Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS

Alternatieven voor de bak Amelisweerd en het sporenplan Utrecht CS

maandag 2 september 2019 Rob Hulleman 0 reacties 70x gelezen

Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie twee alternatieven voor spoorknooppunten op Utrecht CS en voor de snelwegen door de bak bij Amelisweerd.
Rob Hulleman, op persoonlijke titel
rphinternational@gmail.com

Rob Hulleman, op persoonlijke titel rphinternational@gmail.com

Er is in en rond Utrecht al veel gebeurd. Het Centraal Station is vernieuwd en uitgebreid, het sporenplan vereenvoudigd, zodat er minder wisselstoringen op kunnen treden en de capaciteit van toeleidende spoorlijnen is vergroot.

Er is ook flink aan de weg getimmerd, denk aan de verbreding van de A2 en de A27. Maar er moet nog veel gebeuren. Er zijn ideeën en plannen. Bijvoorbeeld om een tweede Intercity-station te bouwen. En, zo kwam al in het nieuws, Utrecht wil een metro onder de binnenstad. Daarnaast is er natuurlijk de uitbreiding van de RING Utrecht aan de noord-, oost en zuidkant van de stad.

Steen des aanstoots bij dat laatste is vooral de uitbreiding van de grote ‘bak’ bij landgoed Amelisweerd. Volgens de rekenmeesters moet er één rijstrook meer door de bak dan er nu in passen (zeven in plaats van zes). Een kostbare en, vanwege de vliesconstructie van de bak, technisch risicovolle onderneming.  Ouderen onder ons weten nog goed hoe de aanleg van de A27 door Amelisweerd leidde tot veldslagen in het bos. Moeten we voor één extra rijstrook per rijrichting het landgoed nog verder aantasten?

Nee, dat is niet nodig. Van diverse kanten zijn alternatieven aangedragen maar die hebben het in de procedure naar het tracébesluit helaas niet gered. Het koste wat kost vasthouden aan ontwerprichtlijnen heeft halverwege vorig jaar geleid tot een kostbaar tracébesluit, zowel in geld als in natuur. Maar, beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Dus kom ik hierbij nog maar eens een haalbaar, effectief en efficiënt alternatief, waarvoor de bak niet hoeft te worden uitgebreid, fors geld wordt bespaard en de belasting van de omgeving verminderd.

A28 en A27 doortrekken
Basis van mijn voorstel is het doortrekken van de A28, met 2x3, naast de A27, ook met 2x3, door de bak van Amelisweerd. In mijn voorstel sluit de A28 in knooppunt Lunetten rechtstreeks aan op de hoofd- en parallelbanen van de A12. Voorwaarde is dat alle relaties tussen de A12, de A27 en A28 in de twee knooppunten, Lunetten en Rijnsweerd, mogelijk worden gemaakt. Dit kan grotendeels door het principe van voorsorteren te hanteren, zodat je voordat je de bak in rijdt al op de goede weg bent. Daardoor hoeven er in de bak geen weefbewegingen meer plaats te vinden en kunnen de rijstroken A27 en de A28 gescheiden worden met een barrier. Zonder weefbewegingen neemt de capaciteit per rijstrook aanmerkelijk toe. Die barrier neemt natuurlijk ruimte in, dus moeten de rijstroken in de bak smaller worden dan de norm. Dat kan, als de snelheid in de bak omlaag wordt gebracht, bijvoorbeeld naar 80 km/uur. De bak zelf is ongeveer een kilometer lang, maar ik pleit ervoor om op het hele wegvak, inclusief een groot deel van de twee knooppunten, de maximumsnelheid tot 80 te beperken.

Over die paar kilometer 80 km/uur rijden in plaats van 100 km/uur levert voor het (boven)regionale verkeer een tijdverlies op van ongeveer een halve minuut.  Met een grote kans dat je die 80 km/uur ook echt kunt rijden. De vele weefbewegingen zijn immers niet meer nodig en door de snelheidsreductie wordt de verkeersstroom homogener. Daardoor neemt de capaciteit toe, evenals de verkeersveiligheid en wordt de uitstoot van geluid en schadelijke stoffen beperkt. Niet alleen de groene omgeving wint bij mijn voorstel ten opzichte van het Tracébesluit, maar ook de grijze.

Hoewel in mijn voorstel de bak niet wordt verbouwd, moeten in de knooppunten Lunetten en Rijnsweerd wel  verbindingsbogen, dus onderdoorgangen en viaducten, worden aangepast of nieuw worden gebouwd. Die verbouwingen zijn echter minder rigoureus dan in het Tracébesluit. Vooral knooppunt Rijnsweerd kan voor een groot deel in tact blijven. De, volgens Rijkswaterstaat, ‘gevaarlijke varkensbocht’, de boog tussen de A28 en de A27 richting het zuiden, blijft bijvoorbeeld gewoon bestaan, hoewel die wellicht verbreed moet worden tot drie rijstroken, waarvoor dan een nieuw viaduct nodig is.

Dan Utrecht Centraal. Ook na de uitbreiding en vereenvoudiging van het sporenplan van Utrecht Centraal blijft dit knooppunt een zorgenkindje, qua capaciteit en qua kwetsbaarheid. Een van de meest in het oog springende merkwaardigheden is het feit dat de treinen in de relatie tussen Amersfoort en Woerden op Utrecht Centraal moeten ‘kopmaken’, ofwel van rijrichting veranderen. Dit kost veel tijd, en dus perroncapaciteit. De reistijd van de belangrijke Intercity-verbinding tussen Noord-/Oost-Nederland en Rotterdam/Den Haag is daardoor bovendien nodeloos lang.

Terminal 2 op Utrecht CS
Het is niet eenvoudig om dit probleem op te lossen, maar toch is er een kans. Ten noorden van Utrecht Centraal, tussen de sporen naar Amersfoort/Hilversum, Amsterdam en Woerden ligt een groot braakliggend terrein. Hier was vroeger onder meer de spoorstaaflasinrichting gevestigd. Mijn voorstel is om een tweesporige verbindingsboog aan te leggen tussen de sporen naar Amersfoort/Hilversum en de sporen naar Woerden. Deze boog gaat over de sporen naar Amsterdam heen. Ter hoogte van deze kruising wordt een station gemaakt met twee, en als er ook sprinter-verbindingen overheen worden gelegd, zelfs vier perronsporen. Dit station wordt ‘terminal 2’ van Utrecht Centraal. Tussen beide terminals wordt, op poten, een automatische, tweesporige people mover gebouwd. Zo’n people mover kan ongeveer om de vijf minuten rijden en smeedt de twee delen van Utrecht Centraal aan elkaar. Een deel van de op Utrecht Centraal uitstappende en overstappende reizigers zijn met deze oplossing iets langer onderweg, maar doorgaande reizigers op genoemde Intercity verbinding boeken forse tijdwinst.

Bovendien maakt dit concept het mogelijk om de ‘landzijde’ van Utrecht Centraal te ontlasten. Halen/brengen en een deel van het bus- en taxivervoer en de fietsenstallingen kan uitstekend bij de nieuwe terminal 2 worden ondergebracht. Daarvoor moet natuurlijk wel een goede aansluiting op het stedelijke wegennet  worden gemaakt. Het is te overwegen om onder de nieuwe terminal ook perrons aan te leggen langs de lijn Utrecht-Amsterdam. Zo kunnen sprinters op deze lijn ook aan de terminal stoppen en wordt de gebruikswaarde van terminal 2 – en daarmee de capaciteit om terminal 1 te ontlasten, alleen maar groter.

Natuurlijk zijn er kanttekeningen te plaatsen bij dit plan. De belangrijkste is wel dat het een aantasting betekent van een stukje van de wijk Ondiep. Ik heb mij niet uitgebreid verdiept in details van het alignement van een dergelijk tracé, maar een hoek van de wijk ligt erg dicht tegen het spoor naar Amersfoort/Hilversum. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen wat dit voor Ondiep betekent. Daarnaast is er geen ruimte voor een ongelijkvloerse aansluiting van de nieuwe boog op de sporen naar Amersfoort/Hilversum en Woerden. Er moet dus goed gekeken worden naar de totale afwikkeling van het treinverkeer en wellicht zijn aanvullende (ongelijkvloerse?) verbindingssporen nodig, net buiten Utrecht.

Maar de voordelen: meer groeicapaciteit aan spoor- en landzijde van Utrecht Centraal en significante reistijdwinst voor reizigers tussen Noord-/Oost- Nederland en Rotterdam/Den Haag,  zijn evident.    

Reageren

Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 

















 

Legenda
Bij dit veld is invoer verplicht.

Meer blogs

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

  • 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! 130 kan echt niet meer, politiek niet, moreel niet! Het advies van de Commissie-Remkes om snelheidslimieten rond natuurgebieden te verlagen vindt bijval onder verkeerskundigen en klimaatwetenschappers. Toch blijven... 16 oktober Martin Kroon
  • Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Met z'n allen aan de zelfrijdende auto; of flink betalen Wanneer rijdt de volledig zelfrijdende auto in Nederland rond? Welke veranderingen brengt de transitie van de huidige manier van autorijden naar de zelfrijdende auto ons? Hoe... 15 oktober Door Luuk de Vries, Adviseur Smart...
  • Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Voetgangers en fietsers, bondgenoten voor actieve mobiliteit Van 7 tot 10 oktober vond in Rotterdam de twintigste editie plaats van het internationale voetgangerscongres Walk21. Zo’n zeshonderd deelnemers, waarvan een minderheid uit... 10 oktober Wim Bot
  • Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Zoveel Nederlanders, zoveel verkeerskundigen Elke verjaardag zie ik het weer gebeuren, elke gesprekpartner transformeert zich tot verkeerskundige. Natuurlijk wel logisch, immers vrijwel iedereen heeft ermee te maken, doet... 2 oktober Wim van der Hoeven, adviseur PTV Group
  • Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes over mobiliteit Vijf taboes drukken hun stempel op het maatschappelijk debat over mobiliteit. Deze taboe-onderwerpen komen dus niet aan de orde, maar hebben wél invloed. Ze leiden daarom tot... 2 oktober Arie Bleijenberg, Koios strategy
  • De speed pedelec: onterecht op het strafbankje De speed pedelec: onterecht op het strafbankje Er rijden er volgens recente CBS-cijfers ongeveer 17.000 van rond in Nederland: speed pedelecs. Voor wie het nog niet wist, fietsen met een elektrische ondersteuning tot 45... 2 oktober Martin de Vries
  • Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit Denk fundamenteel: geef breed ruimte aan ICT in mobiliteit In een - met name - technologisch turbulent veranderende wereld kan een visie op de toekomst, eventueel uitmondend in één stip of meerdere stippen op de horizon, een belangrijke... 2 oktober Mike Bérénos, voorzitter NMTM, op...
  • Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Licht op verkeer maakt RegieRijden mogelijk Heeft u ook zo genoeg van files? Elke dag wachten in de rij, ongelukken en pechgevallen? Met het aanbreken van de donkere dagen zal dit beeld de komende maanden alleen maar nog... 2 oktober Edward Neef
  • Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs Ontdek samen met ons het belang van mobiliteithubs “Bekijk Nederland als één grote, groene netwerkstad”, aldus CROW-directeur Pieter Litjens en zijn collega bij Platform31, Hamit Karakus. Niet gek, als je bedenkt dat 60% van de... 23 september Paul Steeneken
  • De zin en onzin van artikel 5a WvW De zin en onzin van artikel 5a WvW Op 18 juni heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel roekeloos rijgedrag aangenomen. Het voorstel moet nog door de Eerste Kamer, maar als het aangenomen wordt is opzettelijk... 20 september Herbert Korbee
  • Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Anders door de bak en tweede terminal op Utrecht CS Utrecht, draaischijf van Nederland. Loopt het bij Utrecht spaak, dan heeft een groot deel van Nederland daar last van. Dat geldt zowel voor de weg als voor het spoor. Ik zie... 2 september Rob Hulleman
  • Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet Een veilige, onbewaakte overweg bestaat niet 20 september 2018 was een zwarte dag voor de verkeersveiligheid. Bij een botsing op een overweg in Oss kwamen vier kinderen om het leven en daarnaast raakten een kind en een... 26 augustus Wilbert Walta
  • Leren van ongevallen Leren van ongevallen Iedereen die zich met vraagstukken rondom veiligheid bezig houdt, heeft beroepshalve belangstelling voor ongevallen in het verkeerssysteem. Van een analyse van de oorzaken, en... 19 augustus Lieuwe Zigterman
  • Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Brexit: effect op Nederlandse zeehavens gemengd Er zijn veel trends die op Nederlandse zeehavens afkomen: de energietransitie, toenemend protectionisme, digitalisering en nog veel meer. Het KiM onderzocht wat het effect van... 12 augustus Martijn van der Horst en Saeda Moorman
  • Ommelandse reizen Ommelandse reizen In Nederland ligt veel nadruk op stedelijke gebieden en de bijbehorende verkeers- en vervoersproblemen. En dan vooral files. Minder aandacht is er voor gebieden buiten de stad:... 12 augustus Taede Tillema (KiM)
  • Ik heb gezegd Ik heb gezegd Deze blog is de zesde, en laatste, in de serie Verkeerskleuren. Mag ik het uitblijven van verkeerskundige reacties op deze blogs – en het uitblijven van de juiste maatregelen... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Stille straatstenen hebben de toekomst Stille straatstenen hebben de toekomst Wegbeheerders willen in de woonwijken steeds meer terug naar stenen in plaats van asfalt vanwege een langere levensduur en kleiner risico op kapitaalvernietiging bij... 27 juni Frank Kolderie, productmanager bij...
  • Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Actielijst voor kleurenblindproof verkeer Kleuren zijn zo vanzelfsprekend, dat er in veel gevallen geen rekening wordt gehouden met mensen die de eigen kleurwaarneming niet kunnen vertrouwen. Een niet-volledig resumé... 27 juni Meinard Noothoven van Goor
  • Wegontwerp, een geliefd praatje Wegontwerp, een geliefd praatje Wie kent het niet? Is er nieuwe weg aangelegd, of een stuk asfalt eraan vast geplakt, staat het verkeer toch snel weer vast. Verkeer, files en wegwerkzaamheden zijn een bekend... 27 juni Sonja Hiddinga, accountmanager...
  • Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven Hoogste tijd om ISA nu een echte kans te geven In de afgelopen weken waren er twee interessante verkeersitems, die breed aandacht van de media kregen:  * De RAI (branche-organisatie voor de Rijwiel- en... 27 juni Gert Bak, senior verkeerskundige...
  • Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak Stikstof maakt meer kapot dan je lief is; de PAS uitspraak De uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof zorgt voor een lichte paniek in politiek Den Haag en dat is niet helemaal zonder reden. Kort gezegd komt... 25 juni Herbert Korbee
  • Stimuleer E-bike als substituut voor auto Stimuleer E-bike als substituut voor auto Onlangs verscheen het bericht in de media dat er in ons land in 2018 voor het eerst meer e-bikes dan gewone fietsen zijn verkocht. Een mooie stap in de richting van... 19 juni Paul Plazier
  • 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ 'Kinderen overhalen om van de fiets te houden’ Wanneer we aan de veiligheid werken met kinderen, houden we dan ook daadwerkelijk rekening met kinderen? Ik vraag het mij soms af. Veiligheid is iets wat niet of nauwelijks... 18 juni Joep Tiernego
  • VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! VVN-buurtacties werken niet? Dat kan beter! SWOV heeft onderzoek gedaan  naar de effectiviteit van buurtacties in 30-km-gebieden, zoals remwegdemonstraties, lasergun-metingen met bewoners of verkeersborden gemaakt... 5 juni Janneke Zomervrucht
  • De busreiziger in beeld De busreiziger in beeld ‘Welke mensen reizen er met de bus? Kunnen jullie dat in beeld brengen?’, was de vraag vanuit het ministerie aan het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Want de... 27 mei Toon Zijlstra en Peter Bakker,...

Artikelen 1 tot 25 van 265

1 2 3 4 5 6

Meer...

Verkeerskunde is een uitgave van ANWB.
© 2019 verkeerskunde.nl - alle rechten voorbehouden.