashboard Blind dashboard Komend uit de supermarkt zet ik tassen op de achterbank, sla het achterportier dicht, neem plaats achter het stuur en start mijn Renault. Direct een geluidssignaal,... 1 maart Meinard Noothoven van Goor
  • Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 Ik ga proberen meer aandacht te krijgen voor de voetganger in het SPV-2030 De startbijeenkomst: Het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid 2019-2021 (LAP) zijn een feit. Op 14 februari jl.... 28 februari Berry den Brinker
  • Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit, geen boete Geen verkeersbesluit onder een parkeerverbod? Dan geen parkeerboete. Deze opvallende uitspraak deed het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 9 november 2018 (... 28 februari Herbert Korbee en Sander Bonhof
  • Vier sporen richting schone stadslogistiek Vier sporen richting schone stadslogistiek De tijd van V&D, twee kledingcollecties per jaar en Vinex-locaties buiten de stad ligt nog niet eens zo ver achter ons. Wat was het... 28 februari Joeri Jongeneel, senior consultant...
  • Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Maximaal 100 km/uur voor het klimaat? Eind januari kwamen klimaatberekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar buiten. Conclusie: ‘We halen de klimaatdoelen voor 2020 niet.” De CO2-reductie zal... 28 februari Rob Hulleman
  • Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Hoogste tijd voor integrale fietsvisie Onlangs bleek politiek draagvlak voor het invoeren van een helmplicht voor snorfietsers. Dit bracht bij mij een herinnering boven aan de integrale visie op... 28 februari Aad Wilmink, lid Commissie...
  • MaaS en fiets MaaS en fiets Mobility as a Service staat volop in de belangstelling, en terecht! Door je trip van A naar B te kunnen plannen, boeken, uitvoeren en betalen via dezelfde app wordt het... 28 februari Rik van der Graaf & Robin Kleine
  • Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het ongelijk van Veilig Verkeer Nederland Het AD kopte de maandag voor de kerst: ‘Woonwijken onveiliger door rondscheurende pakketbezorgers’ . Meer pakketbezorgers maken de straten in woonwijken onveiliger,... 27 december Walther Ploos van Amstel
  • Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Zijn 'kijken en zien' wel zo vanzelfsprekend? Kern van de bekende discussies over ‘grijze wegen’ en worstelingen ermee in de praktijk, is volgens mij: hoe ‘vertellen’ we de weggebruiker met de inrichting van wegen en... 19 december Max van Kelegom, verkeersvisioloog...
  • ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ ‘Matrix-X gaat voor mij nooit aan!’ Vaste bijrijders van ernstig kleurenblinde chauffeurs geven mondeling gedurende de rit gekleurde signalen langs en boven de weg door. Zulke privé-systemen voorkomen... 19 december Meinard Noothoven van Goor
  • Het addertje onder MaaS Het addertje onder MaaS Veel concepten voor gedeelde mobiliteit zijn op de markt gekomen en beconcurreren elkaar om onze aandacht. Betalende consumenten zijn immers nodig om hun businessmodel tot... 19 december Robin Huizenga, PTV Group
  • Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Is kilometerheffing invoeren een goed idee? Rekeningrijden staat weer volop in de spotlights. Vorige week deed RAI Vereniging een pleidooi voor rekeningrijden en Zondag met Lubach besteedde er ook aandacht aan. Maar is... 22 november Bert van Wee, TU Delft
  • Integrale processen en communicatie centraal Integrale processen en communicatie centraal We zijn op de laatste etappe langs de snijvlakken van de verkeerskunde aangekomen. Zie mijn eerdere blogs in Verkeerskunde 2 , 3 en 4 van dit jaar. We ondervonden hoe... 26 oktober Miranda Thüsh
  • Grijze weg bestaat niet Grijze weg bestaat niet In de Visie Duurzaam Veilig Wegverkeer 2018-2030 (DV3) wordt nogmaals geconcludeerd dat de wegvakken en kruispunten in de verkeersruimte idealiter maar één verkeersfunctie voor... 25 oktober Jarno Brouwer]
  • Bijna onder de tram Bijna onder de tram In Nederland worden zowel rood-gele als rood-groene tweekleurige verkeerslichten gebruikt, met een heel verschillende boodschap. Levensgevaarlijk voor kleurenblinden.  Dit... 25 oktober Meinard Noothoven van Goor
  • Voorkom het Grote Vastlopen Voorkom het Grote Vastlopen Het verkeer in stedelijke regio’s loopt vast. De ringwegen raken vol, in de spits barst het openbaar vervoer uit zijn voegen en de fietsfiles vormen geen zijn uitzondering meer.... 17 oktober Friso de Zeeuw
  • Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten Ontwikkel één taal over de identiteit van ruimten In mijn twee vorige blogs in Verkeerskunde 2 en Verkeerskunde 3 ontdekten we dat het ontwerpen van de openbare ruimte lijkt op koken. Als we de juiste combinatie van kleuren,... 14 september Miranda Thüsh

Artikelen 1 tot 25 van 243

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.